Alpkan Koç
İran’ın, ABD’nin saldırılarına karşılık olarak Körfez bölgesindeki askeri üsleri hedef alması Orta Doğu’da yeniden savaş çanlarının çalmasına neden oldu.
ABD merkezli Washington Post gazetesi, ABD ile İran arasında devam eden gerilim sırasında Körfez ülkelerinin Washington yönetimiyle ilişkilerinde hayal kırıklığının giderek arttığını öne sürdü.
“DİPLOMATİK BAŞARISIZLIK GİDEREK DAHA ENDİŞE YARATIYOR”
Batılı ve Arap yetkililere dayandırılan haberde, ABD’nin bölgedeki müttefiklerinin, Başkan Donald Trump’ın İran’la barış sağlanması için gereken diplomatik başarıyı elde edememesinden giderek daha fazla endişe duyduğu belirtildi.
ABD’NİN ASKERİ TESİSLERİ TARTIŞMA KONUSU
Gazeteye konuşan üç ABD’li yetkili ve eski bir diplomat, Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), Katar, Kuveyt ve Bahreyn’in Washington yönetimiyle ilişkilerde yaşanan zayıflamayı değerlendirdiğini söyledi.
Bazı Körfez ülkelerinde, topraklarında ABD’ye ait geniş çaplı askeri tesisleri barındırmaya devam edip etmeme konusunda da tartışmalar yürütüldüğü öne sürüldü.
Haberde, Körfez ülkelerinin geniş çaplı silah tedariki ve güvenlik iş birliği konusunda Washington’a güvenmeyi sürdürdüğü ancak mevcut memnuniyetsizliğin bölge ülkelerini alternatif seçenekleri değerlendirmeye ittiği kaydedildi.
MEKKE ORTAK SAVUNMA ANLAŞMASI
Adı açıklanmayan Avrupalı bir yetkili ise bu kapsamda Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması’na dikkat çekti.
Körfez ülkeleriyle yakın temas halinde olduğu belirtilen yetkili, “Bu anlaşma, üç güçlü Müslüman ülkenin güvenlik ve savunma ortaklıklarını çeşitlendirmeye çalıştığını gösteriyor. ABD’nin yetersiz olduğu düşünülüyor” dedi.
“TRUMP’IN ÇÖZMEKTE ZORLANDIĞI BİR SAVAŞA SÜRÜKLENDİKLERİNİ DÜŞÜNÜYORLAR”
ABD merkezli politik risk danışmanlığı ve araştırma şirketi Eurasia Group’un Orta Doğu ve Kuzey Afrika Birimi Direktörü Firas Maksad ise Körfez ülkelerindeki rahatsızlığın savaşın başından bu yana mevcut olduğunu söyledi.
Maksad, “Daha en başından beri bir hayal kırıklığı vardı. Körfez’deki ABD müttefikleri, şimdi Trump’ın çözmekte zorlandığı bir savaşa gereksiz yere sürüklendiklerini düşünüyor” dedi.
Körfez ülkelerinin üst düzey yöneticileriyle geniş bağlantıları bulunduğu belirtilen Maksad, Trump’ın İran politikasının bölgede sıklıkla “istikrarsız” ve “öngörülemez” olarak nitelendirildiğini ifade etti.
“ABD VARLIĞINA İHTİYAÇ OLUP OLMADIĞI SORGULANIYOR”
Bölgede görev yapan bir Batılı diplomat ise mevcut değişimlerin ABD’ye yönelik kamuoyu algısında kayda değer bir dönüşüm anlamına gelmediğini söyledi. Diplomat, İran’la savaş öncesinde de bölgedeki ABD güçlerinin “sevinçle” karşılanmadığını belirterek, ABD askeri varlığının “katlanılması gereken bir kötülük olarak görüldüğünü” söyledi. Yetkili, “Şimdi ise buna gerçekten ihtiyaç olup olmadığı sorgulanıyor” ifadelerini kullandı.
“BU SAVAŞI TRUMP BAŞLATTI VE BEDELİNİ BİZ ÖDÜYORUZ”
Körfez bölgesinden adı açıklanmayan bir yetkili açıklamasında, ABD’ye yönelik tepkilerin yoğunluğuna dikkat çekti.
Yetkili, dedi.
“ABD’NİN KENDİLERİNİ DAHA GÜVENSİZ HİSSETİRDİĞİNİ DÜNÜŞÜYORLAR”
Başkent Washington’daki araştırma kuruluşu Arap Körfez Ülkeleri Enstitüsü (AGSI) uzmanlarından Anna Jacobs, savaşın başlamasından bu yana ABD’ye yönelik güvenin azaldığını söyledi.
Jacobs, ABD’nin bölgedeki müttefiklerinin, Washington yönetiminin politikalarının kendilerini “daha güvende değil, daha güvensiz” hissettirdiğini düşündüğünü belirtti.
AGSI uzmanı ve Kuveyt Üniversitesi’nde tarih alanında doçent yardımcısı olan Bader Al-Saif de Trump yönetiminin tutarsız politikalarının son aylarda Körfez ülkelerinde endişeye yol açtığını söyledi. Al-Saif, “Trump’la yaşanan tüm bu gelgitlerden önce bile ortada net bir strateji yoktu” dedi.
“İMZALANAN MUTABAKAT ZAPTI KÖRFEZ’İN ENDİŞELERİNİ KAPSAMIYOR”
Haziran ayında ABD ile İran arasında imzalanan mutabakat zaptına da değinen Al-Saif, anlaşmanın Körfez ülkelerinin en önemli endişelerini karşılamadığını ifade etti.
Anlaşmada İran’ın balistik füze cephaneliği ve Tahran’ın desteklediği vekil güçlere ilişkin herhangi bir düzenleme bulunmadığını belirten Al-Saif, “Mutabakat zaptı tam bir şakaydı. Bu şartlar beğenilmedi ve bu yüzden anlaşma kısa süre içinde öldü” dedi.
AGSI Başkanı Douglass Silliman da yakın zamanda bölgeye gerçekleştirdiği ziyaret sırasında Washington yönetiminden duyulan memnuniyetsizliği fark ettiğini belirtti.
Geçmişte ABD’nin Kuveyt Büyükelçisi ve Irak Büyükelçisi olarak görev yapan Silliman, bunun yanı sıra bölgedeki enerji altyapısına yönelik saldırılar gerçekleştiren İran yönetimine yönelik öfkenin de arttığını kaydetti.
Silliman, Suudi Arabistan’ın ekim ayı sonunda düzenleyeceği ve “Çöldeki Davos” olarak anılan 10. Gelecek Yatırım Girişimi (FII) toplantısının, üst düzey yetkililer ile önde gelen şirketlerin yönetim kurulu başkanlarının bölgeyi ziyaret etmeye ne ölçüde istekli olduğunu gösterecek “erken bir sınav” niteliğinde olabileceğini söyledi.
Silliman, toplantının temasının bölgede devam eden güvenlik endişelerini yansıtacak şekilde değiştirilebileceğinin altını çizerken, “Toplantıyı ertelemek yanlış bir mesaj verebilir” dedi.
Kaynak: İhlas Haber Ajansı (İHA)
