Alpkan Koç
Tüm dünyayı ayağa kaldıran Epstein belgeleri, Norveç’te de gündemi meşgul ediyor.
Yayımlanan belgelere göre Norveç Veliaht Prensesi Mette-Marit’in, Jeffrey Epstein’a ait Florida Palm Beach’teki malikânede dört gün süreyle konakladığı tespit edildi. Dosyalarda, söz konusu ziyaretin Epstein’ın 2008 yılında çocuk istismarı ve cinsel suçlardan mahkûm edilmesinin ardından gerçekleştiği bilgisi yer aldı.
E-POSTALAR VE DOSYA KAYITLARI TARTIŞMAYI BÜYÜTTÜ
Belgelerde, prenses ile Epstein arasında yüzlerce e-posta yazışmasının bulunduğu, Mette-Marit’in adının ise dosyalarda binlerce kez geçtiği görüldü. Yazışmaların içeriği ve zamanlaması, kamuoyundaki soru işaretlerini artırdı.
KRALİYET SARAYI KONAKLAMAYI DOĞRULADI
Norveç Kraliyet Sarayı, 2013 yılında Epstein’ın Florida’daki evinin bir tanıdık aracılığıyla ödünç alındığını ve Veliaht Prenses’in burada dört gün kaldığını resmen teyit etti. Belgelerde, malikânede çekildiği belirtilen bazı fotoğrafların da yer aldığı aktarıldı.
YAYIMLANAN FOTOĞRAFLAR TEPKİ TOPLADI
Kamuoyuna yansıyan görüntülerde, prensesin Epstein’ın evinde yarı giyinik kişilerle birlikte bulunduğu öne sürüldü. Daha önce yayımlanan Epstein dosyalarında da yer aldığı belirtilen bu fotoğraflar, Norveç’te geniş yankı uyandırdı.
“KÖTÜ BİR MUHAKEMEYDİ” DİYEREK ÖZÜR DİLEDİ”
Mette-Marit, yaptığı açıklamada Epstein ile temasını “kötü bir muhakeme” olarak nitelendirdi. Epstein’ın geçmişini yeterince araştırmadığını kabul eden prenses, mağdurlara yönelik derin üzüntü ve empati duyduğunu ifade etti.
STK’LAR TEPKİLİ
Norveç’te faaliyet gösteren çok sayıda kültür ve sivil toplum kuruluşu, Veliaht Prenses’in koruyuculuğunu üstlendiği proje ve etkinliklerdeki rolünün yeniden değerlendirilmesi çağrısında bulundu. Kuruluşlar, kraliyet ailesinden daha kapsamlı bir açıklama beklediklerini duyurdu.
KRALİYET AİLESİ ÜZERİNDEKİ BASKI ARTIYOR
Gelişmelerin, Norveç Kraliyet Ailesi’nin kamuoyundaki algısını etkilediği belirtilirken, tartışmaların Mette-Marit’in oğlu Marius Borg Høiby hakkında gündeme gelen cinsel saldırı ve istismar iddialarının konuşulduğu bir döneme denk gelmesi dikkat çekti.
NORVEÇ MECLİSİ, SKANDALLARA RAĞMEN MONARŞİYİ DESTEKLEDİ
Norveç Parlamentosu, son dönemde kraliyet ailesine yönelik artan eleştiriler ve uluslararası yankı uyandıran Epstein belgeleri sonrası kritik bir oylamaya gitti. “Kraliyet lağvedilsin” önerisinin görüşüldüğü oturumda, 169 milletvekilinden 141’i monarşinin sürmesi yönünde oy verdi. Cumhuriyete geçilmesini savunanların sayısı ise 26’da kaldı. Oylama sonucuyla birlikte Kral 5. Harald ve hanedanının yönetimi devam edecek.
KAMUOYU DESTEĞİ DÜŞTÜ
Son kamuoyu yoklamaları, kraliyet ailesine verilen desteğin son yılların en düşük seviyesine gerilediğini ortaya koyuyor. Bu düşüşte iki önemli skandalın etkili olduğu değerlendiriliyor.
Son kamuoyu araştırmalarına göre Norveçlilerin yüzde 61’i kraliyet ailesinin görevine devam etmesini destekliyor. Bu oran geçen yıl yüzde 72 seviyesindeydi. Cumhuriyete destek ise 10 puanlık artışla yüzde 27’ye yükseldi.
Bir başka ankette ise Mette-Marit’in gelecekte Norveç Kraliçesi olması soruldu. Katılımcıların yüzde 44’ü bu fikre karşı çıkarken, yüzde 33’ü destek verdi. Geri kalan kesim görüş belirtmedi.
EPSTEIN BAĞLANTISI
İlk skandal, Veliaht Prens Haakon’un eşi Prenses Mette-Marit’in, ABD’li milyarder ve çocuk istismarı suçlarından hüküm giymiş Jeffrey Epstein ile olan ilişkileri oldu. Norveç basını, Mette-Marit’in özellikle 2011–2014 yılları arasında Epstein ile yakın temas kurduğunu ve çeşitli görüşmeler gerçekleştirdiğini yazdı. Bazı haberlerde prensesin Epstein’ın “genç kadınlarla temas kurmasına” yardımcı olduğu iddia edildi.
Epstein’ın 2008 yılında reşit olmayanlara yönelik cinsel istismar suçlarından mahkûm edilmesine rağmen, bu temasların hapisten sonraki dönemde sürdüğü öne sürüldü. Mette-Marit ise kamuoyuna yaptığı açıklamada Epstein ile temas kurmasının “büyük bir hata” olduğunu belirterek özür diledi.
METTE MARIT’İN OĞLU, TECAVÜZ DAHİL 36 SUÇTAN GÖZALTINDA
İkinci ve daha ağır yankı uyandıran skandal ise Prenses Mette-Marit’in prens unvanı bulunmayan oğlu Marius Borg Høiby ile ilgili. Høiby, aralarında 4’ü tecavüz olmak üzere toplam 38 suçtan gözaltına alındı ve hâkim karşısına çıktı. Tecavüz, aile içi şiddet, darp ve uyuşturucu bulundurma suçlamalarıyla yargılanan Høiby’nin, suçlu bulunması halinde uzun süreli hapis cezası alabileceği belirtiliyor.
PARLAMENTO, CUMHURİYET TEKLİFİNİ GERİ ÇEVİRDİ
Kraliyet ailesi hakkındaki skandallar ve halk desteğindeki gerilemeye rağmen parlamenterler, monarşinin ülke istikrarı açısından önemini vurgulayarak cumhuriyete geçiş önerisini reddetti. Oylama, Norveç’te kraliyet kurumunun en azından kısa vadede varlığını sürdüreceğini gösterdi.
