Alpkan Koç
Gözler Orta Doğu’da…
Washington’ın Tahran’a yönelik ‘zaman daralıyor’ uyarısını açıkça dile getirmesiyle birlikte İran’a karşı doğrudan Amerikan saldırıları, somut senaryolar üzerinden tartışılan bir gerçekliğe dönüşmüş durumda.
‘5 BİN MEZAR HAZIRLANDI’
İran’ın yarı resmi Mehr Haber Ajansı’nın Beheşti Zehra Mezarlık Kurumu’ndan aktardığı habere göre, Tahran’da, ABD askerlerinin geçici olarak defnedilebilmesi için 5 bin mezar hazırlandı.
Mezarlıkların hazırlanması, ABD’nin İran’a yönelik saldırısına karşı alınan önleyici önlemlerin bir parçası olarak değerlendiriliyor.
İranlı yetkililer ise konuya ilişkin resmi bir açıklama yapmadı.
TRUMP NE YAPMAK İSTİYOR?
ABD Başkanı Donald Trump da bu askeri tabloya paralel olarak söylemini sertleştirmiş durumda.
ABD’nin ‘gerekirse hız ve güçle’ hareket etmeye hazır olduğunu duyururken, İran’a müzakere için bir süre tanıdığını doğruladı ancak bu sürenin sınırlarını özellikle belirsiz bıraktı.
SALDIRI AN MESELESİ
Öte yandan Trump, Tahran’ın nihayetinde askeri bir müdahaleyle karşı karşıya kalmaktansa bir anlaşma arayışına girebileceğini ima ederek ‘Bir anlaşma yapmak istiyorlar’ ifadesini kullandı ve güçlü bir deniz kuvvetinin bölgeye doğru yola çıktığını da kamuoyuna açıkladı.
ABD basını ise gerilimi artıracak bir iddiada bulunarak Trump’ın, 1 Şubat’ta (yarın) saldırı emri verebileceğini iddia etti.
TAHRAN’IN KIRMIZI ÇİZGİLERİ
Tahran cephesinde ise Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, İran’ın yalnızca ‘eşit şartlarda’ müzakereye açık olduğunu net biçimde ortaya koydu.
Arakçi, ülkenin füze ve savunma kapasitesinin pazarlık konusu olamayacağını özellikle vurgularken İranlı yetkililer, herhangi bir saldırıya anında ve sert karşılık verileceği uyarısını yineliyor.
DİPLOMASİ RÖTARDA
ABD ve İsrail arasındaki koordineli temaslara vakıf Batılı bir kaynağa göre, karar alıcılar diplomatik seçeneği fiilen rafa kaldırmış durumda ve askeri müdahaleyi kaçınılmaz bir sonuç olarak değerlendiriyor.
Kaynak, masadaki temel sorunun saldırı yapılıp yapılmayacağı değil, bu saldırı için en uygun operasyonel ve siyasi fırsatın ne zaman ortaya çıkacağı olduğunu ve bu pencerenin günler ya da haftalar içinde açılabileceğini ifade ediyor.
‘KESİN BİR DARBE İNDİRİLECEK’
Hakim düşüncenin artık yeni bir anlaşmaya varmak değil, İran’ın yönetim yapısını azami ölçüde zayıflatacak ve potansiyel olarak çöküşe sürükleyecek ‘kesin bir darbe’ indirmek üzerine kurulu olduğu belirtiliyor.
‘TAHRAN İLK KEZ BÖYLE BİR SALDIRI İLE KARŞILACAK’
Görüşülen planlar ’emsalsiz’ olarak tanımlanırken, böyle bir operasyonun ölçeği ve yoğunluğunun Tahran’ın bugüne dek karşılaştığı hiçbir saldırıya benzemeyeceği vurgulanıyor.
Karar vericilerin mevcut koşulları ‘ömür boyu bir fırsat’ olarak gördüğü, bu algının da geçen yaz yaşanan 12 günlük kısa savaş gibi önceki krizlere kıyasla risk alma iştahını ciddi biçimde artırdığı ifade ediliyor.
UÇAK GEMİLERİ, TOMAHAWK’LAR VE ÜSLER
Bu yaklaşımı destekleyen sahadaki tablo da dikkat çekici.
ABD donanması, 80’den fazla savaş uçağı taşıyan USS Abraham Lincoln uçak gemisini, ona eşlik eden gemileri ve Tomahawk füzeleri de dahil olmak üzere füze savunma yetenekleriyle donatılmış üç seyir füzesini bölgeye sevk etti.
SEVKİYATLAR SÜRÜYOR
Pazartesi günü bölgeye ulaşan bu unsurlara ek olarak, ABD’nin Bahreyn’de Hürmüz Boğazı’ndaki seyrüseferi güvence altına almak amacıyla konuşlandırdığı dört mayın temizleme gemisi ile Katar’daki El Udeid ve Birleşik Arap Emirlikleri’ndeki El Dafra hava üslerinde bulunan düzinelerce savaş uçağı da hazır bekliyor.
Son günlerde özel internet siteleri ve sosyal medya hesapları, bölgeye hava savunma bataryaları taşıyan nakliye uçaklarının hareketlerini ve F-15 savaş uçaklarının gelişini açık kaynak verilerle ortaya koymuş durumda.
HÜRMÜZ ALARMI: GERÇEK MÜHİMMATLI TATBİKAT
Trump’ın ‘zaman daralıyor’ uyarısının hemen ardından İran, dünya petrol ticaretinin yaklaşık yüzde 20’sinin geçtiği Hürmüz Boğazı’nda gerçek mühimmatlı askeri tatbikatlar düzenleyeceğini duyurdu.
Tahran’a göre “simüle edilmiş deniz saldırıları” hem pazar hem de pazartesi günü gerçekleştirilecek.
“ELLERİMİZ TETİKTE DÜŞMANI BEKLİYORUZ”
İran Ordusu Genel Komutanı Tümgeneral Emir Hatemi, İran ile ABD arasında olası bir savaşa karşı tam teyakkuz halinde olduklarını belirterek İran Ordusu Genç Askerler Töreni’nde yaptığı konuşmada, ülkesinin savunma açısından tam hazırlık içinde olduğunu söyledi.
“Elimiz tetikte düşmanın hareketlerini yakından izliyoruz. İran ortadan kaldırılabilecek bir ülke değil” diyen Hatemi, İran’a yönelik bir saldırının, İsrail’in güvenliğini de tehlikeye atacağını ifade etti.
Komşu ülkelerin İran’a yönelik bir saldırıda kendi topraklarının ve hava sahalarının kullanılmasına izin vermeyeceğini hatırlatan Hatemi, bunun tüm bölgenin istikrarsızlığa sürüklenmesini önleyecek takdire şayan bir tutum olduğunu belirtti ve İran gibi büyük bir ülkeyi tehdit etmenin telafisi mümkün olmayan bir hata olacağı uyarısında bulundu.
