Alpkan Koç
Kongo Demokratik Cumhuriyeti’nin zengin biyolojik çeşitliliğe sahip yağmur ormanlarında gerçekleştirilen bilimsel çalışmalar, primat araştırmaları açısından önemli bir keşfi ortaya çıkardı. Uzun yıllar yalnızca yerel halkın varlığından haberdar olduğu gizemli maymunun, kapsamlı incelemeler sonucunda daha önce bilimsel olarak tanımlanmamış yeni bir tür olduğu belirlendi. Kendine özgü fiziksel özellikleri ve çıkardığı sıra dışı seslerle dikkat çeken türün keşfi, Afrika’nın doğal yaşamına ilişkin bilgi birikimine önemli katkı sağlayacak.
İLK İZLER 2008 YILINDA ORTAYA ÇIKTI
Bilimsel bulguların yayımlandığı PLoS One dergisindeki araştırmaya göre, söz konusu maymun, ilk kez 2008 yılında Kongo Demokratik Cumhuriyeti’ndeki Lomami Milli Parkı çevresinde yaşayan yerel topluluklar tarafından fark edildi. Yağmur ormanlarının yüksek ağaçlarında yaşamını sürdüren maymun, uzun süre bilim insanlarının dikkatini çekse de ayrıntılı incelemelerin ardından yeni bir tür olduğu kesinlik kazandı.
Araştırmacılar, saha gözlemleri, morfolojik analizler ve karşılaştırmalı çalışmalar sonucunda bu primatın daha önce kayıt altına alınmış hiçbir maymun türüyle tam olarak örtüşmediğini belirledi.
“COLOBUS CONGOENSIS” ADI VERİLDİ
Bilim insanları, keşfedilen yeni türe ülkenin doğal zenginliğine vurgu yapmak amacıyla “Colobus congoensis” adını verdi.
Araştırmada, bu keşfin Afrika kıtasında son 75 yıl içerisinde tanımlanan beşinci yeni maymun türü olduğu belirtilirken bunun, kıtanın biyolojik çeşitliliğinin halen tam anlamıyla ortaya çıkarılamadığını gösteren önemli örneklerden biri olduğu ifade edildi.
DIŞ GÖRÜNÜMÜYLE DİĞER TÜRLERDEN AYRILIYOR
Yaklaşık 7 kilogram ağırlığında olduğu belirtilen maymunun siyah renkli kürkü, pembeye çalan turuncu dudakları ve gözlerinin çevresini saran gri renkli bölgesi en dikkat çekici fiziksel özellikleri arasında yer alıyor.
Araştırmacılar, bu karakteristik görünüm sayesinde türün diğer kolobus maymunlarından kolaylıkla ayırt edilebildiğini belirtti.
KÜKREMEYİ ANDIRAN SESLER ÇIKARIYOR
Yeni türü benzerlerinden ayıran en önemli özelliklerden biri ise çıkardığı sesler oldu.
Bilim insanları, Colobus congoensis’in kolobus maymunları grubundaki diğer türlerden farklı olarak kükremeyi andıran güçlü sesler çıkardığını, bu akustik özelliğin türün tanımlanmasında belirleyici rol oynadığını kaydetti.
BİYOLOJİK ÇEŞİTLİLİK AÇISINDAN ÖNEMLİ BULGU
Uzmanlar, yeni maymun türünün keşfinin yalnızca primat araştırmaları açısından değil, Kongo Demokratik Cumhuriyeti’nin sahip olduğu eşsiz yağmur ormanlarının korunmasının önemini de bir kez daha ortaya koyduğunu vurguladı.
Araştırmacılar, keşfin bölgedeki biyolojik çeşitliliğin henüz tam anlamıyla ortaya çıkarılamadığını gösterdiğini belirterek, benzer bilimsel çalışmaların sürdürülmesinin hem yeni türlerin tespit edilmesi hem de doğal yaşamın korunması açısından büyük önem taşıdığına dikkat çekti.
Kaynak: Anadolu Ajansı (AA)
