Alpkan Koç
Son yıllarda dünyanın çeşitli bölgeleri, çatışma potansiyelinin giderek arttığı alanlar haline döndü. Bunlardan biri de Pakistan ile Afganistan arasındaki Durand Hattı.
Dün gece Pakistan ordusu, terör eylemlerini gerekçe göstererek Afganistan’da çeşitli mevzilere saldırılar gerçekleştirdi. Afganistan’ın misillemeleri de gecikmedi.
PAKİSTAN: “130’DAN FAZLA KİŞİ ÖLDÜRÜLDÜ”
Pakistan Enformasyon Bakanı Attaullah Tarar, sosyal medyadan yaptığı açıklamada, Pakistan ordusunun Afganistan tarafındaki operasyonlarında 133 kişinin öldüğünü, 200’den fazla kişinin yaralandığını öne sürdü. Tarar, Kabil, Paktia ve Kandahar’da bazı hedeflerin vurulduğunu ve ölü sayısının artabileceğini belirtti.
AFGANİSTAN: “55 PAKİSTAN ASKERİ ÖLDÜRÜLDÜ”
Buna karşılık Afganistan yönetimi Sözcü Yardımcısı Hamdullah Fıtrat, misilleme operasyonlarında 55 Pakistan askerinin öldüğünü, 23 askerin cesedinin ve çok sayıda silahın ele geçirildiğini iddia etti. Ayrıca Pakistan ordusuna ait bir karargah ve 19 kontrol noktasının ele geçirildiği belirtildi.
PAKİSTAN CUMHURBAŞKANI: “TOPRAKLARIMIZDAN TAVİZ VERMEYECEĞİZ”
Pakistan Cumhurbaşkanı Asıf Ali Zerdari, ülkesinin barış ve toprak bütünlüğünden taviz vermeyeceğini vurguladı. Zerdari, “Barışımızı zayıflık sananlar güçlü bir karşılıkla karşılaşacak” ifadelerini kullandı.
Başbakan Şahbaz Şerif de Pakistan halkı ve silahlı kuvvetlerinin ülkenin güvenliğini korumaya hazır olduğunu belirtti: “Güçlerimiz her türlü saldırgan emeli ezip geçecek kapasitededir.”
AFGANİSTAN-PAKİSTAN SINIRINDAKİ ANLAŞMAZLIK
Pakistan, Taliban yönetiminden ülkedeki Pakistan Talibanı (TTP) grubu için önlem almasını talep ediyor. İslamabad yönetimi, TTP’nin Afgan topraklarında mevzilendiğini ve Pakistan’a yönelik saldırılar düzenlediğini savunuyor. Afganistan yönetimi ise TTP’nin kendi topraklarında faaliyet göstermediğini dile getiriyor.
Pakistan Enformasyon Bakanlığı, son bombalı saldırılar sonrası Afganistan’daki “terör kampı” olarak tanımladığı 7 noktanın hedef alındığını açıklamış, Afganistan ise uygun zamanda “ölçülü yanıt” vereceğini bildirmişti.
DİPLOMASİ VE ULUSLARARASI UYARILAR
Çatışmaların ardından Afganistan-Pakistan sınırında operasyonlar yatıştı. Afganistan Savunma Bakanlığı, misilleme operasyonlarının gece yarısı sona erdiğini duyurdu. Ancak iki tarafın karşılıklı açıklamalarında ölü ve yaralı sayıları farklılık gösteriyor.
İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, mübarek Ramazan ayında iki ülkenin mevcut sorunlarını diyalog yoluyla çözmesi çağrısında bulundu: “İran, iki ülkenin iyi komşuluk ve işbirliği çerçevesinde sorunları çözmesi için her türlü yardıma hazırdır.”
DURAND HATTI GERGİN
Durand Hattı boyunca yaşanan gerilim, hem bölgesel güvenlik hem de sivil hayat açısından risk oluşturuyor. Taraflar, operasyonlar ve misillemelerle sınır hattındaki tansiyonu artırırken, diplomatik girişimler de sürüyor.
Pakistan ve Afganistan arasında yaşanan bu çatışma, Peştun kuşağındaki sınır bölgelerinde uzun süredir süregelen anlaşmazlığın güncel bir yansıması olarak kayda geçti.
