Alpkan Koç
Orta Doğu’da yeni savaş patlak verdi.
İsrail/ABD bombardımanı ve İran misillemleri 3. gününde sürüyor.
İran’a yönelik saldırıların ilk gününde Dini Lider Ayetullah Ali Hamaney hayatını kaybetti.
İran, yaşadığı bu şok ölümle yasa büründü.
Bir yandan intikam bayrakları göndere çekilirken bir yandan da yönetime gelenecek yeni isim için beklenti başladı.
“GEÇİCİ KONSEY GÖREVİNE BAŞLADI”
Bu kapsamda İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, Hamaney’in ölümünden sonra halka seslenerek, Geçici Liderlik Konseyi’nin göreve başladığını belirtti.
Pezeşkiyan, “Allah’ın yardımıyla İmam’ın, aziz liderimizin ve dünyadaki tüm hak arayanların yolunu güçlü bir şekilde sürdürmeye devam edeceğiz. İran Silahlı Kuvvetleri, düşman üslerini hedef alıp etkisiz hale getirme konusundaki kararlılığını sürdürüyor ve sürdürmeye devam edecektir. Düşmanları her zamanki gibi hayal kırıklığına uğratacaklardır” ifadelerini kullandı.
İran’da liderlik makamının boşalması halinde anayasal halefiyet mekanizması uygulanıyor.
Sürecin merkezinde, yeni lideri belirleme yetkisine sahip olan ve “Uzmanlar Meclisi” (Meclis-i Hubregan) olarak bilinen kurum bulunuyor.
GEÇİCİ KONSEYİN 3 ÜYESİ BELLİ OLDU
İran Anayasası’nın 111. maddesine göre, liderin ölümü, istifası veya görevden alınması durumunda liderlik görevlerini geçici olarak üç kişiden oluşan bir konsey üstleniyor.
Bu konseyde Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, Yargı Erki Başkanı Gulam Hüseyin Muhsini Ejei ve Anayasayı Koruyucular Konseyi tarafından seçilen bir din adamı yer alıyor.
Bu görev için Anayasayı Koruyucular Konseyi Ayetullah Ali Rıza Arafi belirlendi.
Buna göre, yeni lider seçilene kadar Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan, Yargı Erki Başkanı Ejei ve Ayetullah Arafi, Veliyy-i Fakih makamının görevlerini geçici olarak birlikte yürütecek.
KONSEY TOPLANTILARINA BAŞLADI
İran’ın önde gelen din adamlarından Arafi, Anayasayı Koruyucular Konseyi ve Uzmanlar Meclisi üyeliğini sürdürüyor.
3 kişiden oluşan geçici konsey ilk toplantılarını da arka arkaya gerçekleştirdi.
YENİ DİNİ LİDER BELİRLENECEK
İran Anayasası’nın 107. maddesine göre, 88 üyeden oluşan ve halk tarafından sekiz yıllığına seçilen Uzmanlar Meclisi, liderin ölümü veya görev yapamaz hale gelmesi durumunda yeni lideri seçmekle yükümlü. Üyeler üst düzey din adamlarından oluşuyor.
Anayasada seçim için belirli bir süre sınırı bulunmuyor. Ancak Uzmanlar Meclisi’nin Tahran’da toplanarak oylama sürecini başlatması bekleniyor.
Seçim gizli oyla yapılıyor. Toplantıya katılan üyelerin salt çoğunluğunu alan aday yeni lider olarak ilan ediliyor.
İran’da son liderlik değişimi, 1989 yılında devrim lideri Ayetullah Ruhullah Humeyni’nin ölümünün ardından gerçekleşti. Uzmanlar Meclisi aynı gün içinde Ayetullah Ali Hamaney’i yeni lider olarak seçmişti.
