Alpkan Koç
Türkiye’nin plastik kirliliğinin azaltılması, kaynakların daha verimli kullanılması ve geri dönüşüm ekonomisinin güçlendirilmesine yönelik çalışmalar İstanbul’da düzenlenen Türkiye Plastik Atık Çalıştayı ile kapsamlı şekilde ele alınmaya başlandı.
İSTANBUL’DAN DÜNYAYA SIFIR ATIK MESAJI
Programın açılışında konuşan İstanbul Valisi Davut Gül, plastik kirliliğinin yalnızca Türkiye’nin değil, sınırları aşan küresel bir sorun olduğunu belirtti.
Çevre, hava, deniz ve toprağın korunmasına ilişkin meselelerin ülkelerin sınırları içerisinde değerlendirilemeyeceğine dikkati çeken Gül, Türkiye’de bu alanda önemli çalışmalar yürütüldüğünü ifade etti.
Gül, sözlerini şöyle sürdürdü:
“Sınırları kontrol edilebiliyor ama çevreyle ilgili, havayla, denizlerle, toprakla ilgili, hele ithalatın ihracatın bu kadar yaygın olduğu bir dönemde mesele yerel değil, küresel bir mesele. Bunun farkında olarak Sayın Cumhurbaşkanımızın liderliğinde, Çevre Şehircilik Bakanımız Murat Kurum koordinasyonunda önemli mesafeler katedildi. Yeterli mi? Sorun ortadan kalktı mı? Hiç şüphesiz kalkmadı. Halen gidilecek bir yol var mı? Evet, var. İstanbul da bunların içerisinde en isabetli şehirlerden bir tanesi. 60 üniversitemiz var, 1 milyondan fazla üniversite öğrencimiz var, 3 milyona yakın orta ve ilköğretim öğrencimiz var. Dolayısıyla da bir kültür oluşacaksa, bir şehirden dünyaya mesaj verilecekse ‘Sıfır Atığın Başkenti’ iddiasıyla ortaya çıkan İstanbul’da yapılabilir. Başta Samed Başkanımız olmak üzere, himayelerini esirgemeyen saygıdeğer Emine Erdoğan Hanımefendiye, bugün çok yoğun programına rağmen gelen Sayın Kültür ve Turizm Bakanımıza ve tüm katılımcılara teşekkür ediyor, çalıştayın hayırlara vesile olmasını diliyorum.”
PLASTİK KİRLİLİĞİNE BÜTÜNCÜL YAKLAŞIM
Sıfır Atık Vakfı Başkanı ve COP31 Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonu Samed Ağırbaş da konuşmasında, plastik kullanımının hayatın birçok alanında önemli işlevler üstlendiğini ancak asıl sorunun ihtiyaç dışı kullanım ve kullanım sonrasındaki süreç olduğunu vurguladı.
Plastik kirliliğinin denizler, kıyılar ve kentlerle sınırlı olmadığını belirten Ağırbaş, tarımdan sanayiye, turizmden şehirleşmeye kadar farklı alanlarda ortaya çıkan sorunun Türkiye’nin tamamını ilgilendirdiğini söyledi.
Ağırbaş, şu ifadeleri kullandı:
“Sıfır Atık Hareketi’ni başlatan ve bu hareketin küresel bir vizyona dönüşmesine öncülük eden Sıfır Atık Vakfı Onursal Başkanımız Sayın Emine Erdoğan Hanımefendinin selamlarını sizlere iletmek istiyorum. Plastik, hayatımıza bir sorun olarak değil, bir çözüm olarak girdi. Gıdadan sağlığa, tarımdan sanayiye kadar hayatımızın pek çok alanında önemli imkanlar sundu ve sunmaya devam ediyor. Bu nedenle meselemiz, plastiği hayatımızdan tamamen çıkarmak değildir. Asıl meselemiz, nerede gerçekten ihtiyaç duyduğumuzu, nerede gereğinden fazla kullandığımızı ve kullandıktan sonra ne yaptığımızı sorgulamak.”
Atığın önlenmesi, azaltılması, yeniden kullanılması ve ekonomiye kazandırılmasının Sıfır Atık yaklaşımının temel unsurları olduğunu belirten Ağırbaş, çalıştayın da bu anlayışın yeni bir adımı olduğunu ifade etti.
ÇALIŞTAY HAZIRLIKLARI SAHADA YÜRÜTÜLDÜ
Çalıştayın hazırlık sürecinde yalnızca masa başında çalışma yapılmadığını aktaran Ağırbaş, Adana, Mersin, Muğla ve Antalya’da valilerin başkanlığında kamu kurumları, yerel yönetimler, üniversiteler, özel sektör ve sivil toplum kuruluşlarıyla görüşmeler gerçekleştirildiğini belirtti.
Sahadaki incelemelerde tarım alanları, akarsular, sanayi bölgeleri, limanlar, turizm merkezleri ve kıyılardaki plastik kaynaklı sorunların değerlendirildiğini anlatan Ağırbaş, elde edilen verilerin çalıştayın gündemine taşındığını kaydetti.
“GEREKİYORSA PLASTİK ATIK İTHALATI YASAKLANMALI”
Mevzuat ve denetim mekanizmalarının sonuçlarının da sorgulanması gerektiğini belirten Ağırbaş, plastik kirliliğiyle mücadelede daha etkili adımların tartışılması gerektiğini söyledi.
