Alpkan Koç
2015 yılında 163 bin sığınmacıyı kabul eden İsveç, kişi başına düşen sığınmacı oranında Avrupa’da ikinci sırada yer alıyordu.
Bu sayı 2025 yılına gelindiğinde yüzde 96 oranında düştü.
36 BİN DOLAR ÖDENİYOR
Suç oranlarını ve göçü azaltma vaadiyle göreve gelen hükümet, 2026’nın başından itibaren AB dışı ikamet iznine sahip yabancılara ülkeden ayrılmaları durumunda 350 bin İsveç kronuna (36 bin dolar) kadar ödeme yapılmasını öngören programı başlattı.
Hükümete dışarıdan destek veren aşırı sağcı İsveç Demokratları Partisi, söz konusu uygulamaya tam destek verdi.
Parti, temmuz ayında otobüslere astığı ilanlarla Somalili göçmenlere seslenerek geri dönüş hibesini tanıttı.
Hükümet de toplam 1,3 milyar İsveç kronu (100 milyon sterlin) bütçeli bu programı resmi internet siteleri üzerinden farklı dillerde duyurdu.
İŞLEYİŞE TEPKİ VE ALMANYA’DAN DESTEK
Başbakan Uluf Kristersson, geri dönüşlerin artırılmasının hükümetin öncelikleri arasında yer aldığını bildirdi.
Avrupa’da 2015 yılından bu yana artan sağ popülist söylemler, diğer ülkelerde de benzer tartışmaları beraberinde getirdi.
Almanya’da geçen günlerde Saksonya-Anhalt eyalet seçimlerinde yüksek oy alan Almanya için Alternatif (AfD) Partisi yetkilileri, İsveç’in başlattığı bu uygulamayı memnuniyetle karşıladıklarını duyurdu.
Öte yandan göç uzmanları, bu tür mali teşviklerin gönüllü geri dönüşleri önemli ölçüde artırdığına dair bir kanıt bulunmadığını, adımların çoğunlukla sembolik nitelik taşıdığını değerlendirdi.
PROGRAMA KATILIM DÜŞÜK SEVİYEDE KALDI
Yıl başından bu yana mali teşvikten yararlanarak ülkeden ayrılmayı kabul eden kişi sayısı 171’de kaldı.
İsveç Demokratları Partisi, teşvik programının İsveç vatandaşlığına sahip göçmenleri de kapsayacak şekilde genişletilmesini ve vatandaşlıktan feragat edilmesi şartıyla sunulmasını teklif etti.
Muhalefet ve insan hakları örgütleri ise Başbakan Kristersson’ın adımlarını toplumu bölücü olarak nitelendirdi.
13 Eylül’de yapılacak seçimler öncesinde kamuoyu yoklamaları, 10,6 milyon nüfuslu ve yaklaşık 2 milyon yabancı doğumlu sakini bulunan ülkede hükümet ile merkez sol muhalefet arasında başa baş bir yarış olduğunu gösterdi.
GÖÇMENLER ÜLKEYİ TERK ETMEK İSTEMİYOR
Stockholm’ün Satra banliyösünde bir araya gelen farklı ülkelerden göçmenler, sunulan mali teşviklerden haberdar olduklarını ancak İsveç’te kalmak istediklerini ifade etti.
Sudan’daki baskılardan kaçarak 8 yıl önce İsveç’e yerleşen ve sanatçı olarak çalışan Elena Ibrahim, özgür bir yaşam sürdürdüğünü ve geri dönmeyi düşünmediğini belirtti.
Stockholm Camisi İmamı Mahmoud Khalfi, bu tür politikaların Müslüman nüfus arasında endişe yarattığını bildirdi.
Khalfi, eğitimli kesimin farklı ülkelere gitme imkanı bulabileceğini, ancak eğitim seviyesi düşük kişilerin seçeneği olmadığını söyleyerek uygulamanın sorunları çözmediğini savundu.
VATANDAŞLIK ŞARTLARI ZORLAŞTIRILDI
İsveç yönetimi geri dönüş teşviklerinin yanı sıra göçmenlik kurallarını da sıkılaştırdı. Daimi ikamet izinleri kaldırılarak izinlerin üç yılda bir yenilenmesi şartı getirildi.
Ağustos ayında hükümet, vatandaşlık başvurusu yapanlar için ilk kez zorunlu dil ve genel kültür sınavı başlattı.
Stockholm’deki sınav merkezinde 900 göçmen, İsveç tarihi, krallık soy ağacı ve geleneksel bayramlar gibi konularda teste tabi tutuldu.
Göç Bakanı Johan Forssell, vatandaşlığın sadece haklardan değil sorumluluklardan da oluştuğunu belirterek yapılan düzenlemelerin makul gereklilikler olduğunu açıkladı.
