Alpkan Koç
Tüm dünyayı derinden etkileyen ABD-İran savaşında üçüncü ay geride kaldı.
Küresel çapta petrol ve lojistik krizleri baş gösterirken, Orta Doğu’da geleceğe yönelik belirsizlikler de artıyor.
İngiltere merkezli Chatham House, Türkiye’nin savaş süreci ve sonrasındaki bölgesel rolünü ele alan dikkat çekici bir analiz yayımladı.
SAVAŞ, TÜRKİYE İÇİN HEM FIRSATLAR HEM DE ZORLUKLAR BARINDIRIYOR
Haberde, ABD ile İran arasında yaşanan savaşın Orta Doğu’daki siyasi dengeleri yeniden şekillendirdiği öne sürüldü.
Türkiye’nin bölgedeki rolünün de savaşla birlikte hem fırsatlar hem de zorluklar barındırdığı ifade edildi.
OLUMSUZ SENARYO
Habere göre Türkiye açısından en olumsuz senaryo, ABD ve İsrail’in İran’a yönelik başlattığı savaş sonucunda İran’ın çökmesi ve bunun bölgedeki diğer ülkeleri de zayıflatmasıydı.
Böyle bir senaryonun gerçekleşmesi halinde büyük bir göç krizinin ortaya çıkabileceği ve Türkiye’nin de bundan ciddi şekilde etkilenebileceği belirtildi.
Haberde ayrıca, İran’ın çökmesi durumunda İsrail’in ABD desteğiyle bölgeyi kendi çıkarları doğrultusunda şekillendirme kapasitesinin önemli ölçüde artabileceği değerlendirildi.
Ancak şu ana kadar İran’ın savaşta direnç göstermesinin, Türkiye açısından en kötü senaryonun gerçekleşmesini engellediği ifade edildi.
TÜRKİYE’NİN ENDİŞELERİ
Habere göre Türkiye’nin mevcut süreçte iki temel endişesi bulunuyor.
Bunlardan ilki, savaşın yeniden başlaması.
Türkiye’nin bölgede yeni bir çatışma dalgası istemediği ve gerilimin tırmanmasını engellemeye çalıştığı belirtildi.
İkinci endişenin ise İran’ın Hürmüz Boğazı üzerinde aşırı düzeyde nüfuz kazanması olduğu öne sürüldü.
Analizde, İran’ın boğazdaki transit geçiş hatları üzerinde tam hakimiyet kurmasının Körfez ülkeleri üzerinde kalıcı bir baskı oluşturabileceği ve bölgesel güç dengesini etkileyebileceği değerlendirildi.
SAVUNMA SANAYİİ VE FIRSATLAR
Haberde, savaşın Türkiye açısından bazı avantajlar da doğurduğu iddia edildi.
Türkiye’nin savunma sanayii ve güvenlik alanlarında bölge ülkeleriyle iş birliğini artırmasının yanı sıra ticari ilişkilerini de geliştirme fırsatı yakaladığı belirtildi.
Bu durumun Türkiye’ye önemli ekonomik ve stratejik kazanımlar sağlayabileceği ifade edildi.
TÜRKİYE ÖNE ÇIKAN AKTÖR HALİNE GELDİ
Habere göre savaş, Körfez ülkelerine güvenlik ve savunma kapasitesinin önemini bir kez daha hatırlattı.
Bu süreçte Türkiye’nin öne çıkan aktörlerden biri haline geldiği kaydedildi.
KÖRFEZ ÜLKELERİ YENİ ORTAK ARIYOR
Haberde, bölge ülkelerinin güvenlik konusunda hala büyük ölçüde ABD’ye güvendiği ancak Washington’un artık Körfez başkentleri tarafından geçmişe kıyasla daha az öngörülebilir bir ortak olarak görüldüğü öne sürüldü.
Bu nedenle bazı ülkelerin dış politika ve güvenlik alanlarında alternatif iş birliklerine yönelmeye başladığı ifade edildi.
UZUN VADELİ BAĞLAR KURABİLİR
Dünyanın en hızlı büyüyen savunma sanayii ekosistemlerinden birine sahip olan Türkiye’nin bu süreçten fayda sağlayabilecek ülkeler arasında yer aldığı belirtildi.
Türkiye’nin bölge ülkeleriyle ticaret hacmini artırabileceği, yüksek teknoloji ürünleri ve teknoloji transferleri yoluyla uzun vadeli ekonomik ve stratejik bağlar kurabileceği ifade edildi.
BÖLGESEL YENİ BİR BLOK
Habere göre savaşın, Türkiye, Pakistan, Suudi Arabistan ve Mısır arasında daha yakın bir iş birliğinin önünü açabileceği de değerlendirildi.
Bölge ülkelerinin ABD ve İsrail’e olan bağımlılıklarını azaltma arayışlarının yeni diplomatik oluşumları teşvik ettiği öne sürüldü.
Savaşın uzaması ve söz konusu iş birliğinin kurumsallaşması halinde, bu ülkelerin bölgesel krizlerin çözümünde daha etkin rol oynayabileceği ifade edildi.
TÜRKİYE’NİN BÖLGESEL ROLÜ GENİŞLEYECEK
Haberde, savaşın sonucunun ne olacağından bağımsız olarak yaşanan gelişmelerin Orta Doğu’nun geleceğini şimdiden etkilemeye başladığı belirtildi.
İlerleyen dönemde savaşın kazananları ve kaybedenlerinin daha net ortaya çıkacağı ifade edilirken, mevcut sürecin ortaya çıkardığı en önemli sonuçlardan birinin Türkiye’nin bölgesel rolünün büyümesi olduğu öne sürüldü.
Chatham House’un değerlendirmesinde, Türkiye’nin önümüzdeki yıllarda güvenlik, diplomasi, savunma sanayii ve ticaret alanlarında bölgesel etkisini daha da artırabileceği iddia edildi.
Kaynak: Ensonhaber Haber Merkezi
