Alpkan Koç
Orta Doğu’da çatışma, kargaşa ve istikrarsızlığın baş aktörü İsrail’in, 1991 yılında Somali’den tek taraflı bağımsızlık ilan eden Somaliland’i tanımasının ardından yaşanan kriz giderek derinleşiyor.
Somali ile stratejik ortaklık yürüten Türkiye, İsrail’in bu girişimi ile Afrika bölgesinde etkisizleştirilmeye çalışılıyor.
Somalilan’dı tanıyan tek ülke konumundaki İsrail bu kararda çeşitli emeller hedeflerken, dünya ülkeleri tarafından bağımsız ve egemen bir devlet olarak tanınmayan Somaliland, işgali altındaki Doğu Kudüs’te sözde bir büyükelçilik açma girişiminde bulundu.
TÜRKİYE DAHİL 18 ÜLKEDEN KINAMA
Türkiye ve 17 ülkenin dışişleri bakanları, Somaliland bölgesinin işgal altındaki Kudüs’te sözde bir “büyükelçilik” açma yönünde attığı yasa dışı adıma ilişkin ortak açıklama geldi.
Dışişleri Bakanlığı, Türkiye ile 17 ülkenin Dışişleri Bakanlarının ortak açıklamasını yayımladı.
“BU YASA DIŞI ADIMI EN GÜÇLÜ ŞEKİLDE KINIYORUZ”
Açıklamada, şu ifadelere yer verildi:
“Türkiye Cumhuriyeti, Cibuti Cumhuriyeti, Endonezya Cumhuriyeti, Ürdün Haşimi Krallığı, Filistin Devleti, Katar Devleti, Lübnan Cumhuriyeti, Moritanya İslam Cumhuriyeti, Mısır Arap Cumhuriyeti, Pakistan İslam Cumhuriyeti, Somali Federal Cumhuriyeti, Sudan Cumhuriyeti, Suudi Arabistan Krallığı, Umman Sultanlığı, Cezayir Demokratik Halk Cumhuriyeti, Bangladeş Halk Cumhuriyeti, Katar Devleti, Yemen Cumhuriyeti Dışişleri Bakanları sözde Somaliland bölgesinin işgal altındaki Kudüs’te sözde bir ‘büyükelçilik’ açma yönünde attığı yasa dışı ve kabul edilemez adımı en güçlü şekilde kınamaktadır.”
ULUSLARARASI HUKUKA AYKIRI OLDUĞU VURGUSU
Bu adımın, uluslararası hukuk ve ilgili uluslararası kararların açık bir ihlali olduğu, işgal altındaki Kudüs’ün hukuki ve tarihi statüsünün doğrudan ihlalini teşkil ettiği belirtilen açıklamada, “Dışişleri Bakanları ayrıca, işgal altındaki Kudüs’te hukuka aykırı bir durumu derinleştirmeyi amaçlayan ya da uluslararası hukuka ve ilgili Birleşmiş Milletler kararlarına aykırı herhangi bir yapıya veya düzenlemeye meşruiyet kazandırmayı hedefleyen her türlü tek taraflı adımı kesin bir dille reddettiklerini yinelemektedir.” değerlendirmesi yapıldı.
“FİLİSTİN’İN STATÜSÜNÜ DEĞİŞTİRMEYE YÖNELİK BU GİRİŞİM HUKUKİ SONUÇ DOĞURMUYOR”
Açıklamada, bakanların, Doğu Kudüs’ün 1967’den bu yana işgal altındaki Filistin toprağı olduğunu, hukuki ve tarihi statüsünü değiştirmeye yönelik her türlü girişimin hükümsüz olduğunu ve hiçbir hukuki sonuç doğurmadığını tekrarladıkları; ayrıca Somali’nin birliği, egemenliği ve toprak bütünlüğüne olan tam desteklerini ve Somali’nin toprak bütünlüğüne halel getiren veya egemenliğini ihlal eden tüm tek taraflı girişimleri kesin bir şekilde reddettikleri vurgulandı.
İSRAİL, SOMALİLAND’I TANIYAN İLK VE TEK ÜLKE
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, 26 Aralık 2025’te yaptığı açıklamayla Somaliland’i tanıdıklarını duyurdu.
Bu kararla beraber İsrail, Somaliland’i tanıyan ilk ve tek ülke olmuştu.
Somaliland, 1991’de Somali’den tek taraflı olarak ayrıldığını ilan etse de uluslararası toplum tarafından bağımsız bir devlet olarak tanınmadı.
Somali ise Somaliland’i ülkenin ayrılmaz parçası olarak görüyor ve bölgeyle ilgili tüm uluslararası anlaşmaların yalnızca Mogadişu yönetiminin yetkisinde olduğunu vurguluyor.
TÜRKİYE’YE KARŞI HAMLE
Ankara’nın Afrika’daki en önemli stratejik ortağı olarak gösterilen Somali ile Türkiye arasındaki ilişkiler, 2011’de ülkedeki kıtlık felaketi sırasında dönemin Başbakanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Mogadişu’ya yaptığı tarihi ziyaretle yükselişe geçmiş, 2017’de Türk Silahlı Kuvvetleri, Somalili askerleri eğitmek için Türkiye’nin yurt dışında en büyük askeri üssü olan TÜRKSOM Askeri Eğitim Üssü’nü açmıştı.
Geçen yıl şubat ayında imzalanan 10 yıllık Savunma ve Ekonomik İşbirliği Çerçeve Anlaşması kapsamında Türkiye’nin, Somali kara sularını koruması ve deniz kaynaklarının gelişimine katkıda bulunması kararlaştırılmıştı.
Bu ay içinde de Ankara, Somali’nin Hint Okyanusu kıyısında bir uzay ve roket fırlatma üssü projesini başlatmıştı.
İsrail’in Somali’nin toprak bütünlüğünü hedef alan Somaliland hamlesiyle, Filistin ve Suriye’nin ardından burada da Türkiye ile karşı karşıya gelebileceği değerlendiriliyor.
Kaynak: Ensonhaber Haber Merkezi
