Alpkan Koç
İsrail Büyükelçisi Mike Huckabee’nin, ABD’li gazeteci Tucker Carlson’a verdiği röportaj tepki çekmeye devam ediyor.
“ARZ-I MEV’UD”U SAVUNDU
Huckabee, Gazze’de İsrail tarafından gerçekleştirilen soykırımda çocukların öldürülmesini ve “Tevrat’a dayalı Büyük İsrail” görüşünü savunmuştu.
Büyükelçi Huckabee, Nil Nehri’nden Fırat Nehri’ne uzanan bölgede “İsrail’in Tevrat’a dayalı hakkı olduğunu” iddia ederek, “Hepsini alsalardı iyi olurdu.” demişti.
ARAP DÜNYASINDAN PEŞ PEŞE TEPKİ GELDİ
Suudi Arabistan ve Arap Birliği, ABD’nin İsrail Büyükelçisi Mike Huckabee’nin İsrail’in Orta Doğu’nun tamamı üzerinde kontrol kurmasının “kabul edilebilir” olacağı yönündeki ifadelerine tepki gösterdi.
Suudi Arabistan Dışişleri Bakanlığından yapılan açıklamada, ABD’ye, Huckabee’nin açıklamaları karşısında “net bir tutum” alması çağrısı yapılarak, Huckabee’nin açıklamaları “tehlikeli ve dünya barışına tehdit” olarak nitelendirildi.
Açıklamada, “uluslararası hukuku, Birleşmiş Milletler Antlaşmasını ve diplomatik teamülleri açıkça ihlal eden bir ABD’li yetkili tarafından yapılmasıyla tehlikeli bir emsal teşkil eden bu sorumsuz açıklamaları kesinlikle reddettikleri” belirtildi.
“AŞIRICI VE TEHLİKELİ AÇIKLAMALAR”
Bunu, “bölge ülkelerinin ABD ile olan seçkin ilişkilerine saygısızlık, bölge ülkelerine ve halklarına karşı düşmanlığı körükleyerek küresel güvenlik ve barışı tehdit eden, vahim sonuçlar doğuracak aşırıcı bir yaklaşım” olarak nitelendirilen açıklamada, ABD’den “dünyadaki barış yanlısı tüm ülkeler tarafından reddedilen bu yaklaşıma” ilişkin tutumunu netleştirmesi talep edildi.
Arap Birliği Genel Sekreteri Ahmed Ebu Gayt, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından yaptığı açıklamada, Huckabee tarafından dile getirilen “aşırıcı ifadeleri” kınadığını belirtti.
Söz konusu açıklamaların, “diplomasinin tüm temel kurallarına ve normlarına aykırı olmasının yanı sıra mantık ve sağduyuyla da bağdaşmadığını” kaydeden Ebu Gayt, Huckabee’nin sözlerinin, “ABD’nin politika ve tutumlarıyla çeliştiğini ve İsrail’deki sağcı kamuoyuna hoş görünmeyi amaçladığını” ifade etti.
Ebu Gayt, “Herhangi bir temele dayanmayan bu gibi aşırıcı açıklamaların” duyguları körüklediği, dini ve milli hassasiyetleri tahrik ettiği uyarısında bulundu.
MISIR, HUCKABEE’NİN AÇIKLAMALARINI KINADI
Mısır Dışişleri Bakanlığından yapılan açıklamada da Huckabee’nin açıklamalarının kınandığı, Tel Aviv yönetiminin Filistin ve Arap toprakları üzerinde herhangi bir egemenliğinin bulunmadığı vurgulandı.
Açıklamada, Huckabee’nin sözlerinin, uluslararası hukukun ilkelerine açık bir aykırılık teşkil ettiği belirtildi.
Huckabee’nin söz konusu açıklamalarının, ABD Başkanı Donald Trump’ın Gazze Şeridi’ndeki savaşın sona erdirilmesine ilişkin ortaya koyduğu vizyonla çeliştiği kaydedildi.
Açıklamada, “İsrail’in işgal altındaki Filistin toprakları ya da diğer Arap toprakları üzerinde egemenliği yoktur.” ifadeleri kullanıldı.
