Alpkan Koç
Dünyada küresel ısınmaya bağlı olarak yaşanan iklim krizi, mevsim sıcaklıklarının normalin çok üzerinde ya da altında seyretmesine neden oluyor.
Dünya Meteoroloji Örgütüne (WMO) göre, Pasifik Okyanusu’nun tropikal kesimlerindeki yüzey sularının normalden fazla ısınmasıyla ortaya çıkan ve küresel hava koşullarını etkileyen El Nino iklim olayı bu yıl hızla güçleniyor.
Güçlü bir doğal iklim olayı olan El Nino, küresel sıcaklıkları artırarak aşırı hava olayları riskini yükseltiyor.
2027’DE REKOR SICAKLIKLAR KAYDEDİLECEK
BBC’de yer alan habere göre; insan kaynaklı iklim değişikliğinin etkileriyle birleştiğinde İngiltere Meteoroloji Ofisi (Met Office) bu durumun 2027 yılını büyük olasılıkla rekor düzeydeki en sıcak yıl yapacağını bildiriyor.
Dünya genelindeki hava modellerinin hali hazırda etkilendiğine dair kanıtlar artıyor.
Hindistan’da muson yağmurlarının ortalamanın altında kalması ve Atlas Okyanusu’ndaki kasırga hareketliliğinin baskılanması bu etkiler arasında gösteriliyor.
“DAHA ÖNCE HİÇ BU KADAR YOĞUN BİR EL NİNO SİNYALİ GÖRMEMİŞTİM”
El Nino, İngiltere’yi de daha yağışlı ve fırtınalı bir sonbahar riskiyle karşı karşıya bırakabilir.
İngiltere Meteoroloji Ofisi Uzun Vadeli Tahminler Başkanı Profesör Adam Scaife, “Bunun emsalsiz bir olay olduğunu açıkça belirtmeliyiz” değerlendirmesini yaptı.
Scaife,“Tahminlerimizde daha önce hiç bu kadar yoğun bir El Nino sinyali görmemiştim” ifadelerini kullandı.
EL NİNO NEDİR?
El Nino, yaklaşık iki ila yedi yılda bir meydana gelen ve ortalama bir yıl süren doğal bir hava modelidir.
Pasifik Okyanusu boyunca doğudan batıya doğru esen alize rüzgarları zayıflayabilir hatta yön değiştirebilir.
Bu durum sıcak suyun doğuya doğru yayılmasına imkan tanır.
Okyanustan atmosfere ısı salınmasıyla birlikte küresel sıcaklıklar yükselir ve yağış modelleri kayar.
Bilim insanları, Pasifik’in kritik bir bölgesindeki deniz yüzeyi sıcaklıklarının ortalamanın 0,5 derece veya daha fazla üzerine çıkmasıyla El Nino ilan eder.
BU YIL MEVCUT SICAKLIKLARIN ÜZERİNE ÇIKABİLİR
Mevcut ölçümler, sıcaklıkların normalin 2 dereceden fazla üzerinde olduğunu gösteriyor.
Met Office’in son tahminleri, El Nino’nun bu yılın ilerleyen dönemlerinde zirve noktasına yaklaşmasıyla sıcaklık sapmalarının 3 dereceyi aşabileceğine işaret ediyor.
19. YÜZYILDAN BU YANA YAŞANAN EN GÜÇLÜ OLAY
Bu durum, kayıtların tutulmaya başlandığı 1950 yılından bu yana görülmemiş bir seviye anlamına gelirken, muhtemelen 19. yüzyıldan bu yana yaşanan en güçlü olaya karşılık geliyor.
Okyanusun daha derin kısımlarındaki yüksek sıcaklıklar (bazı bölgelerde 100 metre derinlikte normalin yaklaşık 8 derece üzerinde) El Nino’yu güçlendiren bir sıcak su deposu işlevi görebilir.
“REKOR KIRACAK BİR OLAY İLE KARŞI KARŞIYAYIZ”
ABD merkezli araştırma grubu Berkeley Earth’ten iklim bilimci Dr. Zeke Hausfather, “Bu olay gelişmeye devam ederken önümüzde katedilecek uzun aylar var. Bu durum, rekor kıracak bir olayla karşı karşıya olduğumuz yönündeki güvenimizi artıran nedenlerden biridir” açıklamasını yaptı.
SON 1000 YILIN EN BÜYÜK EL NİNO OLAYI
Bazı iklim grupları Met Office’in tahmininden daha güçlü, hatta ortalamanın 4 derece üzerinde bir seyir öngörüyor.
Hausfather, bunun gerçekleşmesi halinde “Geçmişe dönük kesin bir şey söylemek imkansız olsa da bunun son 500 hatta 1000 yılın en güçlü El Niño olayı olabileceğini söylemek ihtimal dışı değildir” ifadelerini kullandı.
KÜRESEL HAVA HAREKETLERİ
Isının okyanus genelindeki dağılımında yaşanan değişim ile atmosferdeki rüzgar modellerindeki kaymalar, tüm dünyada hava durumu üzerinde geniş çaplı etkilere yol açabiliyor.
Hiçbir El Nino olayı bir diğeriyle tamamen aynı değildir ve hava modelleri üzerindeki etkiler farklılık gösterebilir. Ancak etkilerin şimdiden hissedilmeye başladığına dair veriler bulunuyor.
Örneğin, El Nino yıllarında Güney Asya’da yaz muson yağmurları azalabiliyor. 2026 yılındaki yağışlar da şu ana kadar normalin oldukça altında seyrediyor.
Karayipler ve tropikal Atlas Okyanusu’ndaki rüzgar modellerindeki değişimler ise kasırga hareketliliğini azaltabiliyor.
Bu sezonda şu ana kadar sadece üç adlandırılmış fırtına meydana geldi.
Tropikal Pasifik’e yakın bölgelerde El Nino’nun etkisi derin hissedilebiliyor. Avustralya’da kuraklık ve orman yangınları riski artarken; Peru, Ekvador ve ABD’nin güneyinde sel tehdidi yükseliyor.
2027 EN SICAK YIL OLACAK
El Nino olayları sırasında okyanustan atmosfere önemli miktarda ısı salınıyor.
Met Office iklim bilimcisi Dr. Nick Dunstone, bu durumun küresel ortalama sıcaklıkta bir artışa yol açabileceğini ifade ediyor.
Dunstone, “Bu nedenle 2027 yılının, rekor düzeydeki en sıcak yıl olan 2024’ün yerini alması çok muhtemeldir” dedi.
İNSANİ KRİZ UYARISI
Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü ayın başlarında yaptığı uyarıda, El Nino’nun risk altındaki ülkelerde tensel düzeyde milyonlarca insanı kriz seviyesinde gıda güvensizliğiyle karşı karşıya bırakabileceğini duyurmuştu.
