Alpkan Koç
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Malazgirt Zaferi’nin yıl dönümü için düzenlenen programda yaptığı konuşmasında, “Terörsüz Türkiye” ve “Terörsüz Bölge” hedeflerine vurgu yaptı.
Malazgirt Meydan Muharebesi Tarihi Milli Parkı’nda düzenlenen programda, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın “Atımızın kuyruğunu bağladık.” vurgusu dikkat çekti.
“ATIMIZIN KUYRUĞUNU BAĞLADIK”
Cumhurbaşkanı Erdoğan, ilgili kısımda şunları söyledi:
“Millet olarak bizim çok eski bir geleneğimiz var. Bir sefere çıktığımız zaman, bir yola baş koyduğumuz, bir işe giriştiğimiz zaman atımızın kuyruğunu bağlarız. Bunu ne olursa olsun geri dönmeyeceğimizi, sonuna kadar gideceğimizi anlatmak için yaparız.
İşte biz de Türkiye Yüzyılı’nı inşa etmek için atımızın kuyruğunu bağladık. Terörsüz Türkiye ve terörsüz bölge hedeflerimizi gerçekleştirmek üzere atımızın kuyruğunu bağladık.
İçinde bulunduğumuz coğrafyayı yeniden barış ve esenlik yurdu yapmak için atımızın kuyruğunu bağladık. Terör gibi ebedi kardeşliğimize vurulan hançerleri söküp atmak için atımızın kuyruğunu bağladık.”
“KUYRUK TÜGMEK”
Tarihsel Türk savaş kültüründe, savaşlardan önce atların kuyruğunun düğümlendiği geleneği, tarihsel kaynaklarda yer alıyor.
Atlarının kuyruklarının düğümlenmesi, savaş sırasında atların hareketlerinin engellenmesini önleme amacıyla uygulanıyordu. Bu sayede askerler, savaş meydanında daha hızlı hareket edebiliyordu.
Tarihsel süreç içinde atın kuyruğunun bağlanması, “mücadeleden geri dönmeme” şeklinde sembolik bir anlam kazandı.
Eski Türklerde atların kuyruğunun bağlanmasına, “düğümlemek” anlamına gelen “kuyruk tügmek” veya “at çermetmek” deniyordu.
ALP ARSLAN, MALAZGİRT ÖNCESİNDE ATININ KUYRUĞUNU BAĞLADI
Konuyla ilgili en önemli bilinen örneklerden biri, doğrudan Malazgirt Zaferi öncesine ait.
Tarihsel kaynaklarda, Sultan Alp Arslan’ın 1071’deki Malazgirt Meydan Muharebesi öncesinde atının kuyruğunu kendi elleriyle bağladığı aktarılıyor.
“Ölürsem kefenim olsun” dediği beyaz elbisesini giydikten sonra bu ritüeli gerçekleştiren Sultan, ordusundaki tüm savaşçılara da atlarının kuyruklarını düğümlemelerini emrettiği kaynaklarda yer alıyor.
KAŞGARLI MAHMUD’UN AKTARIMI: “ALP ER ATIN ÇERMETTİ”
Kaşgarlı Mahmud’un Malazgirt zaferinden kısa süre sonra 1074 yılında kaleme aldığı Dîvânu Lugâti’t-Türk adlı eserinde, “Alp er atın çermetti. Yiğit adam atının kuyruğunu öldürdü.” ifadesi yer alıyor.
Eserde, bunun bir yiğitlik, kahramanlık alameti olarak görüldüğü belirtiliyor.
TONYUKUK ANITI’NDA “TÜGÜNLÜG ATIG”
Atların kuyruğunun bağlanmasına, Türk tarihinin en eski yazılı kaynakları olan Orhun Yazıtları’nda da yer veriliyor.
Vezir Tonyukuk Yazıtı’nda, Tonyukuk’un ağzından yaptıkları anlatılırken, “Türk bodun ara yaraklıg yagıg yeltürmedim tügünlüg atıg yügürtmedim.” ifadesi yer alıyor.
“Türk budunun içinde silahlı düşmanları gezdirmedim, kuyruğu düğümlü atlarını koşturmadım.” anlamına gelen bu ifade, at kuyruğu bağlanmasının askeri bir harekat simgesi olduğunu gösteriyor.
