Alpkan Koç
Çin, Güney Çin Denizi’nde Filipinler ile uzun süredir egemenlik ihtilafı bulunan Scarborough Sığı çevresinde askeri devriye faaliyeti yürüttüğünü açıkladı. Deniz ve hava kuvvetlerinin katıldığı operasyonun “hazırlık devriyesi” olarak tanımlanması, bölgede tansiyonun yeniden yükseldiğine işaret etti.
Pekin yönetimi, stratejik öneme sahip deniz alanında yürütülen faaliyetlerin egemenlik iddialarını koruma ve bölgedeki “provokasyonlara karşı önlem alma” amacı taşıdığını savundu.
“MUHAREBE HAZIRLIK DEVİYESİ” AÇIKLAMASI
Çin Halk Kurtuluş Ordusu Güney Cephe Komutanlığı tarafından yapılan açıklamada, Scarborough Sığı çevresinde deniz ve hava unsurlarının katılımıyla geniş kapsamlı bir devriye gerçekleştirildiği bildirildi.
Açıklamada, mayıs ayının başından bu yana bölgedeki askeri faaliyetlerin artırıldığı belirtilirken, söz konusu devriyelerin Çin’in kara suları ve hava sahası olarak tanımladığı alanlardaki hak ihlallerine karşı “etkin bir karşılık” olduğu ifade edildi.
PEKİN: “TOPRAK BÜTÜNLÜĞÜMÜZÜ KORUYORUZ”
Çinli yetkililer, devriye faaliyetlerinin yalnızca askeri değil aynı zamanda siyasi bir mesaj taşıdığına dikkat çekerek, uygulamanın ülkenin toprak bütünlüğünü korumayı ve Güney Çin Denizi’nde istikrarı sağlamayı amaçladığını vurguladı.
Pekin yönetimi, bölgedeki askeri varlığın uluslararası hukuk çerçevesinde kendi egemenlik alanı olarak gördüğü bölgelerde meşru olduğunu savunuyor.
STRATEJİK NOKTA: SCARBOROUGH SIKIŞI
Üçgen yapılı ve ortasında lagün bulunan Scarborough Sığı, Güney Çin Denizi’nin doğusunda, Filipinler’in Luzon Adası’na yaklaşık 222 kilometre mesafede yer alıyor.
Çin tarafından “Huangyan”, Filipinler tarafından ise “Panatag” olarak adlandırılan bölge, yıllardır iki ülke arasında egemenlik tartışmalarının merkezinde bulunuyor.
GERİLİM 2012’DEN BU YANA SÜRÜYOR
Bölgedeki tansiyon özellikle 2012 yılında Filipinler Sahil Güvenliği ile Çinli balıkçı tekneleri arasında yaşanan müdahale sonrası yükselmişti. Olayın ardından Çin, sığı fiilen kontrol altına almıştı.
O tarihten bu yana bölgede hem sahil güvenlik unsurları hem de askeri gemilerle varlık gösteren Çin, egemenlik iddialarını fiilen sürdürmeye devam ediyor.
GÜNEY ÇİN DENİZİ’NDE ÇOK TARAFLI İHTİLAF
Güney Çin Denizi, İkinci Dünya Savaşı sonrasında bölge ülkeleri arasında çözülemeyen egemenlik anlaşmazlıklarının merkezinde yer alıyor.
Çin, 1947 tarihli haritaya dayanarak bölgenin büyük kısmı üzerinde hak iddia ederken; Filipinler, Vietnam, Malezya ve Brunei de bölgede çeşitli adalar ve deniz alanları üzerinde hak talebinde bulunuyor.
ABD ve bazı Batılı ülkeler ise Çin’in adalarda askeri üsler kurmasını ve sivil-askeri varlığını artırmasını uluslararası hukuka aykırı buluyor.
LAHEY KARARI GERİLİMİ AZALTMADI
2016 yılında Hollanda’nın Lahey kentindeki Daimi Tahkim Mahkemesi, Filipinler’in başvurusu üzerine verdiği kararda Çin’in Güney Çin Denizi’ndeki geniş egemenlik iddialarını hukuki dayanağı olmayan talepler olarak değerlendirmişti. Ancak bu karar, sahadaki gerilimi azaltmaya yetmedi.
Kaynak: Anadolu Ajansı (AA)
