Alpkan Koç
Geçen yılın mart ayında Güney Avustralya’daki Waitpinga Plajı gibi noktalara tuhaf bir köpüğün vurmasıyla başlayan süreçte; balıklar, ahtapotlar, denizatları, kuşlar ve deniz memelileri dahil yüz binlerce canlı kıyıya vurmuştu.
Denizdeki bu zehirli köpükle temas eden sörfçüler ve bölge sakinleri ise öksürük, boğaz ağrısı ve bulanık görme gibi belirtilerle hastanelik olmuştu.
Aylarca süren bu yosun patlaması, bölgede ağır bir çevresel, ekonomik ve halk sağlığı krizine yol açtı.
Hakemli bilim dergisi Nature Ecology & Evolution’da yayımlanan yeni bir araştırma, bölgede yaşanan yıkıcı felakete “Karenia cristata” adlı mikroalg türünün neden olduğunu ve bu yosunun bilinen diğer tüm zararlı türlerden katbekat daha güçlü zehir salgıladığını gösterdi.
En zehirli ikinci türden bile 10 kat daha güçlü
Sidney Teknoloji Üniversitesi’nden araştırmanın başyazarı Dr. Shauna Murray ve ekibi, yosunun zehir seviyesini ölçmek için laboratuvar ortamında Karenia cristata örnekleri yetiştirdi. Elde edilen veriler, yosunun çok düşük hücre yoğunluğunda bile inanılmaz derecede yüksek bir zehir oranına ulaştığını kanıtladı.
“Karenia cristata’nın, bugüne kadar incelenen en zehirli ikinci mikroalg türünden bile bir büyüklük mertebesi (yaklaşık 10 kat) daha zehirli olduğunu belirledik. Laboratuvardaki sonuçlarımız, 2025 ve 2026’daki kitlesel deniz hayvanı ölümleri ve o dönemde bölgeden alınan su örneklerindeki gerçek yosun yoğunluğuyla tamamen paralellik gösteriyor.”
Küresel bir tehlike olabilir
Olayın başlamasının üzerinden yaklaşık 15 ay geçmesine rağmen zararlı yosun patlamasının bölgede hâlâ tamamen ortadan kalkmadığı belirtiliyor. Bilim insanları, soğuk sularda yaşayabilen ve sinir sistemini felç eden brevetoksin maddesini üreten bu türün, benzer kıyı koşullarına sahip dünyanın diğer bölgelerinde de çoğalma riski taşıdığı konusunda uluslararası bir uyarıda bulunuyor.
Araştırmacılar şimdi bu ölümcül yosunun aniden kontrolsüzce büyümesine yol açan çevresel faktörleri ve zehirleme mekanizmasını tam olarak çözmek için çalışmalarını sürdürüyor.
Kaynak
