Alpkan Koç
Stockholm Uluslararası Barış Araştırmaları Enstitüsü’nün küresel silah transferleri raporuna göre, Avrupa ülkeleri son 5 yılda silah ithalatını yüzde 210 artırdı ve 1960’lardan bu yana ilk kez küresel silah pazarında birinci sıraya yerleşti. 2021-2025 döneminde Avrupa’nın küresel silah ithalatındaki payı yüzde 33’e yükseldi.
AVRUPA, RUSYA-UKRAYNA KRİZİYLE SAVUNMA HARCAMALARINI ARTIRDI
Rapora göre, Rusya-Ukrayna Savaşı ve transatlantik güvenlik dinamiklerindeki değişim sonrası Avrupa ülkeleri savunma yatırımlarını hızlandırdı. Asya ve Okyanusya yüzde 31 ile ikinci, Orta Doğu ise yüzde 26 ile üçüncü sırada yer aldı. Avrupa Birliği üyesi 29 ülkenin silah ithalatı yüzde 143 artarken, bu alımların yüzde 58’i ABD’den yapıldı.
ABD TEKNOLOJİSİ KRİTİK ALANLARDA ÖNCELİKLİ
Avrupa ülkeleri, savaş uçakları ve uzun menzilli hava savunma sistemleri gibi yüksek teknoloji gerektiren alanlarda ABD menşeli sistemleri tercih etmeye devam etti. Romanya ve Polonya, ABD ile stratejik ortaklıklarını güçlendirmek için bu yolu seçerken, Almanya ise mevcut “Patriot” sistemleriyle lojistik uyum sağlamak amacıyla ABD menşeli ekipmanlara yöneldi.
KÜRESEL SİLAH İHRACATI YÜZDE 9,2 ARTTI
SIPRI verilerine göre, küresel silah ihracatı 2021-2025 döneminde önceki beş yıla kıyasla yüzde 9,2 arttı. ABD, 99 ülkeye ihracat yaparak küresel silah pazarının yüzde 42’sini elinde tuttu. İkinci ve üçüncü sırada Fransa ve Rusya bulunuyor; Rusya’nın ihracatı yüzde 64 geriledi, Fransa’nınki ise yüzde 21 arttı. Almanya, küresel silah ihracatındaki payını yüzde 5,7’ye çıkararak Çin’i geride bıraktı.
AVRUPA’YA SİLAH AKIŞI KÜRESEL TRANSFERLERİ ARTIRDI
SIPRI Silah Transferleri Programı Direktörü Mathew George, Avrupa’ya silah akışındaki artışın küresel silah transferlerini yaklaşık yüzde 10 yükselttiğini belirtti. ABD’nin silah tedarikindeki hakimiyetini pekiştirdiğini ifade eden SIPRI uzmanı Pieter Wezeman ise, ABD silahlarının teknolojik avantaj ve Washington ile iyi ilişkiler geliştirme imkânı sunduğunu vurguladı.
ÖNE ÇIKAN İTHALATÇILAR
Dünya genelinde en çok silah ithal eden ülkeler arasında Ukrayna zirvede yer aldı; Hindistan, Suudi Arabistan, Katar ve Pakistan onu takip etti. Avrupa ülkeleri, Rusya’dan algılanan büyüyen tehdide karşı askeri kapasitelerini güçlendirmek amacıyla ithalatı artırdı.
