Alpkan Koç
Körfez bölgesinde kurulması gündeme gelen yeni güvenlik düzeni, Türkiye açısından yalnızca siyasi ve askeri değil, ekonomik sonuçları bakımından da önem taşıyor.
Suudi Arabistan öncülüğünde Mekke’de imzalanan Ortak Savunma Anlaşması’nın hayata geçirilmesi halinde, Ankara için yeni iş birliği alanlarının ortaya çıkabileceği değerlendiriliyor.
Özellikle savunma sanayii, enerji, ulaştırma ve lojistik, turizm ile Körfez ülkelerinden gelecek yatırımlar, Türkiye ekonomisinin anlaşmadan fayda sağlayabileceği başlıca alanlar arasında gösteriliyor.
Ekonomi çevrelerine göre, anlaşmanın uzun vadeli ve kurumsal bir yapıya kavuşması durumunda Türkiye’nin öne çıkacağı sektörlerin başında savunma sanayii geliyor.
SAVUNMA SANAYİİNDE YENİ İHRACAT VE ORTAK ÜRETİM FIRSATI
Analiz’de yer alan habere göre; Türkiye’nin son yıllarda kapasitesini artırdığı insansız hava araçları, zırhlı araçlar, elektronik harp sistemleri ve mühimmat üretimi, olası ortak savunma projelerinde Ankara’yı önemli tedarikçilerden biri haline getirebilir.
Özellikle Körfez ülkeleriyle geliştirilecek ortak üretim ve teknoloji paylaşımı projeleri öne çıkıyor.
Sektör temsilcilerine göre bu tür iş birlikleri savunma ihracat gelirlerini artırabilir, yüksek katma değerli üretimi destekleyebilir ve Türkiye’ye daha fazla döviz girişi sağlayabilir.
TÜRK SAVUNMA ŞİRKETLERİNE UZUN VADELİ SİPARİŞ FIRSATI
Aslında bunun zemini tamamen yeni de değil. Türkiye, son yıllarda Orta Doğu ve Körfez ülkeleriyle savunma alanında çeşitli anlaşmalar imzaladı.
Mekke merkezli yeni bir güvenlik yapısının oluşması halinde Türk savunma şirketleri için uzun vadeli siparişlerin önü açılabilir.
ENERJİDE GÜVENLİ HAT TÜRKİYE’NİN MALİYETLERİNİ DÜŞÜREBİLİR
Yeni mekanizmanın Türkiye ekonomisi üzerindeki en önemli etkilerinden biri ise enerji tarafında görülebilir.
Kızıldeniz, Basra Körfezi ve Hürmüz Boğazı hattında güvenliğin artması, petrol ve LNG sevkiyatlarında yaşanabilecek aksama riskini azaltabilir. Bunun yanında navlun ve sigorta maliyetlerinin gerilemesi, enerji fiyatlarındaki sert dalgalanmaların da sınırlanmasına katkı sağlayabilir.
Türkiye açısından bu başlık özellikle önemli. Çünkü enerji ithalatına yüksek bağımlılık nedeniyle bölgedeki her güvenlik sorunu doğrudan maliyetlere yansıyabiliyor.
Dolayısıyla Körfez hattında daha istikrarlı bir ortam oluşması, cari açık ve enflasyon üzerinde dolaylı da olsa olumlu bir etki yaratabilir.
KÖRFEZ SERMAYESİ TÜRKİYE’YE YÖNELEBİLİR
Anlaşmanın siyasi ilişkileri daha da güçlendirmesi durumunda bir başka önemli gelişme Körfez sermayesinde yaşanabilir.
Ekonomistler, Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri ve Katar kaynaklı doğrudan yatırımların yeniden hız kazanabileceğine dikkat çekiyor.
Özellikle altyapı projeleri, enerji yatırımları, liman işletmeleri, finans ve fintech girişimleri, gayrimenkul ve turizm öne çıkan alanlar arasında.
Türkiye ile Körfez ülkeleri arasında son dönemde yeniden güçlenen ekonomik ilişkilerin, güvenlik alanındaki iş birliğiyle birlikte daha kurumsal ve uzun vadeli bir zemine oturabileceği değerlendiriliyor.
Yani mesele yalnızca savunma değil. Güven ortamının güçlenmesi, yatırım kararlarını da doğrudan etkileyebilir.
TÜRKİYE’NİN LOJİSTİK MERKEZ HEDEFİNE KÖRFEZ DESTEĞİ
Türkiye’nin Avrupa, Kafkasya, Orta Asya ve Orta Doğu arasında bir lojistik merkez olma hedefi de yeni savunma mekanizmasından etkilenebilecek başlıklardan biri.
Kızıldeniz ve Körfez hattındaki ticaret yollarının daha güvenli hale gelmesi durumunda Türk limanlarının ve lojistik şirketlerinin transit taşımacılıktan aldığı pay artabilir.
Depolama ve dağıtım hizmetlerinde yeni gelir imkanları oluşabilir, Orta Koridor projeleri de bundan ek avantaj sağlayabilir.
Kısacası, bölgedeki güvenlik dengesi yalnızca askeri hareketliliği değil, ticaretin hangi rotalardan ve hangi maliyetlerle akacağını da belirleyecek.
ANLAŞMANIN EKONOMİK GETİRİSİ BÖLGESEL DENGELERE BAĞLI
Tablonun diğer tarafında olası riskler bulunuyor. Uzmanlar, anlaşmanın geleceğinin büyük ölçüde bölgesel siyasi dengelere bağlı olduğuna dikkat çekiyor.
Eğer yeni yapı bazı ülkeler tarafından bloklaşma ya da askeri ittifaklaşma olarak algılanırsa, beklenen ekonomik rahatlamanın tam tersi bir tablo ortaya çıkabilir.
Orta Doğu’daki jeopolitik gerilimin artması enerji fiyatlarını yeniden yukarı taşıyabilir. Dış ticaret maliyetleri yükselebilir, turizm gelirleri baskı altında kalabilir ve küresel yatırımcıların risk algısındaki bozulma Türkiye gibi gelişmekte olan ekonomileri olumsuz etkileyebilir.
Bu nedenle anlaşmanın ekonomik sonucu, biraz da nasıl uygulanacağına bağlı olacak.
BELİRLEYİCİ OLAN ANLAŞMANIN NASIL UYGULANACAĞI
Ekonomi uzmanlarının ilk değerlendirmelerine göre Mekke Ortak Savunma Anlaşması, Türkiye açısından önemli ekonomik fırsatlar barındırıyor.
Savunma sanayii ihracatının artması, enerji arz güvenliğinin güçlenmesi ve Körfez sermayesinin Türkiye’ye daha fazla yönelmesi orta vadede büyümeyi destekleyebilir.
Ancak bunun gerçekleşebilmesi için anlaşmanın şeffaf ve kurumsal bir yapıya kavuşması, ekonomik iş birliği mekanizmalarıyla desteklenmesi ve bölgedeki gerilimleri artırmak yerine azaltan bir rol üstlenmesi gerekiyor.