İNSAN GÜCÜ FARKI: PAKİSTAN AÇIK ARA ÖNDE
Modern savaşlarda teknoloji ön planda olsa da, insan gücü hâlâ kritik bir unsurdur. Pakistan, 654.000 aktif asker ve 550.000 yedek ile Afganistan’a kıyasla çok daha büyük bir seferberlik kapasitesine sahip. Üstelik paramiliter birlikleri, Pakistan’ın stratejik esnekliğini artırıyor.
Nüfus açısından da fark belirgin: Afganistan yaklaşık 40 milyon nüfusa sahipken, Pakistan 252 milyonluk geniş bir insan kaynağına dayanıyor. Bu demografik yapı, uzun süreli çatışmalarda Pakistan’a sürdürülebilirlik ve stratejik avantaj sağlıyor.
HAVA GÜCÜ KARŞILAŞTIRMASI: AFGANİSTAN SINIRLI
Hava kuvvetleri, modern çatışmalarda üstünlüğü belirleyen en kritik unsurlardan biridir. Pakistan, 328 savaş uçağı, 57 taarruz helikopteri ve 64 nakliye uçağı ile Afganistan’ın oldukça ilerisinde bulunuyor.
Afganistan’ın hava envanterinde avcı uçağı bulunmaması, hava hakimiyetinde ciddi bir eksiklik yaratıyor. Pakistan, bu sayede hem savunma hem de saldırı operasyonlarında yüksek esneklik ve etkinlik gösterebiliyor.
KARA GÜCÜ: SAYISAL ÜSTÜNLÜK PAKİSTAN’DA
Pakistan kara kuvvetleri, 2.627 tank, 17.516 zırhlı araç ve modern topçu sistemleri ile Afganistan’a karşı ciddi bir avantaj taşıyor. Afganistan’ın sınırlı tank ve topçu kapasitesi, modern çatışmalarda dezavantaj oluşturuyor.
Dağlık arazi ve düzensiz harp deneyimi Afganistan’a bazı taktik avantajlar sağlasa da, konvansiyonel savaşta Pakistan’ın modernize edilmiş kara güçleri baskın durumda.
DENİZ GÜCÜ: PAKİSTAN’IN STRATEJİK AVANTAJI
Afganistan kara ile çevrili olduğundan deniz gücü bulunmuyor. Pakistan ise Umman Denizi kıyısı sayesinde fırkateynler, korvetler ve denizaltılar aracılığıyla bölgesel deniz hakimiyetine sahip.
Deniz gücü, yalnızca askeri değil, diplomatik ve ekonomik bir güç unsuru olarak da Pakistan’a avantaj sağlıyor.
SAVUNMA BÜTÇESİ VE EKONOMİK KAPASİTE
Pakistan’ın 7,64 milyar dolarlık savunma bütçesi, Afganistan’ın 290 milyon dolarlık bütçesini katbekat aşıyor. Ekonomik güç, silah tedariki, mevcut envanterin bakımı ve asker eğitimi açısından Pakistan’a belirgin üstünlük sağlıyor.
JEOPOLİTİK KONUM: STRATEJİK FIRSATLAR VE RİSKLER
Afganistan, dağlık araziye sahip olmasına rağmen deniz erişimi olmayan bir kara ülkesi. Pakistan ise Umman Denizi’ne kıyısı ve Hindistan, Afganistan, İran ve Çin ile komşuluğu sayesinde kara ve deniz ekseninde stratejik avantajlara sahip.
Bu durum, Pakistan’a hem askeri hem diplomatik açıdan bölgesel bir güç olma imkânı tanıyor.
ASKERİ GÜÇ ENDEKSİ: PAKİSTAN’IN KÜRESEL ÜSTÜNLÜĞÜ
Global Firepower verilerine göre Pakistan’ın PowerIndex (PwrIndx) skoru 0.2513 ve küresel sıralaması 13. sırada bulunuyor. Afganistan ise 2.6442 skor ve 118. sırada.
Bu veriler, insan gücü, ekonomik kapasite, teknoloji ve lojistik yetenekler gibi 50’den fazla kriterin ağırlıklı değerlendirilmesiyle elde edildi. Sonuç, Pakistan’ın konvansiyonel askeri kapasite açısından Afganistan’a karşı belirgin üstünlüğünü ortaya koyuyor.
