Alpkan Koç
ABD’de son dönem böbrek yetmezliği bulunan bir hasta, genetiği değiştirilmiş domuz böbreğiyle 271 gün diyalize girmeden yaşadıktan sonra insan donöründen böbrek nakli olarak tıp tarihinde dikkat çeken bir başarıya imza attı.
Tip 2 diyabetle bağlantılı son dönem böbrek yetmezliği bulunan Tim Andrews’a, insan böbreği nakli beklediği süreçte Ocak 2025’te Massachusetts’teki bir hastanede genetiği değiştirilmiş domuz böbreği nakledildi.
Nakledilen organ, Andrews’un 271 gün boyunca diyaliz tedavisine ihtiyaç duymadan yaşamını sürdürmesini sağladı.
DOMUZ BÖBREĞİNDEN İNSAN BÖBREĞİNE GEÇİŞ
Araştırmacılar, Andrews’un 271 günlük diyalizsiz yaşam süresinin bir insanda domuz böbreği nakli sonrasında kaydedilen en uzun süre olduğunu belirtti.
Vakanın bir diğer önemli özelliğinin ise domuz böbreği naklinden insan böbreği nakline yapılan ilk başarılı geçiş olması olduğu kaydedildi.
Araştırmada, bağışıklık sisteminin nakledilen organı reddetme riskini azaltmak ve domuz kaynaklı virüslerin bulaşmasını önlemek amacıyla 69 genomik değişiklik yapılan böbreğin nakledilmesinin ardından Andrews’un vücudunda domuz virüsleri veya diğer domuz patojenlerine rastlanmadığı bildirildi.
271 GÜN SONRA İNSAN BÖBREĞİ NAKLEDİLDİ
Domuz böbreğinin 271 günün sonunda Andrews’un vücudundan çıkarılmasının ardından hastanın bir süre yeniden diyalize girdiği aktarıldı.
Andrews’a Ocak 2026’da insan donöründen böbrek nakli gerçekleştirildi. Araştırmacılar, nakledilen insan böbreğinin hemen işlev göstermeye başladığını belirtti.
Vakayla ilgili araştırma, Mass General Brigham bünyesindeki akademik tıp merkezleri ve hastanelerde görev yapan uzmanlar tarafından yürütüldü.
“KSENOTRANSPLANTASYONUN POTANSİYELİNİ ORTAYA KOYUYOR”
Araştırmayı yürüten doktorlardan Leonardo Riella, Andrews’un vakasının, insan donör organlarının yetersizliğinin giderilmesinde türler arası organ nakli olarak bilinen “ksenotransplantasyon” yönteminin potansiyelini gösterdiğini ifade etti.
Riella, genetiği değiştirilmiş domuz böbreklerinin başlangıçta insan böbreği bulunana kadar geçici bir çözüm olarak kullanılabileceğini belirterek, uzun vadeli güvenlikleri ve dayanıklılıkları kanıtlanması halinde bu organların kalıcı bir tedavi seçeneğine dönüşebileceğini kaydetti.
DAHA FAZLA ARAŞTIRMAYA İHTİYAÇ VAR
Araştırmacılar ise elde edilen sonuçların yalnızca tek bir hastanın vakasına dayandığına dikkati çekti.
Domuz böbreği nakillerinin daha güvenli ve etkili hale getirilebilmesi için bağışıklık sistemini baskılamaya yönelik tedavi stratejilerinin, genetik mühendisliği uygulamalarının ve nakledilen organlardaki hasarın izlenmesine yönelik yöntemlerin geliştirilmesi gerektiği belirtildi.
Andrews’un organ nakli sürecine ilişkin araştırmanın bulguları, “The Lancet” dergisinde yayımlandı.
Kaynak: Anadolu Ajansı (AA)
