Alpkan Koç
37 yılın ardından değişim vakti geldi.
İran’ın dini lideri Ayetullah Ali Hamaney, ABD ile İsrail’in ortak saldırısında öldürüldü.
Hamaney’in ölümü İran Devlet Televizyonu tarafından doğrulanırken dini liderin ölümüne ilişkin yeni detaylar ortaya çıktı.
ABD BASINI OPERASYONU ANLATTI
Söz konusu operasyona ilişkin The New York Times (NYT), tarafından bir yazı kaleme alındı.
Habere göre saldırı son dakika istihbaratıyla plan değişikliğine uğradı.
UZUN SÜRE BOYUNCA TAKİBE ALINDI
Gazeteye konuşan ve ismi açıklanmayan yetkililere göre, ABD Merkezi İstihbarat Teşkilatı (CIA) aylardır Hamaney’i adım adım izlerken konumu ve günlük hareketleri hakkında giderek kesin detaylar elde etti.
Cumartesi sabahı Tahran’ın kalbindeki liderlik yerleşkesinde kritik bir toplantı yapılacağını öğrenen teşkilat, Hamaney’in de orada olacağı bilgisini ABD Başkanı Donald Trump’a iletti.
OPERASYON ERKEN SAATE ALINDI
Bu istihbaratın ardından ABD ve İsrail saldırının zamanlamasını değiştirme kararı aldı.
İlk etapta gece karanlığında planlanan operasyon, üst düzey İranlı yetkililerin bir araya geleceği sabah toplantısını hedef almak için erken saatte gerçekleştirildi.
GERGİNLİĞİN OLDUĞU DÖNEMDE KENDİLERİNİ YETERİNCE GİZLEYEMEDİLER
CIA’nin Hamaney’in konumuna ilişkin ‘yüksek doğruluk’ içeren bilgiyi İsrail’e ilettiği aktarıldı.
Haberde İran yönetiminin savaşa hazırlandığı bir dönemde, lider kadronun kendini yeterince gizleyememesine dikkat çekildi.
TÜM ÜST DÜZEY İSİMLER TEK BİNADA
Toplantının, İran Cumhurbaşkanlığı, Yüksek Liderlik ve İran Ulusal Güvenlik Konseyi ofislerinin bulunduğu komplekste yapılacağı belirtildi.
İsrail’in tespitine göre toplantıya Devrim Muhafızları Başkomutanı Muhammed Pakpur, Savunma Bakanı Aziz Nasirzade, Askeri Konsey Başkanı Amiral Ali Şamkhani, Hava Kuvvetleri Komutanı Seyyed Majid Musavi ve İstihbarat Bakan Yardımcısı Muhammed Şirazi gibi üst düzey isimler de katılacaktı.
SABAH SAAT 6’DA SALDIRIYA BAŞLANDI
Operasyon, savaş uçaklarının üslerinden kalkmasıyla İsrail saatiyle sabah 06.00 civarında başlarken az sayıda uçak kullanılan saldırıda uzun menzilli ve son derece isabetli mühimmatlar kullanıldı.
Kalkıştan iki saat beş dakika sonra, Tahran saatiyle 09.40 civarında uzun menzilli füzeler yerleşkeye isabet etti.
HAMANEY FARKLI BİR BİNADAYDI
Üst düzey ulusal güvenlik yetkilileri bir binadaydı; Hamaney ise yakındaki başka bir binada bulunuyordu.
İsrailli bir savunma yetkilisi, saldırının Tahran’da birkaç noktaya eş zamanlı düzenlendiğini ve ‘taktiksel sürpriz’ elde edildiğini söyledi.
OPERASYONDA ‘YAPAY ZEKA’ DETAYI
Haberde operasyonun önemli detaylarından biri olan yapay zekaya ayrıca parantez açıldı.
ABD Başkanı Donald Trump, federal kurumların Anthropic tarafından geliştirilen yapay zeka araçlarını kullanmasına son verileceğini açıkladıktan saatler sonra, aynı araçların desteğiyle İran’a büyük bir hava saldırısı düzenlendiği ortaya çıktı.
BİRÇOK ALANDA YARDIM ALINDI
Kaynaklara göre ABD Orta Doğu Merkez Komutanlığı dahil olmak üzere birçok komutanlık, Anthropic’in ‘Claude’ adlı yapay zeka sistemini istihbarat analizi, hedef belirleme ve savaş senaryosu simülasyonlarında kullandı.
Komutanlık, İran operasyonunda hangi sistemlerin kullanıldığına dair ayrıntı vermekten kaçındı.
MADURO OPERASYONUNA BENZETİLDİ
Claude’un, Venezuela Devlet Başkanı Nicolás Maduro’yu yakalayan ABD askeri operasyonu gibi yüksek profilli görevlerde kullanıldığı bilinirken sürecin, veri analitiği şirketi Palantir Technologies gibi ortakların rolü nedeniyle karmaşık olduğu ifade ediliyor.
NYT’ye göre Tahran’daki nokta atışı saldırı, yalnızca askeri değil, teknolojik bir dönüm noktası olarak da kayda geçti.
