Alpkan Koç
Dünyanın dört bir yanındaki bölgeler şiddetli su sorunlarıyla boğuşuyor.
Kabil, suyunun tamamen tükenmesi beklenen ilk modern şehir olma yolunda ilerliyor.
ŞEHİR ÇÖKÜYOR
Meksika Şehri, altındaki devasa akiferin aşırı pompalanması nedeniyle yılda yaklaşık 50 santimetre hızla çöküyor.
ABD’nin güneybatısında ise eyaletler, kuraklıktan etkilenen Colorado Nehri’nin küçülen sularını paylaşma konusunda sürekli bir mücadele içinde bulunuyor.
BM Üniversitesi tarafından yayınlanan raporda, küresel durumun o kadar vahim olduğu belirtiliyor ki “su krizi” veya “su stresi” gibi terimlerin meselenin büyüklüğünü anlatmakta yetersiz kaldığı vurgulanıyor.
KRİZ DEĞİL YENİ BİR GERÇEKLİK
BM Üniversitesi Su, Çevre ve Sağlık Enstitüsü Direktörü ve raporun yazarı Kaveh Madani, “Bu duruma kriz demeye devam ederseniz, bunun geçici bir şok olduğunu ve hafifletilebileceğini ima etmiş olursunuz.” dedi.
Madani, iflas durumunda mevcut şartları iyileştirmenin hayati olduğunu ancak aynı zamanda “eskisinden daha kısıtlı olan yeni bir gerçekliğe” uyum sağlamanın gerektiğini belirtti.
Su iflası kavramı şu şekilde işliyor:
“Doğa, yağmur ve kar şeklinde bir gelir sağlıyor; ancak dünya aldığından daha fazlasını harcıyor.
Nehirlerden, göllerden ve yer altı akiferlerinden gelen su, yenilenme hızından çok daha hızlı tüketiliyor ve bu da dünyayı borçlu duruma düşürüyor.
İklim değişikliğinin tetiklediği sıcaklık ve kuraklık ise mevcut suyu azaltarak sorunu daha da derinleştiriyor.”
İSTATİSTİKLER TEHLİKENİN BOYUTUNU GÖSTERİYOR
Raporda yer alan veriler durumun ciddiyetini ortaya koyuyor.
1990’dan bu yana gezegendeki büyük göllerin yüzde 50’den fazlası su kaybetti.
Büyük yer altı su kaynaklarının (akiferlerin) yüzde 70’i uzun vadeli bir düşüş içinde.
Son 50 yılda Avrupa Birliği yüzölçümü kadar sulak alan yok oldu.
Buzullar 1970’ten bu yana yüzde 30 oranında küçüldü.
Madani, birçok bölgenin “hidrolojik imkanlarının ötesinde yaşadığını” ve eski koşullara dönmenin artık imkansız olduğunu ifade etti.
Bu durumun insani sonuçları da ağır oluyor; yaklaşık 4 milyar insan her yıl en az bir ay su kıtlığı ile karşı karşıya kalıyor.
ÇÖZÜM ÖNERİLERİ VE GELECEK STRATEJİLERİ
Rapor, acil durum odaklı düşünceden uzun vadeli stratejilere geçilmesi çağrısında bulunuyor.
Önerilen önlemler arasında şunlar yer alıyor:
– Küresel su tüketiminin en büyük sorumlusu olan tarımda ürün değişikliği ve verimli sulamaya geçilmesi.
– Yapay zeka ve uzaktan algılama yöntemleriyle su takibinin iyileştirilmesi.
– Kirliliğin azaltılması ve yer altı suları ile sulak alanların korunması.
Araştırmacılar, suyun siyasi farklılıkların ötesine geçebilecek bir konu olarak “parçalanmış dünyada bir köprü” görevi görebileceğine inanıyor.
