Alpkan Koç
ABD’nin başkenti Washington DC’de Lübnan ve İsrail arasında 1993’ten bu yana gerçekleştirilen ilk üst düzey doğrudan görüşmenin ardından ABD, Lübnan ve İsrail ortak açıklama yayınladı.
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio’nun arabuluculuğunda Lübnan’ın ABD Büyükelçisi Nada Hamadeh ve İsrail’in ABD Büyükelçisi Yechiel Leiter’in de katılımıyla gerçekleştirilen görüşme iki saatten uzun sürdü.
HİZBULLAH TARTIŞMASI
Görüşmenin ardından İsrail’in ABD Büyükelçisi Yechiel Leiter, İsrail basınına yaptığı açıklamada, “her iki tarafın da Lübnan’ın İran’ın ülkede Hizbullah aracılığıyla sahip olduğu etkiden kurtarılması gerektiği konusunda aynı fikirde olduğunu” söyledi.
Leiter, görüşmelerin muhtemelen önümüzdeki haftalarda devam edeceğini ve Lübnan hükümetinin Hizbullah’ın tamamen silahsızlandırılması yönünde “güçlü bir arzu” ortaya koyduğunu ifade etti.
TARAFLARDAN ORTAK AÇIKLAMA
Görüşmenin ardından Lübnanlı yetkililerden bir açıklama gelmezken, ABD, İsrail ve Lübnan tarafından ortak açıklama yayınlandı. Tarafların 1993’ten bu yana ilk kez doğrudan görüştüklerine vurgu yapılan ortak açıklamada şöyle denildi:
“ABD, bu tarihi dönüm noktası nedeniyle iki ülkeyi tebrik etti. ABD, görüşmelerin devamına ve Lübnan hükümetinin güç tekelini yeniden tesis etme ve İran’ın aşırı etkisine son verme planlarına destek verdiğini ifade etti. Ayrıca, görüşmelerin 2024 anlaşmasının ötesine geçerek kapsamlı bir barış anlaşmasına yol açmasını umduğunu belirtti”
“ABD’nin İsrail’in Hizbullah’ın saldırılarına karşı kendini savunma hakkını desteklediği” belirtilen açıklamada, iki ülke arasında yapılacak bir anlaşmanın ABD arabuluculuğunda iki hükümet arasında yürütülmesi gerektiği ve ayrı bir hat üzerinde yürütülmemesi gerektiği de ifade edildi.
İSRAİL’DEN GÜVENLİK VE SİLAHSIZLANMA VURGUSU
“İsrail’in tüm devlet dışı terör gruplarının silahsızlandırılması ve Lübnan’daki tüm terör altyapısının ortadan kaldırılması yönündeki desteğini dile getirdiği” kaydedilen açıklamada şu ifadeler kullanıldı:
“İsrail, bu hedefe ulaşmak ve her iki ülke halkının güvenliğini sağlamak için Lübnan hükümetiyle çalışmaya hazır olduğunu ifade etti. İsrail ayrıca, tüm çözülmemiş meseleleri çözmek ve bölgede güvenlik, istikrar ve refahı güçlendirecek kalıcı bir barışa ulaşmak için doğrudan müzakerelere katılma taahhüdünü yineledi”
Açıklamada, Lübnan tarafının ise toprak bütünlüğü ve tam devlet egemenliği ilkelerinin altını çizdiği ve devam eden çatışmanın yol açtığı ağır insani krizin giderilmesi için ateşkes ve somut adımlar çağrısında bulunduğu ifade edildi. Açıklamada, “Tüm taraflar, karşılıklı olarak mutabık kalınacak bir zaman ve yerde doğrudan müzakerelerin başlatılması konusunda anlaştı” denildi.
