Alpkan Koç
Sosyal medya platformlarının medya kuruluşlarının gelirlerini azaltmasını engellemek için dikkat çekici bir hamle geldi.
Avustralya hükümeti, yerel medya kuruluşlarıyla ücret anlaşması yapmamaları hâlinde Meta, Google ve TikTok’un milyonlarca dolarlık vergi yüküyle karşılaşabileceklerini açıkladı.
HABER VERGİSİ GELİYOR
Hükümetin önerdiği “Haber Pazarlık Teşviği (News Bargaining Incentive)” düzenlemesine göre, söz konusu üç büyük teknoloji şirketi Avustralya’daki yerel gelirlerinin yüzde 2,25’i oranında vergilendirilecek.
Haber servisleriyle anlaşma yapılması durumunda ise bu yükümlülükten muaf tutulacaklar.
Şirketlerden toplanacak verginin tamamı gazetecilik sektörünü güçlendirmek amacıyla ülkedeki haber kuruluşlarına aktarılacak.
“DÜRÜST PAYLAŞIM OLMALI”
İletişim Bakanı Anika Wells, konuya ilişkin basın toplantısında şunları söyledi:
İnsanlar haberlerini giderek daha fazla doğrudan Facebook’tan, TikTok’tan ve Google’dan alıyor. Bu platformların, kendilerine gelir ve içerik sağlayan gazetecilik çalışmalarına katkıda bulunmasının yalnızca adil bir yaklaşım olduğuna inanıyoruz.
Wells, “Platformların haber kuruluşlarıyla anlaşma yapması gerekiyor. Bunu yapmazlarsa daha fazla ödeyecekler” diye konuştu.
ALBANESE: EGEMEN BİR ÜLKEYİZ
ABD Başkanı Donald Trump, ABD’li teknoloji devlerine yönelik vergilere karşı çıkarak bu tür uygulamaları sürdüren ülkelere gümrük tarifeleri uygulayacağını açıklamıştı.
Avustralya Başbakanı Anthony Albanese ise yeni haber vergisinin duyurulduğu basın toplantısında bu baskıya sert bir yanıt verdi.
Albanese, “Biz egemen bir ülkeyiz. Hükümetim kararlarını Avustralya’nın ulusal çıkarları doğrultusunda alacak” dedi.
YASA 1 TEMMUZ’DA YÜRÜRLÜĞE GİRECEK
Taslak mevzuata göre vergi yükümlülüğü 1 Temmuz’dan itibaren geçerli olacak.
Bakan Wells düzenlemenin işleyişini şöyle açıkladı:
“Haber Pazarlık Teşviği, bir platformun bir haber yayıncısıyla anlaşma yapmaması durumunda paranın bize geleceği ve bizim de o parayı, istihdam ettikleri gazeteci sayısına göre haber kuruluşlarına aktaracağımız anlamına geliyor.”
Düzenleme kapsamında platformların, küçük kuruluşlarla yapacakları anlaşmalar karşılığında daha yüksek vergi indirimi alması öngörülüyor.
2021 YASALARI ARTIK İŞE YARAMIYOR
Haber Pazarlık Teşviği, teknoloji firmalarına haber içerikleri için ödeme zorunluluğu getiren 2021 tarihli yasaların yerini alacak.
Hükümet, hâlihazırda yürürlükteki kuralların “artık etkin biçimde işlemediğini” belirtti.
2021 düzenlemesinin ardından Facebook, Instagram ve WhatsApp’ın sahibi Meta, kullanıcıların haber makalelerini paylaşmasını kısa süreliğine engellemiş ancak daha sonra birçok Avustralya medya kuruluşuyla anlaşma imzalamıştı. Bu anlaşmaların süresi 2024 yılında sona erdi.
Yeni yasanın hedefindeki üç şirketten de henüz konuya dair bir açıklama gelmedi.
