Alpkan Koç
ABD ile İran arasında geçici ateşkesin ardından gözler Pakistan’ın başkenti İslamabad’da yapılacak kritik görüşmelere çevrildi.
Taraflar kalıcı ateşkes için masaya oturuyor ancak sahadaki gelişmeler ve diplomatik çelişkiler süreci zora sokuyor.
İran müzakere heyeti, İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf başkanlığında ABD ile görüşmeler gerçekleştirmek üzere İslamabad’a ulaştı. 11 Nisan’da yapılması planlanan görüşmelerde ABD tarafını ise Başkan Yardımcısı James David Vance temsil edecek.
28 Şubat’ta başlayan çatışmaların ardından 8 Nisan’da ilan edilen geçici ateşkesin kalıcı hale getirilmesi hedeflenirken, tarafların karşılıklı talepleri ve çelişkili açıklamalar barış umutlarını zayıflatıyor.
TRUMP’IN 15 MADDESİ KRİZİ DERİNLEŞTİRİYOR
ABD Başkanı Donald Trump tarafından ortaya konulan 15 maddelik teklif, İran’ın nükleer ve askeri kapasitesine yönelik sert sınırlamalar içeriyor. Teklifte, İran’ın nükleer tesislerini sökmesi, uranyum stoklarını devretmesi ve balistik füze programını sınırlandırması gibi maddeler yer alıyor.
Ayrıca Hürmüz Boğazı’nın hiçbir ücret talep edilmeden uluslararası geçişe açılması da şartlar arasında bulunuyor.
Tahran yönetimi ise bu teklifleri “egemenliğe müdahale” olarak değerlendirerek reddetti.
İRAN’DAN 10 MADDELİK KARŞI HAMLE
İran, ABD’nin teklifine karşılık 10 maddelik bir plan sundu. Bu planda saldırmazlık garantisi, yaptırımların kaldırılması, sivil nükleer programın tanınması ve dondurulan varlıkların iadesi gibi talepler öne çıktı.
İran’ın en dikkat çeken önerilerinden biri ise Hürmüz Boğazı’ndan geçen gemilerden ücret alınmasını öngören yeni düzenleme oldu.
WASHINGTON’DA ÇELİŞKİLİ MESAJLAR
Ateşkes sonrası ABD yönetiminden gelen farklı açıklamalar dikkat çekti. Trump, İran’ın teklifini “mantıklı” bulduğunu belirtirken, Beyaz Saray ve Başkan Yardımcısı Vance, söz konusu talepleri “kabul edilemez” olarak değerlendirdi.
LÜBNAN ANLAŞMAZLIĞI
Ateşkesin kapsamı konusunda en büyük kriz Lübnan üzerinden yaşanıyor.
Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, ateşkesin Lübnan’ı da kapsadığını açıklarken ABD bu iddiayı reddetti.
İddialara göre, Trump ile İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu arasında yapılan görüşme sonrası Washington yönetimi tutum değiştirdi.
Netanyahu’nun baskısıyla Lübnan’ın ateşkes dışında tutulduğu öne sürüldü.