Ağırbaş, şöyle konuştu:
PLASTİK KİRLİLİĞİNİN SINIRI BULUNMUYOR
Plastik meselesinin aynı zamanda gıda güvenliği, insan sağlığı, iklim, ekonomi ve uluslararası rekabet açısından değerlendirilmesi gerektiğini belirten Ağırbaş, çevresel performansın ihracat ve pazara erişim açısından da önem kazandığını dile getirdi.
ALTI TEMEL EKSENDE ÇALIŞILACAK
Türkiye Plastik Atık Çalıştayı’nın altı temel başlık üzerine kurulduğunu belirten Ağırbaş, bunları atık, kirlilik, çevre, ekonomi, gıda güvenliği ve insan sağlığı olarak sıraladı.
Ağırbaş, şöyle konuştu:
“Çünkü kirliliğin sınırı yok. Üstelik zamanla parçalanıyor. Mikroplastiklere dönüşüyor. Toprağa, suya, canlılara ve oradan gıda zincirine kadar ulaşabiliyor. Bu nedenle plastik meselesi yalnızca bir atık ve çevre kirliliği meselesi değildir. Gıda güvenliği meselesidir. İnsan sağlığı meselesidir. Aynı zamanda iklim, ekonomi ve rekabet meselesidir. Çünkü bugün çevresel performans ihracatın, pazara erişimin ve uluslararası rekabet gücünün de belirleyicilerinden biri haline gelmiştir. Türkiye Plastik Atık Çalıştayı’nı altı temel eksen üzerine kurduk, atık, kirlilik, çevre, ekonomi, gıda güvenliği, insan sağlığı. Bizim hedefimiz çevre ile ekonomi arasında bir tercih yapmak değil, çevreyi koruyan, ekonomiyi güçlendiren ve insanı merkeze alan bir dönüşümü birlikte gerçekleştirmek. Çalıştayımızın hedefini de bu anlayışla ifade ediyoruz. Atığı azaltan, kirliliği önleyen Türkiye: Temiz çevre, güçlü ekonomi, güvenli gıda, sağlıklı nesiller.”
Çalıştayda iki gün boyunca 15 tematik çalışma masasında plastik döngüsünün farklı aşamalarının ele alınacağı bildirildi. Üretim ve tüketim süreçlerinden yeniden kullanıma, toplama ve ayrıştırmadan geri dönüşüme, mevzuattan ticarete, mikroplastiklerden gıda güvenliğine ve insan sağlığına kadar çok sayıda konu değerlendirilecek.
TÜRKİYE’NİN PLASTİK VİZYONU İÇİN SOMUT ÇIKTILAR HEDEFLENİYOR
Çalıştayın sonunda tematik masa raporları hazırlanması, Türkiye Plastik Döngüsü Sonuç Raporu ve sonuç bildirisi oluşturulması planlanıyor.
Çalışmadan elde edilecek çıktıların Türkiye’nin ulusal mevzuat ve strateji belgelerinin yanı sıra uluslararası gelişmeler doğrultusunda şekillenen 2053 Türkiye Plastik Vizyonu’na katkı sunması hedefleniyor.
Ağırbaş, çalıştaydan somut, uygulanabilir ve ölçülebilir sonuçlarla ayrılmak istediklerini belirterek şöyle konuştu:
“Bütün bu çalışmaların sonunda ulaşmak istediğimiz hedef açık. Türkiye’nin plastikle kurduğu ilişkiyi yeniden tasarlamak. Kaynaklarını verimli kullanan, kendi atığını toplayıp ekonomiye yeniden kazandıran, sanayisinin rekabet gücünü artıran, çevresini, gıda güvenliğini ve insan sağlığını koruyan bir Türkiye hedefliyoruz. Bunu hiçbir kurum tek başına gerçekleştiremez. Kamuyu, yerel yönetimleri, özel sektörü, bilim dünyasını, sivil toplumu ve vatandaşlarımızı aynı hedef etrafında buluşturmak zorundayız.”
Çalıştaya Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy ile Sanayi ve Teknoloji Bakan Yardımcısı Çetin Ali Dönmez de katılarak konuşma yaptı.
17 BAKANLIK VE YAKLAŞIK 50 KAMU KURULUŞU KATILIYOR
Ortak Akıl Platformu kapsamında gerçekleştirilen çalıştay, plastik döngüsünün farklı aşamalarında görev ve sorumluluk üstlenen 17 bakanlık ile yaklaşık 50 genel müdürlük, başkanlık ve bağlı kuruluşun katılımıyla düzenleniyor.
Programa ayrıca valilikler ve yerel yönetimler, üniversiteler, meslek kuruluşları, sivil toplum kuruluşları, özel sektör ve finans kuruluşlarının temsilcileri ile alan uzmanları katılıyor.
Çalıştayda plastik kullanımının azaltılması, gereksiz tüketimin ve israfın önlenmesi, ürün tasarımı, ham madde ve üretim süreçleri, tüketim, yeniden kullanım, toplama, ayrıştırma, geri dönüşüm ve geri kazanım gibi başlıkların yanı sıra ikincil ham madde kullanımı ve plastik kirliliğinin önlenmesine yönelik politikalar da bütüncül bir yaklaşımla değerlendirilecek.
Çalıştayın yarın gerçekleştirilecek oturumlarla devam edeceği bildirildi.
Kaynak: Anadolu Ajansı (AA)
