Alpkan Koç
Japonya’da başkent Tokyo’nun olası bir afette idari işlevlerini devralacak bir “ikinci başkent” belirlenmesini sağlayan yasanın kabul edilmesinin ardından yerel yönetimler arasındaki yarış hız kazandı.
Kriterlerin ve tanımın belirsizliği nedeniyle akademisyenler, sürecin siyasi pazarlıkların gölgesinde kalabileceği uyarısında bulunuyor.
YASA GEÇTİ
Başbakan Sanae Takaichi liderliğindeki Liberal Demokrat Parti ile Osaka merkezli Japonya İnovasyon Partisi (JIP) arasındaki koalisyon protokolünün temel maddelerinden biri olan yasa, 24 Temmuz’da parlamentodan geçti.
Ekim ayı sonunda yürürlüğe girecek düzenleme, nüfus ve ekonomik büyüklük şartlarını karşılayan eyaletlerin başvurusu üzerine başbakana bir veya birden fazla yedek başkent belirleme yetkisi tanıyor.
Seçilen merkezlere vergi teşvikleri sağlanacak.
ŞEHİRLER KIYASIYA YARIŞA GİRDİ
Fakat Kyodo ajansına konuşan uzmanlar, yasanın Osaka’yı kayırmak amacıyla aceleye getirildiği eleştirisinde bulunuyor.
JIP lideri ve Osaka Valisi Hirofumi Yoshimura’nın uzun süredir savunduğu “Osaka metropol planı”, 2015 ve 2020 yıllarındaki referandumlarda reddedilmişti.
Yoshimura, gelecek ilkbaharda valilik seçimiyle birlikte konuyu üçüncü kez referanduma götürmeyi planlıyor.
Kyushu Üniversitesi Hukuk Fakültesinden Prof. Akifumi Shimada, yasanın doğrudan Osaka metropol planına bağlandığını ve siyasi dinamiklerin süreci etkilediğini belirtti.
Shimada, şeffaflık için aday bölgelerin tekliflerinin ve inceleme sonuçlarının kamuoyuna açıklanmasını, değerlendirmenin ise bağımsız kurullarca yapılmasını önerdi.
Seçim sürecindeki belirsizliğe rağmen Fukuoka, Hokkaido ve Hiroşima gibi büyük eyaletler şimdiden adaylık ilgisi gösterdi.
BÜYÜMEYE VURGU YAPILDI
Aichi Valisi Hideaki Omura, bünyesindeki sanayi gücünü öne sürerek eyaletin Japonya’nın ekonomik büyüme motoru olduğunu vurguladı.
Gunma Valisi Ichita Yamamoto ise eyaletinin doğal afet riskinin düşüklüğüne ve Tokyo’ya ulaşım kolaylığına dikkat çekerek acil durumlarda kurtarma ve toparlanma üssü olabileceğini savundu.
Mukogawa Kadın Üniversitesinden Prof. Kentaro Kanasaki ile Prof. Shimada, yasanın iki farklı hedefi birbirine karıştırdığı görüşünde birleşiyor.
Uzmanlara göre, afet anında Tokyo’nun idari işlevlerini yedekleyecek merkez ile ekonomik büyümeyi sırtlayacak sanayi odağı aynı nitelikleri taşımıyor.
Akademisyenler, net kriterler belirlenmezse projenin Tokyo’daki aşırı yığılmayı çözmek yerine yalnızca birkaç yeni merkez yaratarak bölgesel eşitsizlikleri derinleştirebileceği uyarısını yapıyor.
