Alpkan Koç
Batı Avrupa, kayıtlardaki en sıcak haziran-temmuz dönemini geçirdi.
Dünyada en hızlı ısınan kıta olan Avrupa’da yazın ilk iki ayına art arda gelen sıcak hava dalgaları, kavurucu sıcaklıklar ve son derece kurak şartlar damga vurdu.
SICAKLIKLAR REKOR KIRDI
Avrupa Birliği’nin küresel ısınmayı izleyen Copernicus İklim Değişikliği Servisi, Batı Avrupa’da haziran ve temmuz aylarının ortalama sıcaklığının 21,62 dereceye ulaştığını açıkladı.
Böylece 2022’de aynı dönem için kaydedilen rekor aşıldı.
Copernicus, bu değerin yaz boyunca şimdiye dek görülen “olağanüstü ve sürekli sıcaklığı” yansıttığını belirtti.
“SICAKLIK VE KURAKLIK BİRBİRİNİ BESLİYOR”
Topraktaki nem seviyelerinin de Batı Avrupa’yı son ağır kuraklığın vurduğu Temmuz 2022’ye kıyasla “kayda değer ölçüde düşük” olduğu bildirildi.
Copernicus’u işleten Avrupa Orta Vadeli Hava Tahminleri Merkezi’nden Samantha Burgess, “Bu, iklim değişikliğinin aşırı sıcaklıkları nasıl şiddetlendirdiğinin açık bir örneği. Sıcaklık ve kuraklık giderek birbirini daha fazla besliyor” dedi.
Temmuzda Fransa, İspanya, Avusturya ve Macaristan’ın yanı sıra Birleşik Krallık, İrlanda ve İzlanda’nın bir bölümünde de son derece kurak şartlar gözlendi.
Nehirlerin debisi olağan dışı seviyelere inerken Sen, Ren ve Tuna özellikle etkilendi. Birçok Avrupa ülkesinde ulaşım, sulama ve enerji üretimi bu durumdan zarar gördü.
Sıcak ve kurak hava, yangınların çıkması ve yayılması için de elverişli şartlar oluşturdu.
Bilim insanları, Avrupa’da büyük yangınlara zemin hazırlayan aşırı hava şartlarının iklim değişikliğiyle birlikte daha sık görüldüğünü belirtiyor.
BÜYÜK YANGINLAR EN BÜYÜK TEHDİT
Fransa ve İspanya bu yaz yaşayanların hatırladığı en ağır yangınlarla mücadele ederken Avrupa’daki başka ülkelerin yanı sıra ABD’nin kuzeybatısı ile Kanada’da da ciddi yangınlar çıktı.
Copernicus ayrıca dünya denizlerindeki sıcaklığın, Avrupa çevresindeki deniz sıcak hava dalgaları ve Pasifik’te şekillenmekte olan güçlü El Nino’nun tesiriyle temmuzda üst üste ikinci ay rekor seviyeye ulaştığını açıkladı.
Temmuzda dünya genelinde ortalama deniz yüzeyi sıcaklığı 20,96 dereceye çıkarak 2023’teki önceki rekoru aştı.
Copernicus Direktörü Carlo Buontempo, Akdeniz ve Atlas Okyanusu’nun bazı kesimlerinde sıcaklıkların olağan dışı derecede yüksek olduğunu, ancak oluşmakta olan El Nino’nun rekor deniz sıcaklıklarının “muhtemelen başlıca itici gücü” olduğunu söyledi.
“ÇOK BÜYÜK BİR EL NİNO’YLA KARŞI KARŞIYAYIZ”
Buontempo, 5 Ağustos’ta gazetecilere yaptığı açıklamada, “Şimdi çok büyük bir El Nino’yla karşı karşıyayız. Şiddeti bakımından muhtemelen eşi görülmemiş bir El Nino. Tropikal Pasifik’ten gelen katkının oldukça önemli hale geldiği açık” dedi.
Doğal bir iklim döngüsünün sıcak evresi olan El Nino, tropikal Pasifik’teki deniz sıcaklıklarını geçici olarak yükseltiyor ve dünyanın çeşitli bölgelerinde kuraklık ve sel gibi aşırı hava hadiselerini etkileyebiliyor.
El Nino aynı zamanda fosil yakıtların yakılmasıyla halihazırda ısınmış olan gezegene ilave sıcaklık getiriyor.
El Nino hadiseleri genellikle yıl sonunda zirveye ulaşıyor. Ardından okyanustaki ısının atmosfere salınması küresel sıcaklıkları daha da yükseltiyor.
Son El Nino, 2023 ve 2024’ün sırasıyla kayıtlardaki ikinci en sıcak ve en sıcak yıllar olmasına katkıda bulundu.
OKYANUSLARA DİKKAT ÇEKİLDİ
Okyanuslar, insanlığın karbon salımlarının yol açtığı fazla ısının büyük bölümünü emdiğinden iklimin düzenlenmesinde kilit rol oynuyor.
Denizlerin ısınması ise daha güçlü fırtına ve yağışları beslemek, mercan resiflerinin beyazlamasına yol açmak gibi gezegen üzerinde başka zararlı tesirler doğurabiliyor.
Copernicus, karada ve denizde uydulardan ve meteorolojik gözlemlerden elde edilen milyarlarca ölçümü kullanıyor. Kurumun veri kayıtları 1940’a kadar uzanıyor.
