Alpkan Koç
Büyük Taarruz’un cephede nasıl ilerlediğine dair önemli detaylar, Mustafa Kemal Atatürk’ün el yazısıyla kaleme aldığı telgraflarda görülebiliyor.
“26 AĞUSTOS’TA TAARUZ’A BAŞLAYACAĞIZ”
Büyük Taarruz’un başlamasından bir gün önce, 25 Ağustos 1922’de Mustafa Kemal Paşa, Ankara’daki İcra Vekilleri Heyeti Reisi Rauf Bey’e gönderdiği telgrafla Batı Cephesi ordularının ertesi gün taarruza başlayacağını bildirdi.
Bu kısa telgraf, aylar süren hazırlıkların ardından büyük harekatın başlayacağını Ankara’ya bildiren önemli belgelerden biri oldu.
“AFYONKARAHİSAR GERİ ALINDI”
Mustafa Kemal, taarruzun başlamasının ardından telgraflarında cephedeki gelişmeleri daha ayrıntılı şekilde anlatmaya başladı.
27 Ağustos’ta Ankara’ya gönderdiği ve 28 Ağustos’ta TBMM’de okunan telgrafta, iki gündür devam eden muharebelerin ardından “Afyonkarahisar’daki Yunan mevzilerinin düştüğünü ve Afyonkarahisar’ın geri alındığını” bildirdi.
Telgrafta, Yunan birliklerinden çok sayıda esir ile ağır ve hafif toplar, mühimmat ve çeşitli savaş malzemeleri ele geçirildiğini belirten Mustafa Kemal, Türk birliklerinin Yunan mevzilerinin birden fazla savunma hattını ardı ardına ele geçirdiğini aktardı.
“BEŞ GÜN BEŞ GECE ARALIKSIZ”
Büyük Taarruz’un en dikkat çekici belgelerinden biri ise 31 Ağustos 1922 tarihli telgraf oldu.
Mustafa Kemal’in Rauf Bey’e gönderdiği bu telgrafta, 26 Ağustos’ta başlayan ve beş gün beş gece devam eden muharebenin ayrıntıları anlatılıyor ve “Birinci Ordu’nun ilk 36 saatlik yarma harekatı sonucunda 100 kilometrelik bir hattın düşmandan temizlendiği” aktarılıyor.
“GECE GÜNDÜZ SÜNGÜ HÜCUMLARI…”
Süvari birliklerinin başarılı saldırısını anlatan Mustafa Kemal’in telgrafında şu ifadeler yer alıyor:
“Çeşitli safhalarda bu çarpışmalar sırasında topçularımız büyük bir faaliyet ve ustalıkla düşmanı sıkıştırdı. Piyadelerimiz kısa kısa ateş savaşlarından sonra gece ve gündüz süngü hücumları ve bomba baskınlarıyla düşman birliklerinin büyük karargahlarının içlerine kadar girdi.
“YALIN KILIÇ SALDIRDI”
Düşmanın kaçış güzergahları üzerinde bulunan atlı birliklerimiz bir taraftan topçularını kullanırken diğer taraftan yalın kılıç düşman içlerine saldırdı.
Savaş ve keşif uçakları bomba ve makineli tüfekleriyle yukarıdan saldırdı. Her taraftan yıldırım etkisi yapan bu saldırılar karşısında düşman ordusunun büyük bölümü yenilerek kıtaları birbirine karışmış halde ikiye bölündü.”
GENERALLERİ ELE GEÇİRDİK
Mustafa Kemal, 30 Ağustos’ta Dumlupınar’daki Başkomutanlık Meydan Muharebesi’nin ardından geri çekilen Yunan birliklerini takibin devam ettiği günlerde, 3 Eylül’de Uşak’ta esir alınan Yunan generalleriyle görüştükten sonra da gelişmeleri Rauf Bey’e telgrafla bildirdi.
Telgrafta, esir alınan generallerden biriyle görüştüğünü ve ailelerine sağlık haberlerini göndermelerine izin verdiğini aktardı.
