Alpkan Koç
Suriye ve İsrail heyetleri, son dönemde Suriye topraklarında artan gerilimin azaltılması ve bölgesel istikrarın desteklenmesi amacıyla ABD arabuluculuğunda Ürdün’de üst düzey bir görüşme gerçekleştirdi.
Suriye Dışişleri Bakanlığı, görüşmede iki ülke arasındaki güvenlik sorunlarının kontrol altına alınmasına yönelik somut mekanizmaların oluşturulmasının ele alındığını açıkladı.
Suriye Dışişleri Bakanlığı kaynaklarının resmi haber ajansı SANA’ya yaptığı açıklamaya göre, görüşmeye Suriye Dışişleri Bakanı Esad Hasan Şeybani başkanlığındaki üst düzey heyet ile İsrail heyeti katıldı. Toplantıya ayrıca Suriye Genel İstihbarat ve Askeri İstihbarat başkanları da iştirak etti.
Görüşmenin, İsrail’in gerçekleştirdiği son hava saldırısının ardından Suriye topraklarında yükselen tansiyonun düşürülmesi ve bölgedeki istikrarın korunmasına yönelik adımların değerlendirilmesi amacıyla yapıldığı belirtildi.
GÜVENLİK GERİLİMİNİ DÜŞÜRECEK MEKANİZMALAR MASADA
Toplantının ana gündem maddelerinden birini, Suriye topraklarında yaşanan askeri hareketliliğin ve karşılıklı gerilimin azaltılması oluşturdu.
Bu kapsamda İsrail’in Suriye’ye yönelik saldırılarının yanı sıra tutuklama operasyonları ve hedef almaların sonlandırılmasına yönelik uygulanabilir mekanizmaların oluşturulması üzerinde durulduğu bildirildi.
Suriye tarafının, gerilimin kalıcı biçimde azaltılması için güvenlik alanında karşılıklı yükümlülüklerin netleştirilmesini ve sahadaki uygulamaların güvence altına alınmasını gündeme getirdiği kaydedildi.
MÜZAKERE SÜRECİNİN YENİDEN BAŞLATILMASI HEDEFLENİYOR
Görüşmelerde yalnızca mevcut gerilimin kontrol altına alınmasının değil, daha kapsamlı bir siyasi ve güvenlik anlaşmasının önünü açacak bir müzakere zemininin yeniden oluşturulmasının da hedeflendiği ifade edildi.
Suriye Dışişleri Bakanlığı, müzakere yolunun canlandırılmasıyla iki taraf arasında gelecekte daha geniş kapsamlı bir anlaşmaya temel oluşturabilecek bir güvenlik düzenlemesine ulaşılmasının amaçlandığını bildirdi.
Bu çerçevede tarafların, sahadaki gerilimin azaltılmasına yönelik geçici adımların yanı sıra uzun vadeli güvenlik düzenlemeleri üzerinde de değerlendirmelerde bulunduğu belirtildi.
ŞAM: SURİYE’NİN EGEMENLİK HAKLARI KISITLANAMAZ
Görüşmede Suriye’nin egemen bir devlet olduğu ve kendi ulusal çıkarları doğrultusunda hareket etme hakkının bulunduğu da vurgulandı.
Suriye’nin ulusal ordusunu yeniden inşa etme ve geliştirme, ayrıca kendi ittifaklarını ve ortaklıklarını belirleme hakkına sahip olduğunun teyit edildiği aktarılırken, Şam’ın egemenlik haklarını sınırlandırabilecek herhangi bir düzenleme veya mekanizmayı kabul etmeyeceği ifade edildi.
Suriye tarafının bu konudaki tutumunun, olası bir güvenlik anlaşmasının temel unsurlarından biri olarak müzakerelerde açık biçimde ortaya konulduğu bildirildi.
GOLAN TEKRAR GÜNDEME GELDİ
Görüşmede işgal altındaki Golan Tepeleri’nin statüsüne ilişkin Suriye’nin tutumunun da yinelendiği kaydedildi.
Şam yönetimi, Golan’ın Suriye toprağı olduğu yönündeki görüşünü bir kez daha ortaya koyarken, bölgenin nihai statüsünün kapsamlı biçimde ele alınması için henüz erken olduğu değerlendirmesinde bulundu.
Suriye açısından önceliğin, İsrail güçlerinin 8 Aralık 2024 öncesindeki hatlara çekilmesi olduğu belirtildi.
1974 ANLAŞMASININ YENİDEN UYGULANMASI İSTENİYOR
Şam’ın görüşmelerdeki bir diğer önemli talebinin ise 1974 Kuvvetlerin Ayrıştırılması Anlaşması’nın yeniden yürürlüğe konulması ve eksiksiz biçimde uygulanması olduğu bildirildi.
Söz konusu anlaşmanın yeniden işler hale getirilmesinin, Suriye-İsrail hattında askeri gerilimin azaltılması ve sınır bölgelerinde istikrarın sağlanması açısından öncelikli adımlardan biri olarak değerlendirildiği aktarıldı.
Görüşmenin, son dönemde artan askeri gerilimin ardından iki taraf arasında doğrudan temasın yeniden kurulması bakımından da dikkat çekici olduğu değerlendiriliyor. ABD’nin arabuluculuğunda ve Ürdün’ün ev sahipliğinde gerçekleştirilen temasların, ilerleyen süreçte daha kapsamlı güvenlik görüşmelerine zemin hazırlaması bekleniyor.
Kaynak: Anadolu Ajansı (AA)
