Alpkan Koç
ABD’de hükümetin yeniden kapanabileceğine yönelik endişeler artarken Kongre’de bütçe görüşmelerinde yaşanan anlaşmazlıklar, bu ihtimali gündeme taşıdı.
Geçen yıl bütçe yetersizliği nedeniyle tarihin en uzun hükümet kapanmasının yaşandığı ABD’de, Ocak 2026 itibarıyla federal hükümetin yeniden kapanma ihtimali gündeme geldi.
ICE’A YÖNELİK TEPKİLER SÜRÜYOR
Cumartesi günü ABD’nin Minneapolis kentinde bir federal ajanın bir kişiyi vurarak öldürmesinin ardından Göçmenlik ve Gümrük Muhafaza Dairesine (ICE) yönelik tepkiler arttı.
İÇ GÜVENLİK BAKANLIĞI HARCAMALARI TARTIŞILIYOR
Olayın ardından Kongre’deki Demokrat grupların üyeleri arasında, İç Güvenlik Bakanlığının (DHS) finansmanına ilişkin süregelen endişeler yeniden alevlendi. Bu doğrultuda Demokratların, söz konusu bakanlığın bütçesine onay vermeyeceğine yönelik açıklamaları, ABD’de federal hükümetin kısmi bir kapanmaya doğru ilerleyebileceğine işaret etti.
ABD Senatosu Azınlık Lideri Demokrat Chuck Schumer, bu hafta gündeme gelecek bütçe tasarıları arasında yer alan ve İç Güvenlik Bakanlığına yönelik finansmanı içeren tasarıya oy vermeyeceklerini bildirdi.
30 OCAK’TA HÜKÜMETİN KAPANMASI RİSKİ
Bu durum, ABD’de federal hükümetin 30 Ocak Cuma gece yarısı itibarıyla kısmi olarak kapanma riskini artırdı.
Bu arada Minnesota merkezli şirketlerin 60’tan fazla üst yöneticisi; eyalet, yerel ve federal yetkililer arasında “gerginliğin derhal azaltılması” çağrısında bulundu.
Target ve Best Buy’ın da aralarında bulunduğu şirketlerin kaleme aldığı mektupta, “Dünkü trajik haberlerin ardından, gerginliğin derhal azaltılması ve eyalet, yerel ve federal yetkililerin birlikte çalışması çağrısında bulunuyoruz.” ifadelerine yer verildi.
Temsilciler Meclisinin bütçe tasarılarını daha önce kabul ettiği hatırlatılırken kabul edilen tasarıların, Senato tarafından da onaylanması gerektiği vurgulandı.
Yalnızca Temsilciler Meclisi’nin kabulü yeterli olmuyor. Senato’nun onay vermemesi veya süreci geciktirmesi halinde ilgili harcama kalemleri için fonlama yapılamıyor. Bu durumun da kısmi ya da tam hükümet kapanmasına yol açabileceği değerlendiriliyor.
BÜTÇE TASARILARI KABUL EDİLMİŞTİ
Bu gelişmelerden önce ABD Temsilciler Meclisi; Savunma, Çalışma, Sağlık ve İnsan Hizmetleri, Eğitim, Ulaştırma, Konut ve Kentsel Gelişim ile İç Güvenlik bakanlıklarına finansman sağlayacak bütçe tasarılarını geçen hafta kabul etmişti.
ABD’de federal kurumların çoğuna 30 Ocak’a kadar finansman sağlayan geçici bütçenin süresinin dolmasına kısa bir süre kala, Temsilciler Meclisi’nde 4 tasarı oylamaya sunuldu.
İç Güvenlik Bakanlığına finansman sağlanmasını öngören bütçe tasarısı 207’ye karşı 220 oyla kabul edilirken, diğer bakanlıklara yönelik harcamaları içeren tasarılar 88’e karşı 341 oyla onaylandı.
Savunma, Çalışma, Sağlık ve İnsan Hizmetleri, Eğitim, Ulaştırma, Konut ve Kentsel Gelişim ile İç Güvenlik bakanlıklarına finansman sağlayacak bütçe tasarılarının toplam büyüklüğünün yaklaşık 1,2 trilyon dolar olduğu kaydedildi.
Bir sonraki durağı ABD Senatosu olacak bütçe tasarılarının, burada da kabul edilmesi halinde ABD Başkanı Donald Trump’ın imzasına sunulması bekleniyor.
Söz konusu tasarıların 30 Ocak’a kadar yasalaşmasıyla ABD’de federal hükümetin kısmi olarak kapanmasının önüne geçilmesi hedefleniyor.
TARİHİN EN UZUN HÜKÜMET KAPANMASI YAŞANDI
ABD’de Kongre’nin, yeni mali yıl başlamadan önce federal hükümeti finanse edecek geçici bütçe tasarısını onaylayamaması nedeniyle hükümet, 1 Ekim’de kapanmıştı.
Harcama yetkisini kaybeden federal kurumlar faaliyetlerine ara verirken taraflar arasındaki görüş ayrılığı, ülke tarihinde en uzun süreli kapanmaya yol açmıştı.
Demokrat ve Cumhuriyetçi senatörler, kapanmanın 40. gününe girildiği pazar günü, hükümetin yeniden açılmasına yönelik geçici bütçe konusunda uzlaşmaya varmıştı.
Demokrat senatörlerin, sağlık hizmetleri sübvansiyonlarının uzatılmasının garanti edilmesi şartından geri adım atması, hükümetin açılmasına yönelik sürecin önünü açmıştı.
Kapanmanın 41. gününde yapılan Senato oylamasında tasarı, 40’a karşı 60 oyla kabul edilmişti. Tasarıya 1 Cumhuriyetçi senatör karşı çıkarken Demokrat veya bağımsız senatörlerden ise 8 “evet” oyu gelmişti.
ABD’de federal kurumların çoğuna 30 Ocak’a kadar, bazı federal kurumlara ise mali yıl boyunca finansman sağlanmasını öngören bütçe tasarısı, Temsilciler Meclisi’nde yapılan oylamada 209’a karşı 222 oyla kabul edilmişti.
