Alpkan Koç
Dünyanın en nadir ağaçlarından biri olarak kabul edilen Dendroseris neriifolia için bilim insanları adeta zamana karşı yarışıyor. Şili’nin Pasifik Okyanusu’ndaki uzak Juan Fernández Adaları’nda bulunan türden doğada yalnızca tek bir ağaç kaldı.
Yıllar boyunca habitat kaybı, istilacı türler, yangınlar, otlatma faaliyetleri ve ormansızlaşma nedeniyle hızla yok olan türün son temsilcisi, Robinson Crusoe Adası’ndaki dik bir uçurumun yamacında yaşam mücadelesi veriyor.
Son umut tohumlarda
Koruma ekipleri, zorlu bir operasyonla son ağacın tohumlarını toplamayı başardı. Uçurumdaki ağaca ulaşmak için saatler süren yürüyüş ve tırmanış yapan ekipler, olgunlaşan tohumları özel ağlarla topladı. Bu tohumlar daha sonra İngiltere’deki dünyanın en önemli bitki koruma merkezlerinden biri olan Milenyum Tohum Bankası’na gönderildi.
Yapılan incelemelerde gönderilen 29 tohumun 25’inin canlılığını koruduğu belirlendi. Bilim insanları şimdi bu tohumlardan yeni fideler yetiştirerek türü tamamen yok olmaktan kurtarmaya çalışıyor. İlk denemelerde filizlenen genç fideler umut verdi.
Bir zamanlar adanın simgesiydi
Araştırmacılara göre bu tür, 19. yüzyılda adanın çeşitli bölgelerinde yaygın olarak bulunuyordu. Ancak geçen yüzyıl boyunca nüfusu hızla azaldı. 1980 yılında yapılan araştırmalarda yedi ağaç tespit edilirken bugün geriye yalnızca tek birey kaldı.
Bilim insanları, elde edilen fidelerin büyüyüp yeniden tohum vermesi halinde türün doğal yaşam alanına geri kazandırılabileceğini düşünüyor. Ancak genetik çeşitliliğin son derece düşük olması nedeniyle süreç oldukça hassas ilerliyor.
Türün kaderi birkaç fideye bağlı
Uzmanlar, bu çalışmanın sadece tek bir ağacı değil, aynı zamanda dünyadaki diğer kritik tehlike altındaki bitki türlerini koruma çabalarına da örnek olabileceğini belirtiyor. Şimdilik tüm umut, laboratuvar ortamında büyütülen birkaç genç fidede. Eğer başarılı olunursa, yok olmanın eşiğine gelen bu eşsiz ağaç türü için ikinci bir şans doğabilir.
Kaynaklar:
- Live Science
- Royal Botanic Gardens, Kew
Kaynak: Ensonhaber Haber Merkezi
