Alpkan Koç
Bir gemide tespit edilen 7 hantavirüs vakasının 3 ölümle sonuçlanmasının ardından Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) harekete geçti.
Hantavirüsler, kemirgenler tarafından taşınan ve insanlarda ciddi hastalıklara neden olabilen bir virüs grubu olarak biliniyor.
NADİREN İNSANLARA BULAŞIYOR
Kemirgenleri enfekte eden hantavirüsler, nadiren insanlara bulaşan zoonotik virüsler olarak da öne çıkıyor.
İnsanlar genellikle enfekte kemirgenlerle veya onların idrarı, dışkısı ya da tükürüğüyle temas yoluyla enfekte oluyor.
BELİRTİLERİ
Enfeksiyon, daha az yaygın olmakla birlikte kemirgen ısırıkları yoluyla da yaşanabiliyor.
Virüsün insanlarda belirtileri genellikle maruz kalmadan 1 ila 6 hafta sonra başlarken, bunlar, tipik olarak ateş, baş ağrısı, kas ağrıları, karın ağrısı, mide bulantısı veya kusma gibi gastrointestinal semptomları içeriyor.
Hantavirüs enfeksiyonunun erken teşhisi zor olduğu bilinirken, erken belirtilerin grip, Kovid-19, dang humması veya sepsis gibi diğer ateşli veya solunum yolu hastalıklarında da sıkça görüldüğü belirtiliyor.
HANTAVİRÜS, ÇEŞİTLİ RAHATSIZLIKLARA VE ÖLÜME NEDEN OLABİLİYOR
Hantavirüs enfeksiyonu, ciddi hastalıklara, çeşitli rahatsızlıklara ve ölüme de neden olabiliyor.
Amerika kıtasında hantavirüsler, vaka ölüm oranı yüzde 50’ye varan ve ciddi bir solunum yolu hastalığı olan hantavirüs kardiyopulmoner sendromuna (HCPS) neden olabilirken, Güney Amerika’da görülen ve temas yoluyla insandan insana bulaşmasının sınırlı olduğu belgelenen Andes virüsü, bir hantavirüs türü olarak biliniyor.
Avrupa ve Asya’da ise hantavirüsler, böbrek sendromlu hemorajik ateşe (HFRS) neden olabiliyor.
HANTAVİRÜS VAKALARI NADİR GÖRÜLÜYOR
Hantavirüs enfeksiyonları dünya genelinde nispeten nadir olarak görülüyor.
Virüs, Asya ve Avrupa’da yüzde 1-15, Amerika kıtasında ise yüzde 50’ye varan bir ölüm oranıyla ilişkilendiriliyor.
Dünya genelinde her yıl 10 bin ila 100 binden fazla enfeksiyonun meydana geldiği tahmin edilirken, hantavirüsle ilgili en büyük yükün Asya ve Avrupa’da olduğu ifade ediliyor.
Özellikle Çin ve Güney Kore’de olmak üzere Doğu Asya’da her yıl binlerce HFRS vakası tespit ediliyor ancak son yıllarda görülme sıklığının azaldığı kaydediliyor.
HANTAVİRÜSÜN İNSANDAN İNSAN BULAŞTIĞI TAHMİN EDİLİYOR
DSÖ Salgın ve Pandemi Hastalıklarını Önleme Birimi Direktörü Maria Van Kerkhove, hantavirüslerin kemirgenler tarafından taşındığını ve insanlarda ciddi hastalıklara neden olabileceğini ifade etti.
Kerkhove, eşler ile aynı ortamı paylaşan ve gerçekten yakın temas halinde olanlar arasında hantavirüsün “insandan insana bulaşabileceğine” inandıklarını belirtti.
Gemide başka semptomatik hastanın olmadığını belirten Kerkhove, geminin Kanarya Adaları’na doğru yoluna devam edeceğini ve İspanyol yetkililerle temas halinde olduklarını kaydetti.
DSÖ, hastalığın ilk evrelerinde daha bulaşıcı olduğunu da öngörüyor.
VİRÜSE KARŞI ÖZEL BİR TEDAVİ BULUNMUYOR
DSÖ, virüsün genom dizileme çalışmalarının da devam ettiğini bildirdi.
Hantavirüs hastalıklarını iyileştiren spesifik bir tedavi olmamakla birlikte, erken dönemde destekleyici tıbbi bakımın, hayatta kalma oranını artırmak için çok önemli olduğu biliniyor.
Hastalıkla ilgili solunum, kalp ve böbrek komplikasyonlarının yakından klinik takibi ve yönetimine odaklanılıyor.
Hantavirüsleri önlemenin, büyük ölçüde insanlar ve enfekte kemirgenler arasındaki teması azaltmaya bağlı olduğu da vurgulanıyor.
Hantavirüs enfeksiyonu için ruhsatlı spesifik bir antiviral tedavi veya aşı da bulunmuyor.
Evleri ve iş yerlerini temiz tutmak, kemirgenlerin binalara girmesine olanak sağlayan açıklıkları kapatmak, kemirgenlerin bulaştığı alanlarda güvenli temizlik yöntemleri kullanmak ve el hijyeni uygulamalarını güçlendirmek de hastalığı önleyici tedbirler arasında yer alıyor.
Salgınlar sırasında, vakaların erken tespiti ve izolasyonu, yakın temaslıların takibi ve standart enfeksiyon önlemleri, yayılımın sınırlandırılması noktasında öne çıkıyor.
DSÖ, DÜŞÜK RİSKLİ OLARAK GÖRDÜĞÜ HANTAVİRÜSLE İLGİLİ İNCELEMELERİNE DEVAM EDİYOR
DSÖ Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus, yolcu gemisinde 7 hantavirüs vakasının tespit edildiğini ve bu kişilerden 3’ünün öldüğünü açıklamıştı.
Mevcut bilgilere dayanarak, DSÖ’nün bu virüsün küresel nüfus için riski düşük olarak değerlendirdiğini kaydeden Ghebreyesus, DSÖ’nün durumu izlemeye ve güncellemeye devam edeceğini belirtmişti.
DSÖ’nün, gemideki yolcuları ve mürettebatı desteklemek için ilgili ülkeler ve geminin işletmecisiyle birlikte çalıştığını aktaran Ghebreyesus, “Koordineli uluslararası müdahale, derinlemesine soruşturmaları, vaka izolasyonunu ve bakımını, tıbbi tahliyeyi ve laboratuvar incelemelerini içeriyor.” ifadelerini kullanmıştı.
Kaynak: Anadolu Ajansı (AA)
