Alpkan Koç
ABD ile İsrail’in saldırılarıyla başlayan İran Savaşı’nda bir ay geride kalırken, İran’a yönelik askeri kara operasyonları iddiaları da konuşuluyor.
New York Times (NYT) gazetesinin haberine göre, yetkililer, BMGK’de Bahreyn’in Körfez’deki komşularıyla koordineli olarak hazırladığı Hürmüz Boğazı’nı yeniden açmak için İran’a karşı askeri harekatın onaylanmasına yönelik dün sunulan karar tasarısına Rusya, Çin ve Fransa’nın karşı çıktığını belirtti.
Rusya, Çin ve Fransa, “güç kullanımını onaylayan herhangi bir ifadeye karşı olduklarını” kaydetti.
Karar tasarısı dün oylandı.
GÖRÜŞ AYRILIKLARI
Diplomatlara göre, 10 geçici üye arasında da karar tasarısı konusunda görüş ayrılıkları oldu.
Mevcut karar tasarısının, haftalarca süren kapalı kapı müzakerelerinin ardından dördüncü revizyonu yapılıyor.
Metnin çıkmaza neden olan kısmında BMGK’nin, “üye devletlere, ulusal düzeyde veya gönüllü çok uluslu deniz ortaklıkları aracılığıyla ve Güvenlik Konseyine önceden bildirimde bulunarak, Hürmüz Boğazı’ndan uluslararası seyrüseferi güvence altına alma ve burayı kapatma, engelleme veya başka bir şekilde müdahale etme girişimlerinden caydırmak için” tüm gerekli araçları kullanma yetkisi verdiği belirtiliyor.
Bahreyn Dışişleri Bakanı Abdullatif el-Zeyani, dünkü oturumda yaptığı konuşmada, İran’ın komşularına yönelik “saldırgan niyetlerinin” “haince” ve “önceden planlanmış” olduğunu, uluslararası hukuku ihlal ettiğini belirterek, İran’ın havaalanları, su istasyonları, limanlar ve oteller gibi sivil tesisleri hedef aldığını söyledi.
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ise dün yaptığı açıklamada, ABD Başkan Donald Trump’ın Hürmüz Boğazı’na bağımlı ülkelere burayı güç kullanarak açmaları yönündeki çağrılarının gerçekçi olmadığını kaydetmişti.
Macron, “Bu gerçekçi değil çünkü aşırı zaman alacaktır ve boğazı geçen herkesi, önemli kaynakların yanı sıra balistik füzelere sahip olan Devrim Muhafızları’ndan gelecek kıyı tehditlerine ve bir dizi başka riske maruz bırakacaktır.” demişti.
HÜRMÜZ BOĞAZI’NDAKİ TRAFİK SAVAŞ NEDENİYLE DURAKLAMIŞTI
ABD ve İsrail’in İran’a saldırıları ve İran’ın misillemeleri ile Basra Körfezi’nde tırmanan gerilim nedeniyle küresel mal ve enerji ticareti açısından kritik bir geçiş hattı olan Hürmüz Boğazı’nda gemi trafiği büyük ölçüde kesilmişti.
Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), Kuveyt, Katar, Irak ve İran’ı dünya pazarlarına bağlayan Hürmüz Boğazı, dünya petrol ticaretinin yaklaşık yüzde 25’inin, sıvılaştırılmış doğal gaz ticaretinin yaklaşık yüzde 20’sinin ve gübre ticaretinin yaklaşık yüzde 30’unun ana güzergahı konumunda bulunuyor.
Çin’in ithal ettiği petrolün yaklaşık yüzde 45’i, sıvılaştırılmış doğal gazın yüzde 30’u Basra Körfezi ve Hürmüz Boğazı’ndan geçerek ülkeye ulaşıyor.
Boğazdaki tanker trafiğindeki kesintiler halihazırda küresel petrol tedarikinde aksamalara ve petrol fiyatlarında artışa yol açtı.
