Alpkan Koç
Uluslararası analiz çevrelerinde yer alan değerlendirmeler, ABD Başkanı Donald Trump’ın NATO çerçevesinde Türkiye’nin rolünü yeniden şekillendirmeye yönelik bir yaklaşım geliştirdiği iddialarını gündeme taşıdı.
Söz konusu iddialar, Doğu Akdeniz’den Orta Doğu’ya uzanan geniş bir jeopolitik hatta yeni gerilim başlıklarının ortaya çıkabileceği yorumlarına neden oldu.
Analizlerde, Türkiye’nin bölgesel politikalarının ABD ve Avrupa ile ilişkilerinde yeni bir stratejik döneme işaret edebileceği belirtilirken, özellikle Yunanistan ve İsrail ekseninde güvenlik kaygılarının arttığı ifade ediliyor.
YUNANİSTAN, NATO’DA TÜRKİYE’NİN LİDERLİĞİNDEN ENDİŞELİ
Değerlendirmelerde en dikkat çeken başlıklardan biri, Yunanistan’ın NATO içindeki pozisyonuna ilişkin yorumlar oldu.
Atina yönetiminin, olası yeni NATO kararları karşısında “kırmızı çizgilerini” netleştirmesi gerektiği yönündeki görüşler öne çıkarken, yaklaşan NATO zirvesinde olası vetoların gündeme gelebileceği iddia ediliyor.
Yunanistan’ın, Türkiye’nin Avrupa güvenlik mimarisindeki rolünün genişlemesi halinde ittifak içinde daha sert bir diplomatik tutum benimseyebileceği değerlendiriliyor.
“TRUMP, NATO’YU TÜRKİYE’YE TESLİM EDECEK”
Pentapestagma’da yer alan analizde, Türkiye’nin Doğu Akdeniz, Ege, Kıbrıs ve Trakya hattındaki politikalarının bölgesel güç dengeleri üzerinde belirleyici olduğu vurgulanıyor.
“Trump, NATO’nun anahtarlarını Ankara’ya teslim etmeye hazırlanıyor” başlığı ile yayınlanan analizde,
Bazı değerlendirmelerde Türkiye’nin bölgesel stratejilerinin “tarihi etki alanları” üzerinden yorumlandığı ileri sürülürken, Ankara’nın güvenlik ve enerji politikalarının özellikle Doğu Akdeniz’de yeni rekabet alanları oluşturduğu ifade ediliyor.
Türkiye’nin Kıbrıs ve çevresindeki deniz yetki alanları, enerji kaynakları ve askeri varlık dengeleri bağlamında bölgesel aktörlerle rekabet halinde olduğu yorumları dikkat çekiyor.
LÜBNAN VE SURİYE HATTI YENİ GERİLİM ALANI OLARAK ÖNE ÇIKIYOR
Analizlerde Doğu Akdeniz’deki gerilimin yalnızca deniz yetki alanlarıyla sınırlı olmadığı, Lübnan ve Suriye’nin de yeni rekabet alanları haline geldiği belirtiliyor.
Türkiye’nin bölgedeki insani yardım, diplomatik temaslar ve yumuşak güç araçlarıyla etkinliğini artırdığı, buna karşın İsrail ile gerilimin zaman zaman yükseldiği değerlendiriliyor.
Bazı uluslararası yorumlarda Lübnan’ın, Türkiye-İsrail rekabetinde yeni bir odak noktası haline geldiği ileri sürülüyor.
İSRAİL-TÜRKİYE GERİLİMİ VE ABD FAKTÖRÜ
Analizlerde İsrail ile Türkiye arasındaki ilişkilerin son yıllarda giderek daha karmaşık bir hal aldığı ifade ediliyor.
Türkiye’nin Hamas’a yönelik politik tutumu ve Gazze ile Lübnan’daki gelişmelere ilişkin açıklamaları, İsrail tarafında güvenlik kaygılarını artıran unsurlar arasında gösteriliyor.
ABD’nin bu süreçte Türkiye ile ilişkilerinde denge politikası izlediği, Trump’ın ise NATO içindeki görüşmelerde Türkiye’nin rolünü öne çıkaran bir yaklaşım sergileyebileceği iddiaları dile getiriliyor.
NATO ZİRVESİ VE STRATEJİK DENGELER
Yaklaşan NATO zirvesinin, Türkiye’nin ittifak içindeki konumunu ve ABD ile ilişkilerini yeniden şekillendirebilecek bir platform olacağı yorumları yapılıyor.
Analizlere göre zirvede, Türkiye’nin Avrupa’nın güvenlik mimarisindeki rolü, Doğu Akdeniz’deki enerji denklemine etkisi ve bölgesel krizlerdeki arabuluculuk kapasitesi gündemin ana başlıkları arasında yer alabilir.
Öte yandan İsrail’in güvenlik endişeleri ve Yunanistan’ın NATO içindeki pozisyonuna ilişkin hassasiyetlerin de zirveye yansıyabileceği değerlendiriliyor.
STRATEJİK YARIŞ VE GELECEK SENARYOLARI
Uzman değerlendirmelerinde, Türkiye’nin bölgesel güç boşluklarını doldurma kapasitesinin hem ABD hem de Avrupa için kritik bir faktör haline geldiği belirtiliyor.
Buna karşılık, Doğu Akdeniz ve Orta Doğu’daki rekabetin çok aktörlü bir yapıya dönüştüğü ve NATO içi dengelerin bu süreçten doğrudan etkilendiği ifade ediliyor.
Analizler, önümüzdeki dönemde Türkiye, ABD, Yunanistan ve İsrail hattında diplomatik temasların yoğunlaşacağına ve NATO’nun bu denklemde belirleyici bir rol oynayacağına işaret ediyor.
Kaynak: Ensonhaber Haber Merkezi
