Alpkan Koç
Dünyanın birçok şehrinde sıcak hava dalgaları daha sık ve şiddetli hale geliyor.
Asfalt , beton ve koyu renkli yüzeyler gündüz güneş ışınlarını emer ve gece yavaşça salar; bu olaya “kentsel ısı adası” etkisi denir ve kentsel ortamlarda sıcaklıkların hızla yükselmesine neden olur.
GELENEKSEL MALZEMEDEN MODERN ÇÖZÜM
Bu zorlukla karşı karşıya kalan iki genç İsviçreli tasarımcı , ısıya karşı sürdürülebilir bir şekilde mücadele etmeye yardımcı olabilecek bir çözüm geliştirdi.
Blocº adı verilen bu çözüm, yalnızca su ve güneş enerjisi kullanarak havayı soğutabilen, 3 boyutlu yazıcıyla üretilmiş pişmiş topraktan yapılmış modüler bir yapıdır.
Proje, Andrin Stocker ve Luc Schweizer tarafından Zürih Sanat Üniversitesi’ndeki (ZHdK) endüstriyel tasarım çalışmaları kapsamında oluşturuldu . Amaçları yeni bir klima sistemi kurmak değil, sokak mobilyalarının aşırı sıcak dönemlerde şehirleri daha yaşanabilir hale getirmeye nasıl katkıda bulunabileceğini yeniden düşünmekti.
ATALARIMIZDAN KALMA TEKNİKLERDEN ESİNLENİLMİŞ BİR SİSTEM
Blocº’un çalışma prensibi, basit olduğu kadar etkili bir fiziksel prensibe dayanmaktadır: suyun buharlaşması.
Pişmiş toprak, nemi emen ve tutan gözenekli bir malzemedir. Sıcak hava nemli yapının içinden geçerken, suyun bir kısmı buharlaşır ve ortamdan ısı çeker; bu da geleneksel buharlaşmalı soğutuculara benzer bir soğutma etkisi yaratır.
Tasarımcılara göre, sistem belirli hava koşullarında ortam sıcaklığını 16 derece Fahrenheit’e kadar, yani yaklaşık 9 derece Celsius’a kadar düşürebiliyor.
Ayrıca, her modül, seramik yapı boyunca hava sirkülasyonunu sağlayan küçük güneş enerjili fanlar içerir. Tasarım aynı zamanda yağmur suyunun toplanmasına ve soğutma işleminde yeniden kullanılmasına da olanak tanır.
HALA BİR PROTOTİP
Proje sahipleri, bu yapının özellikle ısıya maruz kalan yerlere, örneğin otobüs duraklarına, meydanlara, okul bahçelerine veya binlerce insanın günlerinin bir bölümünü geçirdiği yaya bölgelerine kurulmasını öngörüyorlar.
Geleneksel klima sistemlerinin aksine, Blocº soğutucu gaz kullanmaz ve elektrik şebekesine bağlı değildir. Çalışma prensibi, eski kerpiç binalardan, rüzgar kulelerinden ve sıcak iklimlerde yüzyıllardır kullanılan diğer geleneksel sistemlerden esinlenen doğal malzemelere ve pasif soğutma tekniklerine dayanmaktadır.
Henüz deneysel aşamada olmasına rağmen , proje sorumluları yakında kentsel ortamlarda tam ölçekli prototipleri test etmeyi umuyor. Amaç, teknolojinin rüzgar, nem, yoğun kullanım ve kamusal alanlara özgü aşınma ve yıpranma gibi faktörlere nasıl tepki verdiğini görmek.
Uzmanlar, bu tür çözümlerin yeşil alanların artırılması veya şehir planlamasının iyileştirilmesi gibi temel önlemlerin yerini almadığını , ancak geleceğin şehirlerinde aşırı sıcaklığın etkisini azaltmak için ek bir araç haline gelebileceğini belirtiyor.
Kaynak: Ensonhaber Haber Merkezi
