Alpkan Koç
Birleşmiş Milletler , insani yardım çalışanlarının görevlerini yerine getirirken karşı karşıya kaldığı şiddetin 2025’te rekor seviyeye ulaştığını açıkladı.
BM İnsani İşler Koordinasyon Ofisi tarafından yayımlanan raporda, Gazze’nin 186 yardım çalışanının hayatını kaybetmesiyle üst üste üçüncü yılda da insani yardım görevlileri için en ölümcül ortam olmayı sürdürdüğü belirtildi.
19 Ağustos Dünya İnsani Yardım Günü dolayısıyla paylaşılan rapor, dünyanın farklı bölgelerinde insani yardım faaliyetleri yürüten personelin karşı karşıya kaldığı risklerin boyutunu ortaya koydu.
2025’TE 907 YARDIM ÇALIŞANI ŞİDDETİN HEDEFİ OLDU
Rapora göre, 2025 yılında insani yardım çalışanlarına yönelik şiddet olaylarında yeni bir rekor kırıldı. Geçen yıl toplam 907 yardım görevlisi öldürüldü, yaralandı veya kaçırıldı.
İnsani yardım çalışanları arasındaki toplam can kaybı bir önceki döneme kıyasla hafif bir düşüş göstererek 350’ye gerilerken, bu durum yardım görevlilerinin maruz kaldığı genel şiddet seviyesinde bir azalma anlamına gelmedi.
Resmi verilere göre 2025’te 322 insani yardım çalışanı saldırılarda yaralandı, 235 yardım görevlisi ise kaçırıldı.
GAZZE ÜÇÜNCÜ YILDA DA İLK SIRADA
BM raporunda, Gazze’deki durumun insani yardım çalışanları açısından özellikle ağır olduğu vurgulandı.
Gazze’de 2025 yılında 186 insani yardım çalışanı hayatını kaybetti. Böylece Gazze, üst üste üçüncü yılda da yardım görevlileri açısından dünyanın en ölümcül bölgesi oldu.
Gazze’nin ardından 71 yardım çalışanının öldüğü Sudan geldi.
Raporda ayrıca 2026’nın ilk dönemine ilişkin veriler de paylaşıldı. Buna göre yılın başından bu yana dünya genelinde 82 yardım görevlisi öldürüldü, 97 kişi yaralandı ve 39 kişi kaçırıldı.
SİHA SALDIRILARI ENDİŞEYİ ARTIRIYOR
BM’nin raporunda, silahlı insansız hava araçlarının (SİHA) giderek daha fazla kullanılması da önemli bir tehdit olarak değerlendirildi.
İnsani yardım çalışanlarının farklı çatışma bölgelerinde SİHA saldırılarının hedefi haline geldiğine dikkat çekilen raporda, bu durumun yardım faaliyetlerinin güvenliği açısından ciddi endişe oluşturduğu belirtildi.
Rapora göre, Kongo Demokratik Cumhuriyeti’nde (KDC) mart ayında bir binaya düzenlenen İHA saldırısında bir yardım çalışanı hayatını kaybetti. Ukrayna’da mayıs ayında yalnızca bir hafta içerisinde dört insani yardım konvoyu saldırıya uğradı.
Sudan’da ise silahlı insansız hava araçlarının 2026’nın ilk dört ayında pazar yerleri ve sağlık tesislerini hedef aldığı, bu saldırıların sivil ölümlerinin yüzde 80’ine neden olduğu aktarıldı.
“SADECE 3 YILDA 1000’DEN FAZLA YARDIM ÇALIŞANI ÖLDÜRÜLDÜ”
BM Genel Sekreter Yardımcısı ve Acil Yardım Koordinatörü Tom Fletcher da raporda yaptığı değerlendirmede, insani yardım çalışanlarının maruz kaldığı şiddetin kabul edilemez boyutlara ulaştığını ifade etti.
Fletcher, yalnızca üç yıl içerisinde 1000’den fazla yardım çalışanının öldürüldüğüne dikkati çekerek bunun kesinlikle kabul edilemez olduğunu vurguladı.
“SADECE VERİLERİ AÇIKLAMAK YETERLİ DEĞİL”
İnsani yardım çalışanlarına yönelik saldırıların yalnızca raporlanmasının bir sonraki yardım görevlisinin hayatını korumaya yetmeyeceğini belirten Fletcher, uluslararası toplumun somut adımlar atması gerektiğini ifade etti.
Fletcher, ülkelere uluslararası insancıl hukuku destekleme çağrısında bulunurken, sivillerin ve insani yardım çalışanlarının korunması için mevcut tüm araçların kullanılması gerektiğini vurguladı.
BM’nin raporu, özellikle Gazze ve Sudan başta olmak üzere çatışma bölgelerinde insani yardım faaliyetlerinin giderek daha tehlikeli hale geldiğini ortaya koyarken, yardım çalışanlarının korunmasının uluslararası insancıl hukukun uygulanması açısından da kritik önem taşıdığını gösterdi.
Kaynak: Anadolu Ajansı (AA)
