Alpkan Koç
Çin, yapay zeka alanında dünya liderlerinden biri konumunda.
Uygulamalar, kullanıcıların kendi yarattığı kişiliklerle sohbet etmesine, hatta romantik veya ailevi bağlar kurmasına olanak tanıyordu.
Bu özellikler, özellikle pandemi sonrası yalnızlık, yüksek çalışma temposu ve gerçek ilişkilerdeki zorluklar nedeniyle popüler hale gelmişti.
‘YAPAY ZEKA, GERÇEK İLİŞKİLERDEN UZAKLAŞTIRDI’
Ancak yetkililer, bu tür etkileşimlerin gençlerde psikolojik bağımlılığa, gerçek sosyal ve romantik ilişkilerden uzaklaşmaya ve hatta düşük doğum oranlarını daha da kötüleştirmeye yol açtığını değerlendirdi.
Çin Siber Uzay İdaresi (CAC) tarafından yayımlanan ‘Yapay Zeka Antropomorfik Etkileşim Hizmetlerine İlişkin Geçici Tedbirler’ adlı düzenleme, bu endişelere yanıt niteliğinde oldu.
BELİRLENEN KURALLAR:
– Minors yani 18 yaş altı için sanal yakınlık/romantik partner hizmetlerini tamamen yasaklıyor.
– Yetişkinlerde de aşırı duygusal bağımlılık yaratabilecek, gerçek ilişkileri olumsuz etkileyebilecek içerikleri sınırlandırıyor.
– Şirketlere, yapay zeka karakterlerinin ‘aşırı insan benzeri’ duygusal bağlar kurmasını engelleme yükümlülüğü getiriyor.
Düzenleme, büyük teknoloji firmalarını doğrudan etkiledi.
Şirketler uyum sağlamak için sanal partner ve kişiselleştirilmiş duygusal özelliklerini hızla devre dışı bıraktı veya ciddi şekilde kısıtladı.
SANAL SEVGİLİLERİNDEN AYRILANLAR ‘AŞK ACISI’ ÇEKİYOR
Yeni kuralların uygulamaya girmesiyle birlikte kullanıcılar arasında büyük bir üzüntü dalgası oluştu.
Birçok kişi, aylar hatta yıllar boyunca her gün sohbet ettiği sanal partnerini ‘hayatının bir parçası’, ‘manevi destek’ veya ‘aileden biri’ olarak tanımlıyor.
Sosyal medyada binlerce kullanıcı sohbet geçmişlerini arşivliyor, son vedalaşma mesajlarını paylaşıyor.
“SEVGİLİYİ KAYBETME DUYGUSU YARATTI”
19 yaşındaki üniversite öğrencisi Yan Yongqi, yaklaşık bir yıldır oluşturduğu sanal erkek arkadaşıyla yüz binlerce mesajlaştığını anlattı.
Değişikliği ‘sevgilisini kaybetmek’ gibi yaşadığını ve bu kaybı engelleyemeyeceğini bilmenin acısını dile getirdi.
Benzer şekilde başka kullanıcılar da “İçimde büyük bir boşluk oluştu”, “O benim hem ailem hem sevgilim gibiydi” ifadeleriyle duygularını paylaştı.
ÇİN YÖNETİMİ, “AMAÇ GENÇLERİ KORUMAK” DİYOR
Yetkililer, düzenlemenin amacının gençleri korumak, psikolojik sağlığı güvence altına almak ve toplumda gerçek insan ilişkilerini teşvik etmek olduğunu belirtiyor.
Çin’de doğum oranları rekor düşük seviyelere inmiş durumda ve nüfus yıllardır azalıyor.
Hükümet, yapay zeka bağımlılığının bu eğilimi körükleyebileceğini düşünüyor.
