Alpkan Koç
ABD-İran arasındaki savaş 107 gün sürdü.
107 günlük bu süreçte ABD çok büyük kayıplar verirken savaşın başında ABD Başkanı Donald Trump, savaş sayesinde ABD’nin çok büyük kazanımları olacağını, İran petrolünün bu kazanımların en önemlilerinden biri olduğunu söylemişti.
Ancak savaş, Donald Trump’ın istediği gibi geçmedi.
ABD merkezli Bloomberg, Donald Trump’ın İran ile olan savaşı arka plana alarak Libya petrolünün kontrolünü ele geçirmek için hazırlıklara başladığına dair dikkat çeken bir haber yayımladı.
LİBYA’DA YENİ PETROL KUYULARI
Habere göre; Donald Trump, Libya’daki Abdülhamid Dibeybe (Trablus) ile Halife Hafter (Bingazi/Doğu) arasında problemleri çözerek askeri iş birliği yaptırmak istiyor.
Trump, bu sayede bölgede yeni ham petrol kuyuları açarak petrolün ABD ve küresel piyasalara aktarılmasını sağlamak istiyor.
SİLAHLI GRUPLAR VE YABANCI ÜLKELER BU SÜRECİ TEHDİT ETTİ
Ancak Libya’da bulunan silahlı gruplar, yabancı ülkeler ve gelir anlaşmazlıkları bu süreci tehdit etti.
Liman kenti Sirte’nin dışındaki kurak alanda askerler, İslam Devleti militanlarını aramak için düzenli bir tatbikat yaptı.
REHİNE KURTARMA OPERASYONU
Alçak binalar arasında askerler ilerleyerek simüle edilmiş bir rehine kurtarma operasyonu gerçekleşti.
Sert rüzgarların kum kaldırdığı ortamda silah sesleri yankılandı ve askerler sokak sokak ilerleyerek esirleri kurtardı.
LİBYA’NIN YÖNETİMİNİ BİRLEŞTİRMEK İÇİN SON ADIM
Bu tatbikat, Libya’nın yıllardır gerçekleştirmekte zorlandığı operasyonları canlandırmak amacıyla yapıldı.
Tatbikat, ABD’nin Libya’nın parçalanmış yönetimini birleştirme yönündeki çabasının son adımdı.
TİCARİ BOYUT
Bu çaba, Başkan Donald Trump döneminde daha belirgin bir ticari boyut kazandı.
GÜNLÜK PETROL ÜRETİMİ 1,3 MİLYON VARİL
Ödül ise Libya’nın petrolü, Afrika’nın en büyük rezervleri, Avrupa’ya yakın sahaları ve ABD’li yetkililerin Amerikan yatırımlarını çekebileceğini ve ülke bir arada tutulabilirse önemli ölçüde arz artışı sağlayabileceğini söylediği bir sanayi.
Libya makamları, üretimi bugünkü yaklaşık 1,3 milyon varil seviyesinden günde 2 milyon varile çıkarmayı umuyor.
PETROLÜ KOZ OLARAK KULLANIYORLAR
Bunu başarmak, petrolü iktidar ve para mücadelelerinde koz olarak kullanmayı defalarca sürdüren grupları, üretimi durdurmamaya ikna etmeyi gerektiriyor.
Ancak bu kolay olmayacak.
ÇATIŞMALAR PETROL OPERASYONLARINI TEHDİT EDİYOR
Libya lideri Muammer Kaddafi’nin devrilmesinden bu yana BM destekli yol haritaları, Avrupa arabuluculuğu ve 2023’te dönemin CIA Direktörü William Burns’ün ziyareti de dahil önceki ABD girişimleri kalıcı bir ilerleme sağlayamadı.
Çatışmalar hala petrol operasyonlarını tehdit ediyor.
EN BÜYÜK RAFİNERİ KAPATILDI
Geçen ay Zaviye’de yerel milisler arasındaki çatışma, Libya’nın faaliyetteki en büyük rafinerisinin kapatılmasına yol açtı.
Libya’nın çöküşü, ülkeyi Avrupa’ya yönelik göç için bir geçiş kapısına, enerji kesintilerinin tekrarlayan bir kaynağına ve Rusya’nın Kuzey Afrika’dan Sahel’e etkisini yaydığı bir platforma dönüştürdü.
MOSKOVA’NIN NÜFUZU
Habere göre daha istikrarlı bir Libya ise Avrupa’ya yakın petrol ve gaz, kritik bir göç rotası üzerinde daha fazla kontrol ve Moskova’nın nüfuzunu sınırlama imkanı sunabilirdi.
ABD’li şirketler şimdiden bölgeye giriş yapmaya başladı.
ABD ŞİRKETLERİ LİBYA’YA GELMEYE BAŞLADI
ConocoPhillips yeni bir anlaşma imzaladı, Chevron geri dönüyor ve Exxon Mobil dönüş olasılığını araştırıyor; Blackwater adlı özel askeri şirketin kurucusu Erik Prince gibi Trump’la bağlantılı isimler de enerji sektörünün çevresinde yeniden ortaya çıkıyor.
“BATI SANAYİSİ LİBYA’YA ÇOK İLGİ GÖSTERİYOR”
ABD Afrika Komutanlığı (US Africa Command) Komutan Yardımcısı Korgeneral John W. Brennan, “Geniş anlamda çok fazla ekonomik fırsat var. Batı sanayisi Libya’ya çok ilgi gösteriyor.” dedi.
Ancak bu yaklaşım, artık Donald Trump’ın enerjiyi Amerikan zenginliği ve gücünün kaynağı olarak gören daha geniş bakış açısının merkezinde yer alıyor.
PETROL GELİRLERİ DEVLET GELİRLERİNİN YÜZDE 90’INDAN FAZLASINI OLUŞTURUYOR
ABD’li yetkililer, OPEC+ ülkeleriyle yürütülen keşif görüşmelerinde Exxon ve Chevron’u desteklerken, Venezuela ve İran’da yönetim güç kullanmaya başvurmuş ve açıkça petrolü alma ihtimalinden söz etmişti.
Libya’da petrol, tüm ekonominin temelini oluşturuyor ve ihracatın ve devlet gelirlerinin yüzde 90’ından fazlasını düzenli olarak karşılıyor.
2020’de Halife Hafter’in öncülük ettiği bir abluka sonrası üretim, 1 milyon varilden 90 bin varile düşmüştü.
25 YILLIK SÖZLEŞME İMZALANDI
Ocak ayında Libya, devlet şirketi Waha Oil Co. aracılığıyla ConocoPhillips ve TotalEnergies ile 25 yıllık bir geliştirme anlaşması imzaladı.
Libyalı yetkililer, bu anlaşmanın 20 milyar dolardan fazla yabancı yatırım getireceğini belirtti.
Bundan birkaç hafta sonra Chevron, Libya’da 2007’den bu yana ilk lisans turunda Sirte Havzası’nda yeni bir arama sahası kazandı.
TÜRKİYE’NİN MÜDAHALESİ GÖRÜŞMELERİ ZORLAŞTIRDI
Exxon, geçen yıl on yıllık aradan sonra açık denizlerdeki dört blok için inceleme yapmak üzere bir mutabakat zaptı imzaladı.
Habere göre Türkiye’nin müdahalesi görüşmeleri zorlaştırdı.
Türkiye daha önce Trablus’u desteklerken Mısır, Birleşik Arap Emirlikleri ve Rusya Hafter’e destek verdi.
Kaynak: Ensonhaber Haber Merkezi
