Alpkan Koç
İşler her geçen gün kızışıyor.
ABD ile İran arasındaki ateşkes sürecinin kalıcı barışa bağlanması beklenirken çatışmalar yeniden başladı.
İran’ın ABD’ye ait bir helikopteri düşündüğü belirtilirken ABD ise buna karşılık misilleme saldırıları başlattı.
Son dönemde açıklamalarını ve tehditlerini artıran ABD Başkanı Donald Trump, bunlara bir yenisini daha ekledi.
“HARK ADASI’NI ELE GEÇİRECEĞİZ”
Yeni bir saldırı sinyali veren Trump, “İran’ı bu gece çok sert vuracağız.
Çok da uzak olmayan bir gelecekte Hark Adası’nı ve diğer petrol altyapı noktalarını ele geçirecek ve petrol ile doğal gaz piyasalarının tam kontrolünü elimize alacağız” açıklamasını yaptı.
Donald Trump’tan İran’a yeni ‘enerji’ tehdidi: Bu gece Hark Adası’nı alacağız
ADA İRAN İÇİN BÜYÜK ÖNEM TAŞIYOR
Bu açıklamanın ardından İran ekonomisinin kilit noktası olan Hark Adası’nın önemi bir kez daha gündeme geldi.
ABD Basınında daha önce yapılan analizlerde Washington’un savaşı bitirme konusunda adaya çıkarma yapabileceğine dair yazılar kaleme alındı.
HARK ADASI HAKKINDA BİLİNENLER
Yaklaşık 21 kilometrekarelik yüzölçümüne sahip ada, Buşehr eyaleti açıklarında bulunuyor.
İran ana karasına yaklaşık 30 kilometre, Buşehr limanına ise yaklaşık 55 kilometre mesafede yer alıyor.
Petrol terminallerine ev sahipliği yapsa da Hark Adası, bir yerleşim yeri ve nüfusu yaklaşık 8 bin 200 kişiden oluşuyor.
GÜNLÜK 7 MİLYON VARİL YÜKLEME KAPASİTESİ
Bahsi geçen ada, İran’ın Basra Körfezi kıyısından 25 kilometre açıkta bulunan, kireçtaşından oluşan çorak bir çıkıntı.
20 kilometrekarelik bir yüz ölçümüne sahip ada İran’ın en büyük petrol terminali konumunda yer alırken günlük yaklaşık 7 milyon varil yükleme kapasitesi bulunuyor.
YAPTIRIMLAR KAPASİTEYİ SINIRLAYABİLİYOR
Buna karşılık ABD’nin tek taraflı yaptırımları ve tehditleri nedeniyle bir çok ülkenin İran’dan petrol alamaması sonucu bu rakam mevcutta ortalama 1,6 milyon varil civarında seyrediyor ancak belirli dönemlerde bu rakamlar 4 milyon varile kadar çıkıyordu.
Normal şartlarda yılda 950 milyon varil petrol ihracatı yapılan Hark Adası’ndan ABD yaptırımları nedeniyle fiili ihracat kapasitenin yaklaşık yüzde 60–65’inde seyrediyor.
ADA İÇİNDE ÖNEMLİ HATLAR YER ALIYOR
Yüzölçümü küçük olmasına rağmen İran’ın enerji altyapısının merkezinde yer alan adanın bir bölümü petrol terminalleri, boru hatları ve dev depolama tanklarından oluşuyor.
Hark Adası’nda doğrudan petrol üretimi yapılmıyor. İran kara sularında ve açık denizde bulunan Ebu Zer, Furuzan ve Durud adlı petrol sahaları ile karadaki bazı petrol sahalarından çıkarılan ham petrol, deniz altı boru hatları aracılığıyla adadaki büyük depolama ve yükleme tesislerine taşınıyor.
Daha sonra petrol, depolama tanklarında saklanıyor veya dev tankerlerle başta Asya pazarlarına sevk ediliyor.
DERİN BİR SU LİMANINA SAHİP
Hark Adası’nı stratejik açıdan önemli kılan en önemli faktörlerden biri, İran ana karasına çok yakın olmasına rağmen doğal bir derin su limanına sahip olması.
İran’ın Basra Körfezi’ndeki ana kara kıyılarının büyük bölümünde suyun sığ olması nedeniyle dev petrol tankerlerinin yanaşması zorlaşırken, Hark Adası’nın çevresindeki derin sular büyük tankerlerin güvenli şekilde yanaşmasına imkan sağlıyor.
Bu nedenle ada, İran’ın petrolünü küresel piyasalara ulaştıran en önemli lojistik merkez olarak kabul ediliyor.
İHRAÇ EDİLEN PETROLÜN YÜZDE 90’I BURADA
İran’ın ihraç ettiği ham petrolün yaklaşık yüzde 90’ı bu ada üzerinden gerçekleşiyor
Buradan yapılan petrol ihracatının büyük bir bölümü Çin ve Hindistan’a taşınıyor.
PETROL GELİRLERİ AÇISINDAN BÜYÜK ÖNEM TAŞIYOR
Petrol gelirleri İran hükümet bütçesinin yaklaşık yüzde 40’ını oluştururken adanın ele geçirilerek akışın kesilmesi, ülkede daha derin ekonomik krizlere neden olabilir.
Ülkede ekonomik sıkıntılardan dolayı aralık ayında yönetim aleyhinde geniş çaplı protestolar başlamıştı.
ABD Başkanı Trump’ın, ekonomiyi rejimi devirme konusunda bir araç olarak kullandığı biliniyor.
YOĞUN GÜVENLİK TEDBİRLERİ UYGULANIYOR
Hark Adası, stratejik konumu, büyük petrol tesislerinin varlığı, İran petrol ihracat terminali ve özel güvenlik önlemleri nedeniyle “Yasak Ada” olarak da biliniyor.
Adaya yerli olmayanların, turistlerin ve yeni çalışanların girişi, bağlı bulunduğu Buşehr eyaletinin valiliğinden veya Ulusal Petrol Şirketi’nden resmi izin gerektiriyor.
Kaynak: Ensonhaber Haber Merkezi
