Alpkan Koç
Özet:
Fransa, hızlı moda devi Shein ve benzeri online platformlara karşı kapsamlı bir mücadeleye hazırlanıyor. Küçük ve orta ölçekli işletmelerden sorumlu Bakan Serge Papin, 2026’yı bu platformlara karşı “direniş yılı” ilan ederken, haksız rekabet ve tüketici kurallarının ihlali gerekçesiyle hem ulusal hem de AB düzeyinde yeni adımların sinyalini verdi.
“Haksız Rekabet Var, Kurallar Herkes İçin Geçerli Olmalı”
Papin, perşembe günü TF1
Bakan, bu durumun açıkça “haksız rekabet” yarattığını vurgulayarak, “Fransız perakendecilere uygulanan tüketici kuralları online platformlar için de geçerli olmalı” dedi.
Mahkeme Süreci ve Yeni Yetki Arayışı
Paris’te bir mahkemenin, Aralık ayında hükümetin Shein’in faaliyetlerini üç ay süreyle askıya alma talebini reddetmesinin ardından, Fransa hükümetinin temyiz başvurusu önümüzdeki günlerde görüşülmeye başlanacak. Askıya alma talebi, Shein’in pazar yerinde çocuklara benzeyen cinsel içerikli oyuncakların satışta olduğunun tespit edilmesi üzerine gündeme gelmişti.
Shein, söz konusu ürünlere yönelik denetim mekanizmaları kurduğunu ve pazar yerini kısmen yeniden açtığını açıklarken, son gelişmelere ilişkin yorum yapmaktan kaçındı.
Papin, bu tür ihlallerin “istisna değil, sistemik” olduğunu savunarak, Shein’in kamu düzeni açısından bir sorun teşkil ettiği yönündeki argümanlarının mahkeme nezdinde karşılık bulacağına inandığını söyledi.
Mahkeme Kararı Olmadan Askıya Alma Gündemde
Papin ayrıca, iki Fransız milletvekilinin, hükümete mahkeme kararına gerek olmaksızın online platformları askıya alma yetkisi verecek bir yasa teklifi üzerinde çalıştığını açıkladı. Bakan, açıkça Shein’in Fransa’daki satışlarının düşmesini arzuladığını da dile getirdi.
Shein’in Çin’deki fabrikalardan doğrudan tüketiciye gönderim modeline dayanan düşük fiyatlı ürünleri, Avrupa genelinde geleneksel perakendecilerin pazar payı kaybetmesine yol açarken, Fransa bu modele karşı en sert tepkiyi veren ülkelerden biri konumunda.
Vergi Hamleleri: Fransa ve AB Devrede
Fransa, 1 Mart itibarıyla küçük paketlere 2 euro ek vergi uygulamasını hayata geçirmeye hazırlanıyor. Benzer şekilde European Union da yaz aylarında, daha önce gümrük vergisinden muaf olan küçük gönderiler için 3 euro tutarında bir vergi uygulamasını devreye sokmayı planlıyor. Amaç, Shein ve benzeri platformların agresif fiyat rekabetini sınırlamak.
Türkiye Cephesi: SHEIN ve TEMU Geri Adım Attı
Fransa ve Avrupa genelinde artan baskılar, Türkiye’de de benzer bir süreci beraberinde getirdi. Son aylarda hem SHEIN hem de Çin merkezli e-ticaret platformu Temu, Türkiye pazarındaki faaliyetlerini fiilen durdurdu ya da ciddi biçimde geri çekti.
Türkiye’de artan gümrük denetimleri, ithalat süreçlerindeki sıkılaşma ve düşük fiyatlı ürünlere yönelik kamuoyu tepkisi, bu platformların iş modelini zorlaştırdı. Özellikle tüketici hakları, ürün güvenliği ve vergi uygulamaları konusundaki belirsizlikler, Türkiye pazarının cazibesini azalttı.
Küresel Baskı Artıyor
SHEIN ve TEMU’nun Türkiye’den geri adım atması, Fransa ve AB’de gündeme gelen yeni düzenlemelerle birlikte değerlendirildiğinde, hızlı moda ve doğrudan gönderim modeline dayalı e-ticaret platformlarının küresel ölçekte daha zorlu bir döneme girdiğine işaret ediyor. Uzmanlara göre, bu platformlar önümüzdeki dönemde daha sıkı regülasyonlar, ek vergiler ve pazar kayıplarıyla karşı karşıya kalabilir.