ÜRDÜN’DEN, ABD’NİN İSRAİL BÜYÜKELÇİSİNİN “NİL’DEN FIRAT’A UZANAN BÖLGE İSRAİL’İN HAKKI” AÇIKLAMASINA TEPKİ
Ürdün Dışişleri Bakanlığı tarafından yapılan yazılı açıklamada, söz konusu ifadelerin diplomatik teamülleri ihlal ettiği, bölge ülkelerinin egemenliğine zarar verdiği ve uluslararası hukuk ile Birleşmiş Milletler Şartı’na açıkça aykırı olduğu belirtildi.
Bakanlık Sözcüsü Büyükelçi Fuat el-Mecali de açıklamasında Huckabee’nin açıklamalarını, “provokatif ve sorumsuz” olarak nitelendirerek, bu söylemlerin ABD Başkanı Donald Trump’ın işgal altındaki Batı Şeria’nın ilhakını reddeden açıklanmış tutumuyla da çeliştiğini vurguladı.
Açıklamada, Batı Şeria’nın Doğu Kudüs ve Gazze Şeridi dahil olmak üzere uluslararası hukuka göre işgal altındaki Filistin toprağı olduğu ifade edilerek, iki devletli çözüm temelinde bağımsız Filistin devletinin hayata geçirilmesinin adil ve kapsamlı barışın tek yolu olduğu ifade edildi.
Açıklamada ayrıca Gazze’de istikrarın sağlanması için çabaların yoğunlaştırılması gerektiği belirtilerek, tırmandırıcı ve hukuki değeri bulunmayan açıklamalar yerine uluslararası kararların uygulanmasına odaklanılması çağrısında bulunuldu.
IRAK VE KUVEYT
Irak Dışişleri Bakanlığından konuyla ilgili yazılı açıklama yapıldı.
“ABD İsrail Büyükelçisi’nin, İsrail’in Orta Doğu’nun tamamı üzerinde kontrol sağlamasının kabul edilebilir olabileceğine dair açıklamalarını şiddetle kınıyoruz ve büyük bir esefle karşıladık.” denilen açıklamada, bu açıklamaların tehlikeli bir aşırılık teşkil etmekte olup uluslararası hukuk ilkeleriyle çeliştiği ifade edildi.
Söz konusu açıklamanın devletlerin egemenliğine, bağımsızlığına ve toprak bütünlüğüne yönelik ihlal niteliği taşıdığı, bunun yanı sıra bölgenin güvenliği ve istikrarı üzerinde olumsuz sonuçlar doğurabilecek nitelikte olduğu kaydedildi.
Öte yandan Kuveyt, Büyükelçi Huckabee’nin açıklamalarını “sorumsuz” olarak nitelendirerek şiddetle kınadı.
Kuveyt Dışişleri Bakanlığından yapılan yazılı açıklamada, söz konusu ifadelerin reddedildiği vurgulanırken, Huckabee’nin ifadelerinin uluslararası hukukun açık ihlali olduğu belirtildi.
Açıklamada ayrıca, Filistin halkının devredilemez kendi kaderini tayin hakkına ve 1967 sınırları temelinde, başkenti Doğu Kudüs olan bağımsız bir Filistin Devleti kurma hakkına verilen desteğin sürdürüleceği bildirildi.
UMMAN
Bakanlıktan yapılan yazılı açıklamada, söz konusu beyanların uluslararası hukuku ve BM kararlarını ihlal ettiği, barış umutlarını zayıflattığı ve bölgenin güvenlik ile istikrarını tehdit ettiği vurgulandı.
Umman’ın bu tür açıklamaları kesin bir dille reddettiği belirtildi.
Açıklamada, “ABD’nin İsrail Büyükelçisi Huckabee tarafından yapılan ve işgal altındaki Filistin toprakları da dahil olmak üzere Arap toprakları üzerinde kontrolün dayatılmasının gayrimeşru biçimde kabulünü ima eden açıklamaları şiddetle kınıyor ve lanetliyoruz.” denildi.
Umman’ın Filistin halkının kendi kaderini tayin hakkına, 4 Haziran 1967 sınırları temelinde ve Doğu Kudüs’ü başkent kabul eden bağımsız bir devlet kurulmasına yönelik desteğinin yinelendiği açıklamada, tüm Arap topraklarındaki işgalin sona erdirilmesi çağrısı tekrarlandı.
