Alpkan Koç
Dünya Sağlık Örgütü’ne göre, hava kirliliği dünya genelinde yılda 4,4 milyon erken ölüme neden oluyor.
Araçlardan salınan egzoz gazları, kentsel alanlardaki kirliliğin başlıca kaynakları arasında yer alıyor.
Kenya’nın Kiambu bölgesinde yaşayan 17 yaşındaki Fredrick Njoroge Kariuki ve Miron Onsarigo, hava kirliliğiyle mücadele etmek için sıra dışı bir çözüm geliştirdi.
“Temiz hava” anlamına gelen “HewaSafi” adlı sistem, araç egzozlarından çıkan zararlı emisyonları filtrelemek amacıyla yerel ve geri dönüştürülebilir malzemelerden üretildi.
Genç mucitler, projeyi ailelerinde ve çevrelerinde hava kirliliğine bağlı sağlık sorunlarına tanık olduktan sonra geliştirmeye karar verdi.
Kariuki’nin çocuk yaşta kronik akciğer hastalığına yakalanması da çalışmanın çıkış noktalarından biri oldu.
HewaSafi sisteminde hindistan cevizi kabukları, mısır koçanları, çelik ağlar, bakır parçalar ve eski pillerden elde edilen geri dönüştürülmüş malzemeler kullanılıyor.
Sistem ayrıca canlı spirulina yosunları içeren biyolojik bir filtreleme katmanına da sahip.
Egzoz gazları beş ayrı bölmeden geçirilerek farklı kirleticilerin tutulması hedefleniyor. Bu sayede hem ince partiküller hem de çeşitli zararlı gazların azaltılması amaçlanıyor.
Testler başarılı
Gençler geliştirdikleri filtreyi Nairobi’de toplu taşımada kullanılan minibüslerde test etti.
Beş araç üzerinde gerçekleştirilen denemelerde sistemin, insan sağlığı açısından en tehlikeli kirleticiler arasında gösterilen PM2.5 partiküllerini yüzde 93,3 oranında azalttığı tespit edildi.
Ayrıca karbon monoksit emisyonlarında yüzde 42, karbondioksitte ise yüzde 21,4’lük düşüş sağlandı.
Maliyeti rakiplerinden düşük
Öğrenciler tarafından geliştirilen filtrenin en önemli avantajlarından biri de fiyatı oldu.
Mevcut benzer sistemlerin yaklaşık 390 dolara satıldığı belirtilirken, HewaSafi’nin üretim maliyetinin yaklaşık 126 dolar olduğu ifade edildi.
Afrika’da ödül kazandı
Çevresel sorunlara çözüm üreten gençleri destekleyen Earth Prize yarışmasında Afrika bölge birincisi seçilen proje, şimdi küresel ödül için yarışıyor.
Öğrenciler elde edecekleri destekle filtreyi seri üretime geçirerek ilk etapta 1.200 adet üretmeyi ve yüzlerce araçta kullanmayı hedefliyor.
Kaynak: 1
Kaynak: Ensonhaber Haber Merkezi
