Alpkan Koç
Ebola virüsünün Bundibugyo suşundan kaynaklanan salgın ilk olarak 15 Mayıs’ta rapor edilmiş olsa da hastalığın ocak ayından bu yana yayılıyor olabileceğinden şüpheleniliyor.
Kongo Demokratik Cumhuriyeti (KDC) Ulusal Halk Sağlığı Enstitüsünün verilerine göre, 4 Ağustos itibarıyla 3 bin 973 vaka ve 1801 ölüm kaydedildi.
Afrika CDC Genel Direktörü Dr. Jean Kaseya, düzenlediği basın toplantısında vakaların 4 bini aştığını doğruladı.
TARİHİN EN BÜYÜK İKİNCİ EBOLA SALGINI
Söz konusu salgın, tarihe geçen en büyük ikinci Ebola salgını konumunda bulunuyor.
Mevcut veriler, 2014-2016 yıllarında Batı Afrika’da meydana gelen ve 28 binden fazla kişiye bulaşarak 11 binden fazla kişinin ölümüne yol açan salgının 11. haftasındaki vaka sayısından sekiz kat, ölüm sayısından ise altı kat daha yüksek bir tablo ortaya koyuyor.
MUTASYON ŞÜPHESİ
Kaseya, Dünya Sağlık Örgütü Genel Direktörü Dr. Tedros Adhanom Ghebreyesus ile görüştüğünü ve virüsün mutasyona uğrayıp uğramadığını incelemek amacıyla araştırmalar planladıklarını belirtti.
Kaseya, “Bu Bundibugyo salgınının şiddet düzeyi eşi benzeri görülmemiş bir boyuttadır.” değerlendirmesinde bulundu.
ÖLÜMLER TOPLUM İÇİNDE YAŞANIYOR
Ebola kaynaklı ölümlerin üçte ikisinden fazlası, tedavi merkezleri yerine toplum içinde gerçekleşiyor.
İturi eyaletinin başkenti Bunia’da Sınır Tanımayan Doktorlar (MSF) tarafından işletilen bir tedavi merkezinde, yatış verilen hastaların yüzde 90’ının yetkililerin temaslı listelerinde yer almadığı tespit edildi.
BULAŞMA ORANI YÜKSEK
Her iki durum da takip edilemeyen bulaşma oranının yüksek olduğuna işaret ediyor.
Kaseya, KDC’deki temas takibinin yetersiz kaldığını, her Ebola hastası için beklenen 40 temaslı yerine yalnızca 10 temaslının tespit edilebildiğini belirtti.
Kusma, ishal, organ hasarı ve iç kanamaya yol açabilen viral bir kanamalı ateş hastalığı olan Ebola, çatışmaların yaşandığı maden eyaleti İturi merkezli olarak yayılıyor.
BÖLGEYE HIZLI BİR ŞEKİLDE YAYILIYOR
Salgın; Kuzey Kivu, Güney Kivu, Haut-Uele ve Tshopo eyaletlerine de sıçradı. Komşu ülke Uganda’da ise salgın kontrol altına alınmadan önce 20 vaka kayıtlara geçti.
Afrika CDC Acil Durumlara Hazırlık ve Müdahale Vekili Dr. Wessam Mankoula, müdahale ekiplerinin temas takibinden aktif vaka arama aşamasına geçeceğini duyurdu.
EBOLA BELİRTİLERİ GÖSTEREN KİŞİLER TESPİT EDİLECEK
Bu kapsamda toplum sağlığı çalışanları, Ebola belirtileri gösteren kişileri tespit etmek amacıyla haneleri kapı kapı ziyaret edecek.
Mankoula, kademeli adımların yetersiz kaldığı bir döneme girildiğini ve sürecin ölçeğini büyütmeye başladıklarını ifade etti.
Kaseya, yerel toplulukları, dijital araçları ve yerinden edilmiş kişilerin kaldığı kamplardaki önlemleri kapsayan köyler merkezli bir müdahale planı vaadinde bulundu.
Yetkililer ayrıca hastaların tedavisinde insani kullanım gerekçesiyle remdesivir adlı antiviral ilacı kullanmaya başlayacaklarını açıkladı.
KLASİK TEDBİRLER YETERSİZ
Farklı bir Ebola suşuna karşı ruhsatlandırılan Ervebo aşısının da Bundibugyo suşu kaynaklı hastalığı hafiflettiği ve aşılanan kişilerde ölüm vakasına yol açmadığına dair verilerin ardından bölgede uygulanabilirliği test edilecek.
Afrika CDC Araştırma, Klinik Araştırmalar ve İnovasyon Direktörü Dr. Placide Mbala Kingebeni, salgının ulaştığı boyut göz önüne alındığında yalnızca klasik halk sağlığı tedbirlerinin salgını kontrol altına almaya yetmeyeceğini vurguladı.
TEMEL SAĞLIK HİZMETLERİ
KDC makamları, ülkenin kuzeydoğusundan başkent Kinşasa’ya gitmekte olan bir teknede meydana gelen şüpheli bir Ebola ölümünü soruşturduklarını, teknedeki diğer yolcuların karantinaya alınarak test edileceğini duyurdu.
UNICEF ise bulaşma korkusu ve hizmet aksamaları nedeniyle ailelerin kliniklerden uzak durması sonucu temel sağlık hizmetlerinin sekteye uğradığı uyarısında bulundu.
Salgının merkezi konumundaki maden kasabası Mongbwalu’da, ilk doz kızamık aşısını yaptıran çocukların oranının yüzde 69 düştüğü kaydedildi.
