Alpkan Koç
İran’da 28 Aralık’ta hayat pahalılığına tepki olarak başlayan ve hükümet aleyhine bir hal alan protesto gösterileri sürüyor.
Devrik İran Şahı Muhammed Rıza Pehlevi’nin en büyük oğlu olan sürgündeki Rıza Pehlevi, İsrail’in Jerusalem Post gazetesine verdiği röportajda İran halkının Aralık 2025 sonu ve Ocak 2026 başında, daha önce birçok kez yaptığından daha cesur biçimde sokaklara döküldüğünü söyledi.
ULUSLARARASI YARDIM TALEP ETTİ
İran halkının kendini liderlik için çağırdığını iddia eden devrik İran Şahı’nın oğlu, Tahran yönetiminin her zamankinden daha zayıf, halkın önceki protestolara göre daha bütün ve sadece ekonomik şartları değil sistemi eleştirir halde olduğunu ileri sürerek 8-9 Ocak tarihlerinde milyonlarca kişinin sokaklara çıktığını belirtti.
Pehlevi, İran rejiminin halka karşı şiddet yoluna başvurduğunu kaydederek “Şimdi uluslararası toplumun onlara yardım etme zamanı.” ifadesini kullandı.
İran toplumunun kendi geleceğine karar vermesi gerektiğini söyleyen Pehlevi, İran halkına rejimi devirmek için yardım etmenin tüm dünya için bir stratejik çıkar sağlayacağını ve protestocuların dünyayı rejimden kurtarmak için savaştığını savundu.
“7 EKİM’DEN 29 KAT DAHA FAZLA İNSAN HAYATINI KAYBETTİ”
Devrik İran Şahı’nın sürgündeki oğlu, İran halkına sadece insani ihtiyaçlar için değil, stratejik ihtiyaçlar için de yardımda bulunulması gerektiğini ileri sürerken bu stratejik ihtiyaçların ne olduğunu belirtmedi.
Rejimin iletişimi kestiğini ve hayatta kalmak için Devrim Muhafızları’nın baskı mekanizmasına güvendiğini öne süren Pehlevi, İsrail gazetesine “Düşünün gösterilerde 7 Ekim’den 29 kat, 11 Eylül’den 11 kat daha fazla insan hayatını kaybetti.” dedi.
Pehlevi, uluslararası şartların da daha önceki protestolardan farklı olduğuna işaret ederek eski ABD Başkanları Barrack Obama ve Joe Biden’ın İran’da protestocuları terk ettiğini, bugün ABD Başkanı Donald Trump’ın sözlerinin protestoculara cesaret verdiğini söyledi.
İRAN’DAKİ HÜKÜMET KARŞITI PROTESTOLAR
İran’da 28 Aralık 2025’te yerel para biriminin döviz karşısında hızla değer kaybetmesi ve ekonomik sıkıntıların derinleşmesi nedeniyle Tahran Büyük Çarşı’da esnafın öncülüğünde başlayan gösteriler ülke geneline yayılmıştı.
Başkent Tahran’da 8 Ocak’ta şiddetlenen protestolar sırasında çıkan olaylar sonrasında ülke yönetimi internet erişimini engellemişti. Gösterilerin sona ermesinin ardından son günlerde internet erişimi kısmen ve sınırlı şekilde yeniden sağlanmıştı.
İran Şehit ve Gaziler Vakfının Adli Tıp Kurumuna dayandırdığı 21 Ocak’taki açıklamasında gösteriler sırasında çıkan olaylarda güvenlik güçleri ve siviller dahil 3 bin 117 kişinin hayatını kaybettiğini duyurmuştu.
ABD merkezli İran İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı (HRANA) ise gösterilerde çıkan olaylarda 6 bin 126 kişinin hayatını kaybettiğini, 41 bin 880 kişinin gözaltına alındığını duyurmuştu.
