Alpkan Koç
İran’da ulusal para biriminin döviz karşısında değer kaybetmesi ile başlayıp rejim karşıtı bir hal alarak devam eden protestolar, şiddetli anlara sahne oldu.
ABD merkezli İnsan Hakları Aktivistleri Ajansı’nın son verilerine göre İran’daki protestolar sırasında ölenlerin sayısı 6 bin 563’e yükseldi.
İran basınında yer alan haberlere göre Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, Bakanlar Kurulu üyeleriyle katıldığı ve İran İslam Devrimi’nin 47. yılı münasebetiyle düzenlenen törende, gündeme ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
“DAVRANIŞ BİÇİMİMİZİ DEĞİTİRMELİYİZ”
Pezeşkiyan, ülkesinde hiçbir gruba ayrıcalık tanınmamasını ve adalet ilkesinden taviz verilmemesini isteyerek şu ifadeleri kullandı:
“Eğer halk genel olarak memnun olmazsa belirli bir azınlığın memnuniyetinin hiçbir faydası olmaz. Adalet ilkesiyle hareket eden bir hükümeti ve milleti hiçbir güç yıkamaz. Halka karşı davranış biçimimizi değiştirmemiz gerekiyor. Onları emir verdiğimiz kimseler olarak değil hizmet sunduğumuz kimseler olarak görmeliyiz.”
“KONUŞMALARIM NEDENİYLE UYARI ALIYORUM”
Kendisine daha önce sık sık “Bu şekilde konuşma” uyarısı yapıldığını hatırlatan Pezeşkiyan, “Peki neler söylemeliyim? Bu yapılması gerekenleri zaten yapmış olmalıydık. Sergilediğimiz tutum ile yerine getirmemiz gerekenler uyumlu olsaydı süreç acı bir hale gelmezdi.” dedi.
“SAMİMİ DESTEĞE İHTİYACIMIZ VAR”
Bazı kişilerin “rant yoluyla” büyük servetler elde ederken, halkın geniş kesimlerinin geçim sıkıntılarıyla boğuşmasının kabul edilemez olduğunu söyleyen Pezeşkiyan, “Ayrıcalıklığın ortadan kaldırılması ve kaynakların adil dağıtılması için Meclisin, din adamlarının, siyasetçilerin ve sivil toplum örgütlerinin samimi desteğine ihtiyaç duyuyoruz.” ifadelerini kullandı.
Pezeşkiyan, kendisi dahil tüm yetkililerin barışçıl protestocuların sesini dinlemek ve sorunlarını çözmekle görevli olduğu hatırlatmasında bulunarak, “Milletin sadakati toplumun parçalanmasına yönelik planları boşa çıkarsa da bu durum yöneticilerin sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.” diye konuştu.
TRUMP VE NETANYAHU GÖSTERİCİLERİ SİLAHLANDIRIYOR İDDİASI
İran Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan, İran’daki protestoların şiddet eylemlerine dönüşmesi hakkında da açıklamalarda bulundu.
Pezeşkiyan, ABD Başkanı Donald Trump, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile bazı Avrupa ülkelerinin, protestolar sırasında bazı unsurları silahlandırarak şiddet eylemlerine sebep olduğunu iddia etti.
“TOPLUMU KIŞKIRTIP BÖLMEK İSTİYORLAR”
Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan, konuya dair şu ifadeleri kullandı:
“Bununla birlikte halk arasında ayrışma meydana getirmek istediler. Normal protestocu eline silah almaz, emniyet güçlerini öldürmez ve ambulanslar dahil hiçbir yeri ateşe vermez.
Herkes biliyor ki mesele yalnızca toplumsal protestolar değildi. Mevcut sorunlarımızı kullanarak toplumu kışkırtıyorlar ve toplumu bölmek istiyorlar.”
İRAN’DAKİ GÖSTERİLER
İran’da 28 Aralık 2025’te yerel para biriminin döviz karşısında hızla değer kaybetmesi ve ekonomik sıkıntıların derinleşmesi nedeniyle Tahran Büyük Çarşı’da esnafın öncülüğünde başlayan gösteriler, ülke geneline yayılmıştı.
Başkent Tahran’da 8 Ocak’ta şiddetlenen protestolar sırasında çıkan olaylar sonucu ülke yönetimi, internet erişimini engellemişti.
İran Şehit ve Gaziler Vakfı, Adli Tıp Kurumuna dayandırdığı 21 Ocak’taki açıklamasında, gösterilerde güvenlik güçleri ve siviller dahil 3 bin 117 kişinin hayatını kaybettiğini duyurmuştu.
Bu kişilerden 2 bin 427’sinin “silahlı terör grupları” tarafından öldürülen güvenlik güçleri ile sivil vatandaşlar olduğu ifade edilirken 690 kişi hakkında ise bilgi verilmemişti.
