Alpkan Koç
Dünyanın en borçlu gayrimenkul geliştirme şirketi olan Çin merkezli Evergrande Grubu’nun çöküşü sürüyor.
Bir zamanlar Asya’nın en zengin adamı olan Hui Ka Yan, nisan ayında fonları kötüye kullanma, bağış toplama dolandırıcılığı, yasadışı olarak kamu mevduatı alma, yasadışı kredi verme, sahte menkul kıymet ihraç etme ve rüşvet de dahil olmak üzere sekiz suçlamayı kabul etti.
ÖMÜR BOYU HAPİS CEZASI VERİLDİ
Hui Ka Yan, şirketin çöküşünün ülkenin ekonomisini ve finans piyasalarını sarsmasından beş yıl sonra, Perşembe günü bir Çin mahkemesi tarafından ömür boyu hapis cezasına çarptırıldı.
Evergrande, on yıllarca süren emlak patlaması sırasında ev sahibi olma hayallerini pazarlayarak Çin’in gayrimenkul sektörünün yüzü olmuştu.
Şimdi ise şirket, 300 milyar dolarlık borçlarının büyük bir kısmını ödeyemez hale geldi.
Bu sorunlar, dünyanın en büyük ikinci ekonomisini uzun süredir olumsuz etkileyen gayrimenkul sektöründeki bir krizin altını çiziyor.
MAHKEMEDEN İLK AÇIKLAMALAR GELDİ
Perşembe günü Çin’in güneyindeki Shenzen şehrinde düzenlenen mahkemede, şirkete ve gayrimenkul koluna toplam 15,82 milyar yuan (2,4 milyar dolar) para cezası verildi.
Guangdong eyaletindeki Shenzhen Orta Halk Mahkemesi, WeChat hesabından yaptığı açıklamada, “Hui Ka Yan, birden fazla suçtan mahkum edildi, para cezasına çarptırıldı, ömür boyu hapis cezası aldı, siyasi hakları ömür boyu elinden alındı ve tüm kişisel mallarına el konuldu” dedi.
Mahkeme, Evergrande ve patronunun 2016 ile 2021 yılları arasında büyük ölçekli mali dolandırıcılık, varlıkları şişirmek ve yükümlülükleri gizlemek için diğer yöntemlere başvurarak ulusal yasaları ihlal ettiklerini belirtti.
Ayrıca, Evergrande Grubu’nun diğer beş üst düzey yöneticisinin yanı sıra şirketle bağlantılı toplam 56 kişinin de dolandırıcılık dahil olmak üzere çeşitli suçlardan 6 ila 18 yıl arasında değişen hapis cezalarına çarptırıldığı açıklandı.
YATIRIMCILAR PROTESTO BAŞLATMIŞTI
Shenzhen şehrinde verilen ve Hui’nin tüm kişisel mallarına el konulmasını da içeren karar, onun yoksulluktan zenginliğe uzanan öyküsünü sona erdiriyor ancak Evergrande’nin yerli ve yabancı alacaklılarına pek teselli getirmeyecek gibi görünüyor.
Şirketin milyarlarca dolarlık varlık yönetimi ürünlerinin geri ödemesini yapamaması, çoğu düşük gelirli sıradan yatırımcıların varlıklarının silinmesiyle sonuçlanan ve toplumsal istikrarı tehdit eden protestolara yol açmıştı.
Evergrande’nin tasfiye memurları ceza hakkında yorum yapmayı reddetti.
Reuters, Evergrande’nin temerrüde düşmesinin ardından Çinli yetkililer tarafından 2023’te gözaltına alındığından beri kamuoyunda görülmeyen Hui’nin yasal temsilcilerine ulaşamadı.
EVERGRANDE TASFİYESİ YILLARDIR SÜRÜYOR
Eskiden çelik teknisyeni olan ve Henan eyaletinin merkezindeki kırsal bir köyde büyükannesi tarafından büyütülen Hui, 1996 yılında Evergrande’yi kurdu ve agresif bir şekilde borçlanarak, sözleşmeli satışlar yoluyla Çin’in en büyük gayrimenkul geliştirme şirketine dönüştürdü.
Forbes’a göre, Hui’nin 2017’deki net serveti 45,3 milyar dolardı ve bu da onu Asya’daki en yüksek servet sahibi kişi yapıyordu.
Hong Kong’daki bir mahkeme 2024 yılında Evergrande’nin tasfiyesine karar verdi ve Hong Kong Borsası’nın geçen yıl şirketi listeden çıkarmasının ardından eski gayrimenkul imparatorunun çalkantılı yükseliş ve düşüş serüveni sona erdi.
