Alpkan Koç
Dil öğrenme platformu Babbel, farklı dillerde başka bir sözcükle tam olarak karşılanması güç olan kelimeleri bir araya getirdiği çalışmanın sonuçlarını açıkladı.
Çevrim içi dil toplulukları, Reddit ve TikTok gibi platformlardaki paylaşımlar taranarak oluşturulan listede 75 dilden 223 kelime değerlendirildi.
Dilbilimciler, yazarlar ve kültür alanında çalışan isimlerden oluşan jüri; kelimeleri ses özellikleri, anlamları, kültürel bağlamları ve ayırt edici nitelikleri üzerinden inceledi.
Değerlendirmenin sonunda Māori dilindeki “kaitiakitanga”, listenin ilk sırasında yer aldı.
Kaitiakitanga; toprağın, suyun ve canlıların korunması, doğal varlıkların yalnızca bugünün insanları için değil gelecek kuşaklar adına da gözetilmesi anlayışını ifade ediyor.
“YAKAMOZ” LİSTEDE
Çalışmada belirlenen 15 kelimelik kısa listede Türkçeden “yakamoz” da yer aldı.
Babbel’in listesinde yakamoz, “ay ışığının suyun yüzeyinde oluşturduğu gümüşi parıltı” şeklinde açıklandı.
Kelime, ses yapısı ve tek sözcükle güçlü bir görsel görüntüyü anlatabilmesi nedeniyle değerlendirmeye alındı.
LİSTEDEKİ KELİMELER
Listede bulunan kelimeler ve aktarılan anlamları şöyle:
Ubuntu – Zulu: Bir insanın varlığını ve insanlığını başkalarıyla kurduğu ilişki üzerinden anlatan, genellikle “Ben, biz olduğumuz için varım” sözüyle açıklanan düşünce.
Hiraeth – Galce: Kaybedilen, geride bırakılan ya da belki hiç var olmamış bir yurda ve zamana duyulan derin özlem.
Ikigai – Japonca: İnsanın yaşamına anlam veren, sabah uyanmak için neden oluşturan amaç.
Kintsugi – Japonca: Kırılmış seramikleri çatlaklarını gizlemeden, altınla görünür biçimde onarma sanatı.
Saudade – Portekizce: Artık yanında olmayan bir kişiye, yere veya zamana yönelik hüzünle karışık yoğun özlem.
Mamihlapinatapai – Yaghan: İki kişinin de istediği hâlde ilk adımı diğerinin atmasını beklediği sessiz bakışma.
Poronkusema – Fince: Bir ren geyiğinin dinlenmek için durmadan önce yürüyebildiği mesafeyi anlatan geleneksel ölçü.
Luftmensch – Yidiş: Pratik yaşamdan çok düşünceleri ve hayalleriyle yaşayan idealist kişi.
Ojalá – İspanyolca: Bir dileğin gerçekleşmesi umudunu anlatan “umarım” veya “keşke” anlamındaki söz.
Zephyr – Yunanca kökenli: Hafif ve serinletici batı rüzgârı.
