Alpkan Koç
Dünyanın gözü ABD-İran savaşına çevrildi.
İran ile ABD ve İsrail arasında altı aydır devam eden savaşın en kritik cephelerinden biri, küresel petrol ve doğalgaz ticaretinin önemli geçiş noktalarından Hürmüz Boğazı oldu.
68 OLAY KAYITLARA GEÇTİ
Birleşmiş Milletler’e bağlı Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO), savaş boyunca Basra Körfezi ve çevresindeki sularda 68 olayın doğrulandığını açıkladı.
Buna göre bölgede ortalama her 2,6 günde bir olay yaşandı.
IMO verilerine göre olaylarda en az 20 denizci veya liman çalışanı hayatını kaybetti, 35 kişi yaralandı, bir kişi ise kayıp olarak kayıtlara geçti.
EN FAZLA TANKERLER ETKİLENDİ
Savaş boyunca ticari gemiler de sık sık hedef oldu. Kaydedilen olayların yaklaşık yarısında tankerler, yüzde 20’sinde konteyner gemileri, yüzde 15’inde ise dökme yük gemileri yer aldı.
Birleşik Krallık Deniz Ticareti Operasyonları (UKMTO), kaydedilen 68 olaydan 47’sini saldırı olarak sınıflandırdı.
En fazla olay Liberya bayraklı gemilerde yaşandı.
Bu gemiler 13 olaya karışırken, Panama ve Marshall Adaları bayraklı gemiler 10’ar olayla ikinci sırada yer aldı. İran bayraklı gemilerin ise dört olayda yer aldığı bildirildi.
BARIŞ GÖRÜŞMELERİ SIRASINDA SALDIRILAR YAŞANDI
Denizdeki olayların sıklığı, savaşın farklı dönemlerinde önemli ölçüde değişti.
Şubat sonunda savaşın başlamasından haziran ortasında barış görüşmeleri için çerçeve anlaşmaya varılmasına kadar bölgede ortalama her 2,3 günde bir olay kaydedildi.
Bu dönemde 16 kişi hayatını kaybetti, 19 kişi yaralandı.
Olaylar Hürmüz Boğazı’nın hem doğusunda hem batısında Irak, İran, Katar, Suudi Arabistan, Umman ve Birleşik Arap Emirlikleri açıklarında görüldü.
Barış görüşmelerinin devam ettiği ve yaklaşık 7 Temmuz’a kadar süren dönemde ise olayların sıklığı 4,6 günde bire geriledi.
Bu süreçte beş olay kaydedilirken herhangi bir can kaybı ya da yaralanma bildirilmedi.
GÖRÜŞMELER ÇÖKTÜ, TANSİYON YENİDEN YÜKSELDİ
Ancak müzakerelerin çökmesinin ardından Hürmüz ve çevresindeki olayların yeniden hızlandığı belirtildi.
Son dönemde ortalama her 2,8 günde bir olay kaydedilirken, dört kişi hayatını kaybetti, 16 kişi yaralandı ve bir kişi kayboldu.
İran, savaşın ardından da Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrolünü sürdürmek ve geçiş yapan gemilerden ücret almak istiyor.
Tahran yönetimi daha önce İran’ın izin vermediği alternatif güzergahları kullanan gemileri uyarmıştı.
