Alpkan Koç
Nefes almanın bile lüks olduğu bir yer hayal edin… Peru’nun And Dağları’nda, bulutların bile üzerinde, deniz seviyesinden tam 5 bin 200 metre yükseklikte bir yerleşim yeri var.
La Rinconada dünyanın en yüksek şehri unvanını taşısa da burası bir turizm cenneti değil.
Tam aksine sefaletin, dondurucu soğuğun ve insanlık dışı çalışma şartlarının kol gezdiği bir hayatta kalma yeri.
Altın vaadine kapılıp buraya gelen 50 bin insan, modern dünyanın unuttuğu bu zirvede kendi hayatlarıyla ölümcül bir kumar oynuyor.
“Burada her gün biri ölür, kimse hesap sormaz”
La Rinconada’da oksijen seviyesi normalin neredeyse yarısı kadar. Yani insan vücudu saniyeler içinde şiddetli irtifa hastalığıyla mücadele etmeye başlıyor. Ancak dondurucu soğuk ve oksijensizlik, bu dağ kasabasındaki tehlikelerin en hafifi.
Şehirde polis, hukuk veya devlet otoritesi yok. Kontrol tamamen kendi kurallarını koyan çetelerin ve mafyanın elinde.
Güvenliği için adını gizli tutan yerel bir madenci, şehirdeki dehşet verici normalleşmeyi şu sözlerle anlatıyor: “Burası tamamen kanunsuz bir yer. Maden kazaları, çete hesaplaşmaları veya donarak ölümler yüzünden burada neredeyse her gün insanlar ölür ve kimse bunun hesabını sormaz.”
30 gün bedava çalışıyorlar
Burada bildiğimiz anlamda bir maaş yok. “Cachorreo” adı verilen modern bir kölelik sistemi işliyor. Madenciler, ayın 30 günü boyunca yerin yüzlerce metre altında şirket için hiçbir ücret almadan, kan ter içinde çalışıyorlar.
Ayın son günü geldiğinde ise kendilerine sadece birkaç saatlik bir izin veriliyor. İşçiler bu kısa sürede sırtlarında taşıyabildikleri kadar maden kayasını dışarı çıkarıyor.
Eğer şansları yaver gider de kayaların içinden altın çıkarsa zengin oluyorlar. Şansları yoksa, bütün bir ayı sıfır kazançla kapatıp bir sonraki ay tekrar bedavaya çalışmaya başlıyorlar.
Çöp, zehir ve sefalet…
La Rinconada sadece vahşi bir çalışma düzenine değil, korkunç bir çevre felaketine de ev sahipliği yapıyor.
Şehirde bir kanalizasyon sistemi yok. Sokaklar çöp dağlarıyla kaplı ve altın ayrıştırmak için kullanılan ölümcül cıva buharı doğrudan solunulan havaya karışıyor.
