Alpkan Koç
ABD–İsrail–İran hattında tırmanan gerilim ve Hürmüz Boğazı’ndaki aksaklıklar, küresel enerji arzını sarsarken Türkiye’nin jeopolitik konumunu öne çıkarıyor. Uzmanlara göre enerji ticaretinde “en ucuz rota” yerini “en güvenli rota” arayışına bırakırken, Türkiye kritik projelerle enerji denkleminde merkez ülke konumuna ilerliyor.
ABD, İsrail ve İran arasında yaşanan savaşın Hürmüz Boğazı’nı fiilen devre dışı bırakması, küresel enerji piyasalarında yeni bir şok dalgası yarattı. Zaten kırılgan olan Orta Doğu ve Asya enerji nakil hatlarında yaşanan kesintiler, petrol fiyatlarında sert yükselişe neden olurken, bu durum dünya genelinde enflasyonist baskıları artırdı ve resesyon riskini yeniden gündeme taşıdı.
Enerji Artık Sadece Ekonomi Değil, Güvenlik Meselesi
Enerji uzmanı Altuğ Karataş, yaşanan gelişmelerin yalnızca askeri sonuçlar doğurmadığını, küresel ekonomik düzeni de derinden sarstığını belirtti. Petrol fiyatlarındaki artışın sadece enerji maliyetleriyle sınırlı kalmadığını vurgulayan Karataş, gübreden ulaşıma, petrokimyadan gıdaya kadar geniş bir alanda maliyetlerin hızla yükseldiğine dikkat çekti.
Karataş’a göre Orta Doğu’da artan jeopolitik riskler, enerji ticaretinde köklü bir paradigma değişimine yol açıyor:
Türkiye İçin Stratejik Fırsat Penceresi
Bu dönüşüm sürecinde Türkiye’nin öne çıkan ülkelerden biri olduğunu belirten Karataş, Ankara’nın çok yönlü diplomasi kapasitesine dikkat çekti. Türkiye’nin aynı anda ABD, Rusya, Avrupa ve Körfez ülkeleriyle temas kurabilen nadir aktörlerden biri olduğunu vurgulayan Karataş, bu durumun uluslararası iş birliklerini hızlandırdığını ifade etti.
Karataş’a göre Türkiye’nin izlediği “kazan-kazan” stratejisi; Mısır, Katar, Irak ve Türkmenistan gibi enerji zengini ülkelerin Ankara ile daha yakın iş birliği arayışına girmesine yol açıyor.
Türkiye’yi Enerji Merkezi Yapacak 4 Kritik Proje
Küresel enerji krizinin ortasında Türkiye’nin rolünü güçlendiren dört büyük proje öne çıkıyor:
- Hazar Geçişli Türkmenistan Gazı Projesi: Yıllık 10 milyar metreküplük kapasiteyle Türkmenistan gazının TANAP üzerinden Avrupa’ya ulaştırılması hedefleniyor.
- Basra–Kerkük–Ceyhan Petrol Koridoru: Günlük 1,5 milyon varil kapasiteyle Körfez’e alternatif, güvenli bir petrol hattı olarak öne çıkıyor.
- Katar Doğalgaz Hattı: Yıllık 10 milyar metreküpü aşan potansiyelle Katar gazının Türkiye üzerinden Avrupa’ya taşınması planlanıyor.
- Arap Gaz Hattı Entegrasyonu: Yıllık yaklaşık 10 milyar metreküplük kapasitenin Türkiye üzerinden Avrupa sistemine bağlanması öngörülüyor.
Bu projelerin hayata geçmesiyle Türkiye’nin sadece bir transit ülke değil, küresel enerji ticaretinde yön belirleyen bir merkez haline gelebileceği ifade ediliyor.
“Türkiye Oyun Kurucu Olabilir”
Enerjinin artık sadece ticari bir unsur değil, aynı zamanda stratejik bir güç ve güvenlik meselesi haline geldiğini belirten Karataş, Türkiye’nin bu yeni denklemdeki rolünü şu sözlerle özetledi:
Kaynak: Türkiye Gazetesi
