Alpkan Koç
İran resmi haber ajansı IRNA’ya konuşan İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi, Umman ile Hürmüz Boğazı konusundaki görüşmeler sonucu ortaya çıkan anlaşmanın son aşamasına yaklaştığını açıkladı.
“YENİ ROTA GEÇİCİDİR ANCAK 2 İLA 4 AYDAN DAHA UZUN SÜRE GEÇERLİ OLABİLİR”
Anlaşmanın Hürmüz Boğazı’nın tamamen açılması anlamına gelmediğini söyleyen Garibabadi, “Hürmüz Boğazı üzerinden geçen yeni rota geçicidir ancak 2 ila 4 ay veya daha uzun süre geçerli olabilir. Umman ile anlaşmaya varıldıktan sonra ikinci aşamaya geçmek için yeni bir karara ihtiyacımız var.” ifadelerini kullandı.
“ABD İLE HİÇBİR GÖRÜŞME YAPILMADI”
ABD yönetiminin açıklamalarının aksine görüşmelerin yalnızca İran ve Umman arasında gerçekleştiğini aktaran Garibabadi, “Hürmüz Boğazı’ndan geçiş konusundaki uzlaşıya İran ve Umman arasında, iki kıyı devleti olarak ulaşıldı bu süre zarfında ABD ile hiçbir görüşme yapılmadı.” dedi.
“BOĞAZ’DAN GEÇİŞLER İÇİN YENİ GÜZERGAH AÇILACAK”
Garibabadi, Umman ile varılan uzlaşıya göre, Boğaz’dan geçişler için yeni güzergahın açılacağını belirterek, “Lark Adası yakınlarında kurulan kuzey güzergahı ve Umman iç sularında bulunan güney güzergahı, tamamen geçici güzergahlar oldukları için kapatılacaktır. İran ve Umman arasında oluşturulan bu yeni anlaşma uygulama aşamasına geçerse, gemilerin geçişi için yeni güzergah uygulanacaktır.” dedi.
İranlı yetkili, şöyle devam etti:
“Şu anda bizim için gerçekten stratejik bir öneme sahip olan Hürmüz Boğazı’nda etkin bir egemenlik kurabilmek için, gemilerin tamamen İran karasularından geçmesi gerektiğini ilan etmemize gerek yok. Savaş öncesinde olduğu gibi, 60 yıl boyunca tüm giriş ve çıkışlar Umman karasularından gerçekleşti ve İran savaş sırasında Hürmüz Boğazı’nda etkin bir egemenlik kurdu. Bu, giriş ve çıkış koridorunun bazı bölümleri İran’ın karasularından geçecek. Dolayısıyla yeni bir modele tanık oluyoruz. Bu yeni model, ulusal güvenlik kaygıları ve ulusal çıkarların korunmasına dayanıyor ve İran’ın Hürmüz Boğazı’nda etkin egemenliğini uygulama stratejisidir.”
“ABD’DEN TAAHHÜTLERİNE GERİ DÖNMEYE TAMAMEN HAZIR OLDUĞUNA DAİR MESAJLAR ALDIK”
Hürmüz Boğazı’nın tamamen açılmasının ABD’nin tutumuna bağlı olduğuna işaret eden Garibabadi şöyle dedi:
“”ABD’den (İslamabad Mutabakatı’ndaki) taahhütlerine geri dönmeye tamamen hazır olduğuna dair mesajlar aldık. Buna karşılık ikinci aşamaya ( Mutabakatın 5. maddesi gereği Hürmüz Boğazı’nın tamamen açılması) geçmeye karar verip vermediğimiz konusunda bu kararın henüz verilmediğini ve gözden geçirildiğini belirtmeliyim.””
Garibabadi, bu düzenlemenin yalnızca İran ve Umman arasında kararlaştırılması gerektiğini ve Tahran’ın bu süreçte başka hiçbir ülkeye hak tanımadığını ifade etti.
