Alpkan Koç
Çoğumuza para, sadece banknot veya metal paradan ibaret gibi öğretildi.
Ancak insanlık tarihine baktığımızda, ödeme yapmanın aslında çok daha yaratıcı ve sıra dışı yolları olduğunu görüyoruz.
Geçmişte insanlar borçlarını ödemek için peynirden çaya, hatta balina dişine kadar pek çok farklı nesneyi para birimi olarak kullandı.
Günümüzde kredi kartı limitleriyle uğraşmak stresli gelebilir, ancak bir zamanlar tüm tasarruflarını bir torba tuz olarak saklayanların işi çok daha zordu.
Gelin, dünya çapında kullanılmış en garip 5 para birimini yakından inceleyelim.
1. Hayvan dişleri
Eskiden dişler sadece gülüşümüzün bir parçası değildi, aynı zamanda çok değerli bir servet göstergesiydi.
Fiji’de cilalı balina dişleri, Papua Yeni Gine ve Solomon Adaları’nda ise köpek, domuz ve yunus dişleri, kano, yiyecek ve hatta barış anlaşmaları gibi önemli şeyler için ödeme aracı olarak kullanılırdı.
2. Parmesan peyniri
İtalya’da 13. yüzyıldan beri Parmesan peyniri, sadece makarnaları süsleyen bir lezzet değil, aynı zamanda yenilebilir bir yatırım aracıydı.
Değeri o kadar yüksekti ki, günümüzde İtalya’daki bir banka, krediler için bu peynir tekerleklerini hala teminat olarak kabul ediyor.
3. Deniz kabukları
Dünyanın dört bir yanındaki yerli halklar için deniz kabukları, yüzyıllar boyunca en temel ödeme aracıydı.
Kuzey Amerika’da wampum boncukları, Asya ve Afrika’da ise cowrie cinsi kabuklar 20. yüzyıla kadar ticarette kullanıldı. Hatta Amerika’da kullanılan istiridye terimi, geçmişteki bu kabuk paradan gelmektedir.
4. Çay tuğlaları
Orta ve Kuzey Asya’da ticaretin altın standardı sıkıştırılmış çay bloklarıydı. Dayanıklı, taşınabilir ve yenilebilir olması sayesinde İpek Yolu tüccarları için mükemmel bir varlıktı.
Çay o kadar güçlüydü ki, 20. yüzyılın başlarında bile Moğolistan ve Tibet’in bazı yerlerinde gümüşten daha değerli kabul edilirdi.
5. Tuz barları
Eski Etiyopya’da tuz, beyaz altın olarak adlandırılacak kadar değerliydi. Dikdörtgen çubuklar halinde ticareti yapılan tuz, ödeme ve baharat ihtiyacını karşılardı.
Hatta bugün bildiğimiz “maaş” (salary) kelimesinin kökeni, maaşları tuz ödeneği olarak verilen Roma askerlerine dayanmaktadır.
Kaynak: Ensonhaber Haber Merkezi
