Alpkan Koç
Suriye’de devrik diktatör Beşar Esad hakkında ilk mahkumiyet kararı çıktı.
Beşar Esad, kardeşi Mahir Esad, kuzeni Atıf Necib’in aralarında olduğu 9 sanıklı davada tüm sanıklar için idam cezasına hükmedildi.
Atıf Necib dışındaki tüm sanıkların firari olduğu dava, Suriye’de ayaklanmanın başladığı 2011 yılında Dera’da yaşanan olayları merkezine alıyor.
İdam kararları, Dera’daki protestoların bastırılması sırasında cinayet, işkence, keyfi tutuklama ve insanlığa karşı suçlar işlendiği gerekçesiyle verildi.
Peki, 2011 yılında Dera’da neler olmuştu?
“SIRA SANA DA GELECEK DOKTOR”
Arap Baharı rüzgarının estiği 16 Şubat 2011 tarihinde Suriye’nin güneyindeki Dera kentinde 15 yaşındaki Muaviye Sayasna ile arkadaşları, okul duvarına “Sıra sana da gelecek doktor” diye yazdı.
Esad’ın göz doktoru olmasına gönderme yapılan yazı, Dera’daki protestoların simgelerinden oldu.
ÇOCUKLARI GÖZALTINA ALDILAR
Esad rejimine bağlı güvenlik güçleri, yazıyı yazan Sayasna ile arkadaşlarını gözaltına aldı.
15 yaşlarındaki çocukların bir duvar yazısı nedeniyle gözaltına alınması büyük tepkiye neden oldu.
KENTTE GERGİNLİK
Aileleri ve Deralılar çocukların serbest bırakılması için girişimlerde bulundu.
Ancak çocuklar bırakılmadıkları gibi işkence gördükleri iddiaları kentteki gerginliği büyüttü.
“KADINLARINIZI GETİRİN SİZE YENİ ÇOCUK YAPALIM”
Çocuklarının serbest bırakılmasını isteyen ailelere Esad rejiminin yetkilileri tarafından “Çocuklarınızı unutun. Çocuk istiyorsanız, daha çok çocuk yapın. Nasıl yapacağınızı bilmiyorsanız, kadınlarınızı getirin, biz sizin için yaparız” diye karşılıklar verildi.
Bugün idam cezası alan Esad’ın kuzeni Atıf Necib, 2011’de Dera’daki Siyasi Güvenlik Şubesi’nin başındaydı.
DERA’DA OLAYLAR BAŞLADI
Çocukların gözaltına alınması ve ailelerine verilen karşılıklar üzerine Dera’da protestolar başladı.
18 Mart 2011 günü Cuma namazının ardından Dera’da büyük bir gösteri düzenlendi.
Protestoculara ateş açılması ve ölümler yaşanması üzerine olaylar daha da büyüdü.
Dera’daki gösterilerin en önemli merkezlerinden biri Ömeri Camii oldu.
Protestolar için camide toplanılırken, olaylar sırasında yaralananlar da camide tedavi edildi.
SURİYE DEVRİMİNE GİDEN KRİTİK EŞİKLERDEN
Dera’daki olaylar Humus, Hama, Şam ve başka kentlerde de protestoların başlamasına neden oldu.
Güvenlik güçlerinin protestoculara şiddete karşılık vermeleri Suriye’deki toplumsal kargaşa 2012 yılında iç savaşa dönüştü.
Dera olayları Esad’ın devrilmesinin en kritik kilometre taşlarından biri olarak kabul ediliyor.
SAYASNA ÖZGÜR SURİYE ORDUSUNA KATILDI
Yazdıkları duvar yazısı nedeniyle tutuklanmalarıyla Dera olaylarının başlamasının simgeleri olan Sayasna ve arkadaşları, 45 günün sonunda serbest bırakıldı.
Ancak 2013 yılında Sayasna’nın babası camiye giderken hava topuyla yapılan bir saldırı sonucunda hayatını kaybetti.
Sayasna, babasının öldürülmesi üzerine Özgür Suriye Ordusuna katıldı.
Esad’ın devrilmesinden sonra Şam’ı ziyaret eden Sayasna, Suriye Devrimi’nin simge aktörlerinden biri olarak röportajlar verdi.
